Tin Tức Cập Nhật 24/7

“Giải cứu” Nhiệt điện 42.000 tỷ của Petro Vietnam: Cần thêm rất nhiều tiền


Nhiệt điện Thái Bình 2 với tổng vốn đầu tư 41.799 tỷ đồng đang bị chậm tiến độ vì thiếu tiền... Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petro Vietnam) vừa có báo cáo về tình hình thực hiện các dự án điện của tập đoàn. Hiện Petro Vietnam đang thực hiện những dự án điện trọng điểm như Nhiệt điện Thái Bình 2, Long Phú 1, Sông Hậu.

Nhiệt điện Thái Bình 2 bị chậm tiến độ vì thiếu tiền.

Trong đó, Nhiệt điện Thái Bình 2 có công suất 1.200 MW, tổng thầu EPC là Tổng công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí (PVC). Theo chủ trương đầu tư ban đầu, dự án hoàn thành từ 39 tháng đến 45 tháng cho từng tổ máy. Dự kiến tổ máy thứ nhất sẽ phát điện vào tháng 6/2020 và tổ máy 2 là tháng 10/2020. Tổng mức đầu tư (điều chỉnh lần 2) dự án là 41.799 tỷ đồng.

Tuy nhiên, đến nay, dự án mới đạt 84,14% tiến độ, chạy thử chỉ đạt 3,51% tiến độ. Theo Petro Vietnam, dự án chậm tiến độ bởi vì tổng thầu EPC là PVC trong quá trình triển khai dự án có một số sai phạm đã và đang được các cơ quan chức năng xem xét, xử lý. Việc sử dụng số tiền sai mục đích (khoảng 1.115 tỷ đồng) dẫn đến nhiều hệ lụy cả về chi phí, tiến độ, pháp lý, ảnh hưởng đến nguồn lực trong triển khai dự án. Chi phí quản lý dự án của Tổng thầu PVC tăng cao do dự án đã bị chậm tiến độ.

Hồ sơ, thủ tục pháp lý của dự án còn một số vấn đề không đảm bảo nên có rất nhiều việc hoàn thành nhưng không thể thanh/quyết toán (trong đó có cả yếu tố tâm lý của những cán bộ được cử đến "giải cứu" dự án này.

Ngoài ra, do tiến độ dự án bị kéo dài nên có nhiều khó khăn và rủi ro phát sinh như máy móc thiết bị hết thời hạn bảo hành; không vay thêm được vốn…

Với các khó khăn trên, để dự án được hoàn thành, Petro Vietnam cho rằng còn nhiều vấn đề lớn cần phải giải quyết.

Thứ nhất, Petro Vietnam cần có cơ chế/cách thức nghiệm thu từng phần, giải ngân cho dự án.

Thứ hai, vấn đề thiếu hụt nguồn vốn vay do không được Bộ Tài chính cho giải ngân hơn 327/937 triệu USD vốn vay nước ngoài đã được Chính phủ bảo lãnh và các ngân hàng thương mại trong và ngoài nước chưa cho vay, do đó trước mắt cần phải sử dụng vốn chủ sở hữu để giải ngân mới đáp ứng mục tiêu phát điện.

"Từ tháng 11/2017, Petro Vietnam đã có các báo cáo Bộ Công Thương, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và Thủ tướng Chính phủ, tiến độ dự kiến cấp PAC các tổ máy lần lượt là 9/6/2020 và 3/10/2020. Tuy nhiên, với các khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền đã được Petro Vietnam báo cáo tại các công văn số: 7490/DKVN-HĐTV ngày 24/11/2017; số 796/DKVN-BĐ-TCKT ngày 13/2/2019 nhưng chưa được cấp có thẩm quyền hướng dẫn/chấp thuận, nguy cơ dự án tiếp tục bị chậm là ngày càng hiện hữu", Petro Vietnam cho hay.

Tâp đoàn này cũng kiến nghị trong khi nguồn vốn vay bổ sung chưa thu xếp được, đề nghị Chính phủ chấp thuận chủ trương cho Petro Vietnam được dùng nguồn vốn chủ sở hữu giải ngân cho dự án với điều kiện không vượt tổng mức đầu tư điều chỉnh.

"Petro Vietnam sẽ chịu trách nhiệm về mặt kỹ thuật đảm bảo nhà máy vận hành và phát điện. Khi thu xếp được nguồn vốn vay bổ sung sẽ hoàn trả lại phần vốn chủ sở hữu sử dụng vượt tỷ lệ", Petro Vietnam cho hay.

Petro Vietnam cũng kiến nghị Bộ Công Thương và Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước phối hợp với Bộ Xây dựng, thống nhất các bộ định mức và nguyên tắc áp dụng đối với các định mức đang có sự khác nhau giữa xây dựng và nhà máy điện (định mức 2572).

Trước đó, Bộ Công Thương vừa có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ liên quan đến dự án nhiệt điện Thái Bình 2. Đây là dự án do Petro Vietnam làm chủ đầu tư với tổng vốn đầu tư lên tới 42.000 tỷ đồng (tương đương 1,827 tỷ USD) sau nhiều lần điều chỉnh.

Dự án đã giải ngân được trên 31.200 tỷ đồng - đạt khoản 82%. Theo Petro Vietnam, đến năm 2020 dự án này mới có khả năng hoàn thành và mặc dù vậy, với mốc mới này (kế hoạch vận hành tổ máy số 1 vào năm 2017, tổ máy 2 vào năm 2018), dự án Nhiệt điện Thái Bình 2 đã chậm tiến độ 55-57 tháng.

Báo cáo của Petro Vietnam cho biết, đến giữa tháng 10/2018 tiến độ tổng thể của dự án đạt 82,78%.

Một số tồn tại vướng mắc chính của dự án được chỉ ra như PVC chưa có kinh nghiệm làm tổng thầu EPC nhà máy nhiệt điện than, năng lực tài chính của PVC kém, không đảm bảo khả năng thanh toán cho các công việc đã hoàn thành và tạm ứng cho các hợp đồng đã ký với nhà thầu phụ.

Việc PVC sử dụng tiền tạm ứng của dự án 1.115 tỷ đồng vào mục đích khác đã làm thiếu hụt nguồn tiền thực hiện dự án.

Theo báo cáo của Petro Vietnam, dự kiến đến khi hoàn thành dự án, tổng thầu PVC sẽ bị thiếu hụt khoảng 55,18 triệu USD và 1.095 tỷ đồng so với giá trị Hợp đồng EPC được ký điều chỉnh sau khi tổng mức đầu tư được điều chỉnh lần 2 được duyệt.

Petro Vietnam còn khó khăn trong thu xếp vốn còn thiếu, đến nay nhiều thiết bị chưa đưa vào sử dụng nhưng đã bị quá thời hạn bảo hành của nhà sản xuất/nhà chế tạo. Việc dự án tiếp tục chậm tiến độ sẽ dẫn đến tăng rủi ro liên quan đến chất lượng thiết bị đã quá thời hạn bảo hành của nhà sản xuất/nhà chế tạo.

"Dự án có quy mô lớn, nếu không sớm thực hiện, hoàn thành sẽ dẫn đến phát sinh chi phí và gây thiệt hại lớn về kinh tế, ảnh hưởng tới việc đảm bảo cung cấp điện và tạo dư luận không tốt. Tổng thầu PVC thiếu kinh nghiệm, năng lực tài chính hạn chế, không có đủ vốn lưu động để đảm bảo dòng tiền thực hiện dự án…", Bộ Công Thương nhận định.


Bạch Huệ
VnEconomy

Điểm tin báo ngày Chủ nhật 21 tháng 7 năm 2019



  • Phải khởi kiện Trung Quốc (BoxitVN) - Nguyễn Ngọc Chu - Đặng Tiểu Bình đã sổ toẹt lên ý thức hệ Marx Lenin, xua 60 vạn quân tấn công Việt Nam tháng 2/1979, rồi đánh chiếm biên giới Việt Nam ròng rã 10 năm trời, cướp đi núi Đất, một nửa thác Bản Giốc, chiếm trọn Ải Nam quan và cả ngàn km2 xâm canh xâm cư thời Cộng sản. Với Trung Quốc Cộng sản, không có anh em đồng chí. Ngay trong nội bộ ĐCS Trung Quốc mà chúng tàn sát nhau không thương tiếc, thì nói chi đến ...
  • VNTB - Quan hệ Việt – Mỹ toàn diện và chìa khóa Biển Đông? (VNTB) - Nguyễn Hiền (VNTB) - Biển Đông, với vai trò lịch sử của mình, trở thành chìa khóa xử lý tốt nhất cho quan hệ Việt – Mỹ. Lịch sử gian truân quan hệ Việt – Mỹ. Việt – Mỹ có chiều dài “quan hệ bị bỏ lỡ”, từ thời điểm nhà Nguyễn bắt đầu những chuyến đi sứ Tây phương cho đến khi nhà nước Cộng sản mấp mé được thành lập và được hoàn tất vào năm 1975. Năm 1829, Chính phủ Mỹ ký với triều đình nhà Nguyễn. A.Andrew Jackson dự định đặt đại diện ngoại giao tại vương quốc Đại Nam và cử ông Shilluber làm lãnh sự, nhưng vua Minh Mạng đã từ chối.
  • Vụ Bãi Tư Chính: Vì sao Mỹ ủng hộ VN nhưng vẫn cầm chừng? (BoxitVN) - Thường Sơn - MÌNH THẬT DỚ DẨN. Không biết các vị nhìn tấm ảnh bên dưới thì thấy nụ cười của bà Chủ tịch Quốc hội thế nào? Riêng tôi thấy đó là một nụ cười toát lên sự hàm ơn, cầu thân. Rõ khổ, đã sang tận nơi, nở nụ cười như thế mà nó vẫn xua quân đi chiếm bãi Tư Chính của VN. Nó xua quân đi cướp biển VN đúng lúc bà Chủ tịch Quốc hội sang thăm nước nó mà sao vẫn cười như thế được? Dù có ngoại ...
  • Quan điểm của Mỹ về Biển Đông (BoxitVN) - Chu Mộng Long - Quan điểm đối thoại thay đối đầu bằng vũ lực. Luật biển là chỗ dựa cho đối thoại. Tôi định không nói gì về sự kiện loại này vì quá sợ hãi bị xuyên tạc, chụp mũ, vu khống từ cả hai lề truyền thông. Nhân đọc quan điểm của Mỹ về biển Đông trước sự kiện bãi Tư Chính, tôi chỉ nói thêm, nếu chiến tranh diễn ra, chỉ có con em dân đen chết trước. Trong khi kẻ có quyền lực, dù thắng hay bại cũng đều hưởng ...
  • Malaysia kêu gọi ASEAN đoàn kết để đàm phán với Trung Quốc về COC (RFI) -
    Căng thẳng tại khu vực nam Biển Đông trong những tuần gần đây với các vụ đối đầu liên tục xẩy ra giữa tàu tuần duyên Trung Quốc với tàu Việt Nam và tàu Malaysia. Hôm qua, 20/07/2019, ngoại trưởng Malaysia kêu gọi khối ASEAN đoàn kết để đàm phán với Trung Quốc về Bộ Quy Tắc Ứng Xử tại Biển Đông (COC).
  • VNTB - Liệu ông Trọng sẽ nới lỏng quyền lực tuyệt đối? (VNTB) - Khánh Anh dịch (VNTB) - Ông Trọng luôn đề cao việc lãnh đạo không tham quyền cố vị. Ngay cả khi có sự ủng hộ mạnh mẽ trong Đảng, ông Trọng có thể sẽ thể hiện lòng tự trọng bằng việc rút lui khỏi chính trường tại Đại hội Đảng tiếp theo.
  • VNTB - Người biểu tình Hongkong liên kết với nhau như thế nào? (VNTB) - Vũ Quốc Ngữ dịch (VNTB) - Những cảnh biểu tình ở Hồng Kông trong vài tháng qua dường như hỗn loạn với sự đông đảo người hoạt động và ô. Nhưng trong làn sóng nhấp nhô của con người là một hệ thống mang tính tổ chức hoàn hảo để vận chuyển vật tư, cung cấp viện trợ và xây dựng các chướng ngại vật - tất cả đều được điều khiển bởi tín hiệu tay.
  • Tiếng nói của Tuổi trẻ – Sẽ không có trái ngọt cho một sự tranh đấu nửa vời (BoxitVN) - Trích FB Lương thị Huyền - Có một điều mà tôi tin rằng trong tương lai, khi phong trào đấu tranh cho dân chủ, nhân quyền càng phát triển thì chúng ta càng phải lưu tâm hơn. Đó là thay vì chỉ phê bình, chỉ trích, than van, chúng ta sẽ tự hỏi mình và hỏi lẫn nhau rằng trước những vấn nạn và bất công ấy thì chúng ta làm gì? Chúng ta làm gì? Chỉ trích nhà nước và mong chờ họ sẽ tự sửa mình, sẽ tốt hơn sao?
    Tôi ...
  • Giáo sư Hoàng Tuỵ, vị Chủ tịch của IDS, một bản lĩnh trí thức đích thực (BoxitVN) - Bài viết với vô vàn thương nhớ tiễn đưa Thầy về chốn vĩnh hằng - Tương Lai - Biết rằng ngày đau buồn ấy rồi sẽ đến, mà đến rất gần, vì lần gặp mặt cuối cùng với người thầy kính mến của tôi, giáo sư Hoàng Tuỵ đã quá yếu khi bước khỏi tuổi 91, nhưng rồi vẫn cứ bàng hoàng không cầm được nước mắt khi nhận được tin dữ. Mới hôm nào nghe Chu Hảo điện thoại cho biết các anh vừa đến nhà thăm thầy Tuỵ, tôi càng bồn chồn ...
  • Nhà máy Thủy điện Nậm Nơn, Nghệ An, bị khởi tố (BoxitVN) - Phạm Chí Dũng - Điều mà BVN muốn nói trong nhiều năm trời nay, nay đã được một nhà báo can đảm nói lên – bạn Phạm Chí Dũng. Khi đi cứu giúp các nạn nhân lũ lụt trong trận lũ cuối năm 2009, chúng tôi đều thấy rõ tai họa không chỉ là do thiên tai gây nên mà một phần khác, và là phần chủ yếu, lại chính là nhân tai: đó là việc những nhà máy thủy điện mọc lên suốt dọc vùng đất miền Trung đã xã lũ ...
  • Thư giãn Chủ nhật – Thánh vật quan tham (BoxitVN) - Kịch 3 hồi - Nguyễn Đình Cống - Hồi 1- Dự án. Tại phòng khách nhà ông Toan, Bộ trưởng Giao thông nước Đông Lào. Ông Toan đang tiếp Trần Báo là Giám đốc công ty tư vấn đầu tư quốc tế. Ông Toan - Anh Báo à, cám ơn anh đã đến thăm và nếu tôi không nhầm thì anh đang có kế hoạch tư vấn cho một dự án nào đó quan trọng. Trần Báo . Anh đúng là một nhân tài, có khả năng biết được điều người khác đang suy nghĩ. Dự án ...
  • Abraham Lincoln: Một vĩ nhân? (VOA) - Ngày nay chúng ta biết đến một vĩ nhân Lincoln qua nhân cách, tài lãnh đạo (vừa thực dụng vừa lý tưởng), tính khiêm nhường, lòng trắc ẩn, tham vọng lớn, tinh thần tha thứ, tài hùng biện, viễn kiến/tầm nhìn rất xa v.v…
  • Ngoại trưởng Mỹ và Mêhicô họp bàn về di dân (RFI) - Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đến Mêhicô hôm nay, 21/07/2019, gặp đồng nhiệm Marcelo Ebrard để bàn về vấn đề di dân và Kế hoạch Phát triển cho Trung Mỹ. Các cuộc hội đàm này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Washington vừa mới thắt chặt chính sách đối với di dân xin tị nạn.
  • Bất chấp quốc tế kêu gọi, Iran kiên quyết không thả tàu dầu Anh (RFI) - Căng thẳng gia tăng tại vùng Vịnh sau khi Teheran bắt giữ một tàu dầu Anh quốc, sau một vụ va chạm trên biển. Hàng loạt lời kêu gọi từ phía châu Âu, cũng như các đe dọa từ phía Mỹ và Anh, đã không khiến Iran thay đổi quyết định. Chính quyền Teheran hôm nay 21/07/2019 thông báo, số phận của chiếc tàu dầu phụ thuộc vào « thái độ hợp tác » của thủy thủ đoàn với các nhà điều tra.
  • Iran cảnh báo Anh không làm leo thang căng thẳng (VOA) - Đại sứ Iran tại Anh hôm 21/7 cảnh báo London không làm leo thang căng thẳng, trong khi một quan chức Anh từ chối loại bỏ khả năng áp đặt các biện pháp trừng phạt sau khi Tehran bắt giữ một tàu chở dầu treo cờ Anh, theo Reuters.
  • Toàn nước Mỹ kỷ niệm 50 năm con người đặt chân lên Mặt Trăng (RFI) - Cách đây đúng 50 năm, tổng thống Mỹ Richard Nixon gọi điện thoại trực tiếp từ Phòng Bầu dục của Nhà Trắng lên Mặt Trăng, nơi hai phi hành gia Neil Armstrong và Buzz Aldrin vừa hạ cánh. Lúc đó là 23 giờ 45 phút, giờ Washington. Mười phút sau, hai phi hành gia bước những bước đầu tiên trên Mặt Trăng. Người Mỹ đã kỷ niệm giây phút lịch sử này trên toàn quốc vào hôm qua, 20/07/2019.
  • Nhật Bản: Cuộc bỏ phiếu quan trọng đối với thủ tướng Abe tại Thượng Viện (RFI) - Cử tri Nhật hôm nay, 21/07/2019, bỏ phiếu để bầu lại 121 nghị sĩ, tức một nửa số ghế của Thượng Viện. Theo các thăm dò dư luận mới nhất, các đảng phái trong liên minh cầm quyền sẽ củng cố được đa số hiện có. Thủ tướng Shinzo Abe như vậy sẽ có thể tiếp tục kế hoạch sửa đổi bản Hiến pháp chủ hòa năm 1947.
  • Người Hong Kong đổ về văn phòng đại diện Bắc Kinh (VOA) - Hàng nghìn người biểu tình hôm 21/7 đổ về văn phòng đại diện của Bắc Kinh ở Hong Kong, trong bối cảnh bất bình về dự luật dẫn độ hiện dẫn tới phong trào phản đối điều nhiều người coi là sự xói mòn tự do ở thành phố này, theo Reuters.
  • Hồng Kông lại ồ ạt biểu tình chống dự luật dẫn độ và bạo lực cảnh sát (RFI) - Khoảng 430.000 người dân Hồng Kông một lần nữa lại xuống đường ngày Chủ nhật 21/07/2019, và đòi hỏi của họ là phải mở điều tra độc lập về bạo lực cảnh sát. Trong khi đó chính quyền cho rằng một cuộc điều tra trong nội bộ ngành cảnh sát là đã đủ. Về phần mình, cảnh sát lo sợ người biểu tình sẽ đi quá trớn, nhất là sau khi phát hiện chất nổ tại một căn hộ nơi những người đấu tranh đòi độc lập trú ngụ.
  • Diễn viên Hong Kong bị đâm trên sân khấu ở Trung Quốc (VOA) - Một kẻ tấn công không rõ danh tính hôm 20/7 đã đâm diễn viên Hong Kong Simon Yam tại một sự kiện ở Trung Quốc đại lục, nhưng Reuters dẫn lời truyền thông nhà nước Trung Quốc nói rằng các chấn thương không đe dọa tới tính mạng của nam nghệ sĩ.
  • Hàn Quốc và Mỹ định đổi tên cuộc tập trận 19-2 Dong Maeng (RFI) - Cuộc tập trận chung giữa Mỹ và Hàn Quốc mang tên 19-2 Dong Maeng (Đồng Minh), theo dự kiến, sẽ diễn ra vào tháng 08/2019. Ngày 21/07/2019, một số nguồn tin cho biết hai nước đang nghiên cứu đổi tên cuộc tập trận nhằm tránh ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán về nguyên tử với Bắc Triều Tiên.
  • Bầu cử Ukraina : Gần 50% cử tri muốn bỏ phiếu cho đảng của Zelensky (RFI) - Ukraina bầu cử Quốc Hội hôm nay, Chủ Nhật, 21/07/2019. Đảng « Người phục vụ Nhân dân » của tân tổng thống Ukraina, với rất nhiều gương mặt xuất thân từ xã hội dân sự và giới trẻ, giành được nhiều thiện cảm của cử tri. Thất vọng với các thế lực chính trị truyền thống, gần một nửa số cử tri dự định bỏ phiếu cho đảng của tổng thống Volodymyr Zelensky.
  • Nga : 20.000 người biểu tình đòi bầu cử tự do ở Matxcơva (RFI) - Phe đối lập đã huy động được hơn 20.000 người biểu tình ở thủ đô Matxcơva ngày 20/07/2019 để yêu cầu tổ chức bầu cử tự do và công bằng. Lý do của cuộc biểu tình đông đảo này bắt nguồn từ việc ngày 16/07, Ủy ban Bầu cử Nga bác đơn ứng cử của khoảng 60 ứng viên độc lập trong cuộc bầu cử Hội đồng thành phố Matxcơva, diễn ra vào tháng Chín.
  • Tạp chí xe hơi - MotorWeek (VOA) - Bạn đam mê xe cộ? MotorWeek cập nhật những xu hướng 'hot' nhất về xe hơi, mẹo chăm sóc xe, và những câu chuyện thú vị xung quanh chiếc xế hộp.
  • Snowball - chú vẹt 'thần đồng' trong làng nhảy múa (VOA) - Nếu tự dưng thấy bản thân mình đang lắc lư theo chú vẹt này thì bạn cũng đừng có ngại nhé, vì có thể không chỉ mình bạn như vậy đâu...Snowball, một chú vẹt mào màu lưu huỳnh, vụt sáng thành ngôi sao trên YouTube cách đây một thập niên vì những bước nhảy đáng chú ý. Một nghiên cứu khoa học mới cho biết Snowball thực sự đã tự mình học những điệu nhảy đó. Các nhà khoa học bật những tác phẩm kinh điển của thập niên 1980 cho chàng vẹt này và khẳng định chú tự nhảy theo âm nhạc của con người. Họ nói rằng những động tác nhảy mới của chú không liên quan đến các cử động tán tỉnh của vẹt trong tự nhiên.
  • Họa sĩ Syria vẽ bằng chân (VOA) - Nghệ sĩ Syria bị tật bẩm sinh không có tay 29 tuổi Duaa Bustati ở Damascus tìm mọi cách để tự lập. Bustati nói “Tôi cố gạt đi ý tưởng mình bị tật nguyền.”


Doanh nghiệp nước ngoài đến Việt Nam vì chiến tranh thương mại nhiều, nhưng... 'tháo chạy' cũng không ít


Dưới sức ảnh hưởng của chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, nhiều doanh nghiệp nước ngoài đã và đang tính chuyển hoạt động sản xuất sang Việt Nam, tuy nhiên, trong làn sóng biến động đó, không ít công ty cũng phải chọn đường "tháo chạy" khỏi Việt Nam.


Việt Nam là cái tên đầu tiên được nhắc đến, nhưng không phải lựa chọn duy nhất của doanh nghiệp nước ngoài

Vào hôm 18/7, Nikkei Asian Review đã công bố kết quả cuộc khảo sát do họ thực hiện, theo đó cho biết có hơn 50 doanh nghiệp nước ngoài đã hoặc đang cân nhắc kế hoạch chuyển sản xuất khỏi Trung Quốc.

Bên cạnh đó, không chỉ có doanh nghiệp Mỹ mà nhiều hãng sản xuất Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc cũng đang tính đến kế hoạch tương tự, nhằm né tránh cuộc đụng độ thuế quan giữa Mỹ và Trung Quốc.

Điểm nổi bật trong kế hoạch của loạt doanh nghiệp này là các nước Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam - quốc gia được cho là hưởng lợi nhiều nhất từ thương chiến Mỹ - Trung.

Tuy nhiên, nhìn vào danh sách hơn 50 doanh nghiệp trong công bố của Nikkei, Việt Nam không phải là lựa chọn duy nhất như nhiều người vẫn lầm tưởng. Các quốc gia "ngư ông đắc lợi" khác còn bao gồm Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Đài Loan, Mexico và Mỹ.

Mặc dù vậy, các "đại gia" nào sắp chuyển sản xuất sang Việt Nam?

Cụ thể, theo nghiên cứu của Nikkei, có 7 doanh nghiệp thông báo chính thức về việc chuyển hoạt động sang Việt Nam, gồm Asics (sản xuất giày thể thao), Kyocera (máy in), Sharp (máy tính cá nhân), Nintendo (máy chơi game), TCL (TV), Brooks Sports (giày thể thao) và GoerTek (tai nghe không dây của Apple).

Gã khổng lồ Apple mang đến nhiều lợi ích cho Việt Nam

Trước đó, vào hôm 17/7, Nikkei đã đưa tin Apple sẽ bắt đầu sản xuất thử nghiệm tai nghe không dây AirPod nổi tiếng tại Việt Nam khi hãng đẩy nhanh kế hoạch đa dạng hóa sản xuất dòng thiết bị điện tử tiêu dùng bên ngoài thị trường Trung Quốc.

Theo đó, GoerTek, một trong những nhà sản xuất hợp đồng quan trọng của Apple tại Trung Quốc, sẽ bắt đầu thử nghiệm qui trình sản xuất của công ty cho thế hệ AirPod mới nhất tại nhà máy chế tạo thiết bị âm thanh ở miền bắc Việt Nam.

Foxconn, công ty sản xuất thiết bị điện điện tử theo hợp đồng lớn nhất thế giới và là đối tác chính của Apple, cũng không nằm ngoài tầm ảnh hưởng, đặc biệt là khi Apple (đóng góp đến 50% doanh thu của công ty) bị kẹt giữa cuộc thương chiến.

Theo South China Morning Post, cựu Chủ tịch Terry Gou của Foxconn, từng khẳng định thách thức lớn nhất với công ty này là cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung.

Vào thời điểm Bắc Kinh tuyên bố áp thuế 60 tỉ USD lên hàng hóa Mỹ, cổ phiếu của Apple đã sụt giảm 5,4%. Điều này buộc Foxconn phải tính đến việc lập nhà máy ở Việt Nam để đa dạng hóa sản xuất bên ngoài Trung Quốc.

CEO hãng nước giải khát Suntory quyết bám trụ Việt Nam

Hồi cuối tháng 6, CNBC từng dẫn lời ông Takeshi Niinami, Tổng giám đốc hãng nước giải khát Suntory, tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Đại Liên, Trung Quốc.

Theo đó, ông Niinami cho biết Suntory sẽ ngừng đầu tư vào nhà máy ở Trung Quốc vì ảnh hưởng của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung.

Mối lo ngại của ông phản ánh suy nghĩ của các doanh nghiệp nước ngoài về cuộc chiến thuế quan giữa Washington và Bắc Kinh, hiện đang làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Do đó, Suntory sẽ bám trụ lại Việt Nam, Thái Lan và Indonesia.

Cũng trong danh sách của Nikkei, có 4 công ty đang cân nhắc khả năng chuyển sản xuất sang Việt Nam, gồm Pegatron (thiết bị viễn thông), Sketcher USD (giày thể thao), Hewlett-Packard (máy tính cá nhân) và Dell (máy tính cá nhân).

Ngoài ra, công ty Mitsuba, chuyên sản xuất phụ tùng ô tô, đã chuyển sản xuất đến Việt Nam từ trước.
Nhìn chung, các doanh nghiệp nước ngoài này chủ yếu đến từ ngành may mặc hoặc lĩnh vực công nghệ.

Những bất lợi khiến Việt Nam dễ dàng "hụt hơi" trong chặng đua dài

Doanh nghiệp nước ngoài "chạy" sang Việt Nam vì chi phí sản xuất rẻ, lương công nhân thấp, chuỗi cung ứng tương đối hoàn thiện so với các nước Đông Nam Á khác và vị trí địa lí gần gũi với Trung Quốc.

Mặc dù vậy, theo South China Morning Post, Việt Nam là nền kinh tế phát triển theo hướng xuất khẩu, tuy nhiên vẫn nhập khẩu hàng hóa với khối lượng lớn. Lạm phát nhập khẩu tăng sẽ gây áp lực khiến lương công nhân tăng theo.

Hơn nữa, chi phí tăng, phát triển tắc nghẽn, năng suất lao động kém và liên kết chuỗi cung ứng yếu có thể trở nên rõ nét ở Việt Nam trong vài năm tới, khiến Việt Nam rơi vào hoàn cảnh tương tự Trung Quốc như hiện tại.

Ngoài ra, chi phí đất đai tăng cao mà không có dấu hiệu hạ nhiệt cũng là điều đáng lưu tâm.
Việt Nam cũng đang nằm trong tầm ngắm của Washington do thặng dư thương mại với Mỹ tăng 43% trong quí I/2019, chỉ xếp sau Trung Quốc, Mexico, Nhật Bản và Đức, theo Bộ Tài chính Mỹ.

Loạt doanh nghiệp may mặc "bỏ của chạy lấy người"

Nikkei từng đưa tin, Makalot Industrial, hãng sản xuất quần áo cho GAP, Walmart, Zara và H&M, sẽ làm chậm lại kế hoạch mở rộng sản xuất ở Việt Nam.

Chủ tịch kiêm CEO Frank Chou của Makalot nhận định, trong tương lai gần, tình trạng thiếu hụt lao động và cạnh tranh về nhân lực tại Việt Nam sẽ trở nên rõ rệt hơn.

Gần đây, Bloomberg đã đưa tin về trường hợp của nhà cung ứng trang phục thể thao cho Nike - Eclat Textile, cảm thấy bị đe dọa và cần rời khỏi Việt Nam. Năm 2016, Eclat Textile "tháo chạy" khỏi Trung Quốc vì cho rằng điều kiện sản xuất không còn lí tưởng.

Tuy nhiên, sau thời gian hoạt động tại Việt Nam cùng "sức nóng" của chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, Eclat đang tìm cách xây dựng nhiều cơ sở sản xuất nhỏ trong khu vực Đông Nam Á và không xem xét mở thêm nhà máy hoặc mở rộng tại Việt Nam trong ba năm tới.

Hãng cung ứng hàng tiêu dùng lớn nhất thế giới Li & Fung còn nhận định, năng suất ở Việt Nam đã được tận dụng tối đa khi nhiều nhà sản xuất Mỹ vội vã chạy đến các quốc gia châu Á khác để né tránh ảnh hưởng của thuế quan.

Theo South China Mosrning Post, một số nhà sản xuất Trung Quốc đang thúc giục các doanh nghiệp đồng hương cân nhắc kĩ trước khi di dời hoạt động sang Việt Nam, trong đó một chủ hãng giày dép đã từ bỏ nhà máy trị giá 5 triệu nhân dân tệ ở Việt Nam chỉ sau một năm.

Ông Zhou Ping từng điều hành một nhà máy sản xuất giày dép ở Đông Quan, thuộc tỉnh Quảng Đông từ những năm 2000.

Tuy nhiên, vào tháng 5/2017, ông và một chủ nhà máy khác đã kí hợp đồng hai năm tại một cơ rộng 1.200 m2 tại Bình Dương, với dự định sản xuất phụ kiện cho một nhãn hiệu thời trang Mỹ.

"Chúng tôi nghĩ rằng đó là ý tưởng hay vì xét trên bề mặt vào thời điểm đó, đất đai và lao động ở nhà máy tại Việt Nam rẻ hơn nhiều so với Đông Quan và công ty cũng nhận thấy càng có nhiều đơn hàng từ khách hàng châu Âu và Mỹ ở đây", ông Zhou nói.

Tuy nhiên, vào tháng 10/2018, ông Zhou đã phải chịu thua lỗ vì chi phí gia tăng và "khác biệt văn hóa".

"Hiệu quả của người lao động Việt Nam và Trung Quốc là vấn đề lớn nhất. Công nhân Việt Nam không làm ngoài giờ và phần lớn đều không có tay nghề, từ đó dẫn đến lợi suất thấp và thời gian giao hàng thường xuyên bị trì hoãn".

Ông Zhou cho rằng công ty sẽ phải tốn rất nhiều thời gian và tiền bạc để đào tạo công nhân lành nghề tại Việt Nam. Tuy nhiên, các doanh nghiệp nhỏ như của ông không có khả năng chi trả bỏ ra khoản chi phí này.


Yên Khê
Theo Kinh tế & Tiêu dùng

Vai trò của Trung Quốc trong Hiệp định Geneva



Năm nay, tàu TQ kéo vào biển Đông quấy rối trong 1 hoàn cảnh rất éo le cho VN. Hoàn cảnh hiện tại là khi bà Ngân đang ở TQ, điều này thì ai cũng biết. Nhưng còn 1 hoàn cảnh lịch sử khác, mà có lẽ ít người để ý.


Ngày 11 đến ngày 21 tháng 7 năm 1954 chính là vòng đàm phán cuối cùng của hội nghị Geneva, bàn về việc đình chiến ở Đông Dương. Ngày 12/7, 65 năm sau, dân VN bắt đầu nhận được tin tàu TQ thăm dò ở vùng đặc quyền kinh tế của VN.

Tại cuộc họp báo vào chiều ngày 19 tháng 7, bà Lê Thị Thu Hằng nói rõ trong những ngày qua, nhóm tàu khảo sát Hải Dương 8 của Trung Quốc đã có hành vi vi phạm vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam tại khu vực phía nam Biển Đông. Ngày 20/7 chính là ngày ký HĐ Geneva. Một sự trùng hợp có lẽ không ngẫu nhiên, có lẽ TQ muốn nhắc nhở VN về ngày trọng đại này?

Có 1 sự lạ thường là năm nay kỷ niệm năm chẵn (65 năm) ngày ký HĐ Geneva, nhưng báo chí CM gần như im hơi lặng tiếng, không thấy rầm rộ lên tiếng ca ngợi “thắng lợi ngoại giao” như mọi khi nữa. Chỉ có 1 info graphic về sự kiện này, 1 cách ngắn gọn chưa từng thấy mà các báo lớn đều không đăng.

Phải chăng có sự liên hệ đến sự kiện biển Đông vừa rồi? Mình cho là có và TQ đã khơi dậy 1 vết thương lớn của VN mà họ là 1 tác nhân gây ra. Chính vì vậy, Ban Tuyên giáo cũng cố tình không muốn nhắc đến nữa.

Mình viết stt này cũng đúng vào thời điểm gay cấn nhất của hội nghị Geneva. Ít ai biết rằng ngày cuối cùng của hội nghị này các đại biểu đã phải họp thâu đêm và chính vào thời điểm này chiếc đồng hồ THỤY SỸ tại nơi hội nghị diễn ra, Palais des Nations, đã bị ngừng chạy, trước 12h đêm, trong khi hội nghị vẫn đang diễn ra.

Thực tế, thời điểm ký HĐ Geneva là vào rạng sáng ngày 21/7, nhưng vì thủ tướng Pháp Mendes France đã hứa với quốc hội Pháp là sẽ từ chức nếu hết ngày 20/7 mà không ký được HĐ. Đó là lý do khiến chiếc đồng hồ bị chết! Sau khi ký HĐ, TTg Pháp còn hỏi đùa TTg TQ Chu Ân Lai là: “Tôi có nên từ chức hay không?” Lý do khiến hội nghị bị lụt tiến độ là do vào phút cuối, đại diện hoàng gia Campuchia đã đưa ra quan điểm trái chiều và đe dọa sẽ không ký HĐ. Các bên phải cố gắng thuyết phục ông Tep Phan đến 2h sáng để đi đến đồng thuận.

Quan điểm của hoàng gia Campuchia chủ yếu liên quan đến vấn đề tranh chấp lãnh thổ với VN, về thời gian quân VN rút khỏi Campuchia. Họ lo ngại HĐ cấm Campuchia có liên minh quân sự trong khi lại sợ VN sẽ thôn tính họ trong tương lai.

Quay lại HĐ Geneva, thực tế đây là không hề là thắng lợi ngoại giao của VN như sách GK lịch sử vẫn tuyên truyền, mà ngược lại, nó cho thấy 2 chính quyền VN khi đó chỉ là quân cờ trên bàn cờ Đông Dương. Quốc gia VN thì dễ thấy là bị phụ thuộc vào Pháp. Nhưng VNDCCH, bên đổ máu nhiều nhất trong cuộc kháng chiến chống Pháp, cũng chả có vai trò gì trong việc đàm phán HĐ. Chính Chu Ân Lai mới là KTS cho hiệp định, ông ta là người hoạch định và quyết định gần như mọi nội dung, trong đó có vấn đề giới tuyến. Và kẻ hưởng lợi lớn nhất khi có HĐ Geneva lại chính là TQ. 2 nước có vai trò chính tại hội nghị này là Pháp và TQ.

Đó chính là mối liên hệ lịch sử giữa thời điểm hội nghị Geneva diễn ra 65 năm trước và ngày nay, khi tàu TQ ngang nhiên xâm phạm chủ quyền VN.

Các tài liệu được công bố công khai, phổ biến ở VN thường lờ đi vai trò của TQ trong việc ký HĐ Geneva. TQ trực tiếp chỉ đạo VN qua hội nghị tổ chức ở Liễu Châu, TQ. Hội nghị này diễn ra sau giai đoạn 2 của hội nghị Geneva, khi các đoàn về nước đàm phán riêng với các đồng minh của mình. Phó TTg Phạm Văn Đồng không về mà ở lại chờ kết quả cuộc họp Liễu Châu.

Phiên họp thứ nhất của hội nghị bắt đầu lúc 9 giờ sáng ngày 3-7-1954, phía Trung Quốc tham dự có Chu Ân Lai, Vi Quốc Thanh, La Quý Ba (2 người là cố vấn chính góp phần giành chiến thắng của VN ở chiến dịch Biên Giới và Điện Biên Phủ), Giải Phương (tổng tham mưu trưởng cho Bành Đức Hoài tại chiến tranh Triều Tiên được HCM trực tiếp mời làm cố vấn ngoại giao), Trần Mạn Viễn, Kiều Quán Hoa, phía Việt Nam là Hồ Chí Minh, Võ Nguyên Giáp, Hoàng Văn Hoan.

Tại hội nghị này, Võ Nguyên Giáp trình bày về cục diện chiến trường ở VN. Ông phân tích tiềm lực quân sự mỗi bên và đi đến kết luận là nếu đánh tiếp thì phải cần ít nhất 3 năm nữa, với điều kiện là Mỹ không can thiệp quân sự. Vi Quốc Thanh và La Quý Ba cũng đồng quan điểm. Điều đó cho thấy việc phải ký HĐ Geneva là tất yếu.

Chu Ân Lai thuyết phục phía VN là không nên gây sức ép để Mỹ can thiệp quân sự và đề xuất việc chia giới tuyến quân sự ở vĩ tuyến 16 (chính là giới tuyến giải giáp quân Nhật năm 45) rồi khuyên VN nên cạnh tranh hòa bình để giành thắng lợi trong tổng tuyển cử. Điều này cho thấy chính Chu Ân Lai là tác giả của việc chia cắt VN và HĐ Geneva. Đoàn VN đồng ý với ý kiến của Chu sau đó ra 1 chỉ thị gọi là chỉ thị 5/7 (ngày kết thúc hội nghị Liễu Châu).

Cũng chính tại hội nghị này, TQ cũng đã bàn với VN về việc “phá hiệp định” sau này.

Chu Ân Lai chỉ ra:

– Về vấn đề Đảng Lao động Việt Nam bỏ một số căn cứ địa tại miền Nam, rút quân đội đi không phải là sẽ nộp vũ khí quân không chính qui. Chúng ta có thể giải thích, phàm là đơn vị quân đội đều rút đi, nhưng không rút đi tất cả vũ khí, Vũ khí, thứ nào cất giấu đươc thì cất giấu, cán bộ quân đội ai lưu lại được thì lưu. Cất giấu vũ khí phải phân tán, không được tập trung nhằm tránh rơi vào tay quân địch.

Võ Nguyên Giáp nói:

– Bước đầu chúng tôi dự tính rút khỏi miền Nam khoảng 60.000 người, trong đó 50.000 bộ đội, 10.000 là những người làm công tác chính trị, những người “đỏ” quá phải rút đi. Cũng có tính toán, lưu lại một ít trong số 60.000 người. Ví dụ từ 5.000 đến 10.000 người ở lại miền Nam, chờ thời cơ.

Cũng tại hội nghị này, 2 bên bàn bạc về cách thức tuyên truyền hậu hiệp định, đặc biệt là thuyết phục người dân và cán bộ chiến sỹ miền Nam bị mất chính quyền…Có thể nói, hội nghị Liễu Châu chính là hội nghị trù bị cho hội nghị Geneva. Mọi nội dung chính của HĐ Geneva được thỏa thuận tại đây và do Chu Ân Lai quyết định.

Quay lại hội nghị Geneva, trưởng đoàn Phạm Văn Đồng ban đầu lại có thái độ cứng rắn với Pháp. Ông muốn chia giới tuyến ở vĩ tuyến 13, rồi 14, không tuân thủ chỉ thị 5/7. Đích thân Chu Ân Lai (trưởng đoàn TQ) phải thuyết phục ông Đồng phải tuân theo chỉ thị của TƯ. Lúc đó ông Đồng mới đồng ý.

Quan điểm của Pháp là chia ở vĩ tuyến 18, hình như lấy sông Gianh làm giới tuyến. Phía VN, khi đó đã tuân theo TQ, thì đòi vĩ tuyến 16. Phía Pháp lấy lý do là họ bị mất Đà Nẵng và Huế (hoàng tộc không còn mộ tổ tiên), mất cả đường 9 (là đường mà Lào ra biển) sẽ biến hoàng gia Lào thành lệ thuộc VNDCCH. Giằng co ở đây khá gay gắt và cuối cùng, lại vẫn là Chu Ân Lai quyết định chọn vĩ tuyến 17 làm giới tuyến tạm thời.

Quan điểm của Quốc gia VN trùng khớp với Mỹ, là phản đối việc chia cắt VN và không ký HĐ. Phía Mỹ kiên quyết phản đối nhưng không chống lại việc các bên ký HĐ.

Trần Văn Đỗ đại biểu chính phủ Bảo Đại Việt Nam phát biểu trong phiên họp cuối cùng, nói đại biểu nước Việt Nam từng đề xuất một kiến nghị, yêu cầu quân đội giao chiến hai bên lui về vùng tập kết nhỏ nhất, giải trừ vũ trang, do LHQ thực thi khống chế tạm thời đối với cả nước Việt Nam, thông qua tuyển cử khiến nhân dân Việt Nam tự do lựa chọn tương lai của mình.

Tiếp đó Trần Văn Đỗ tuyên bố mấy kiến nghị: Trước tiên là kháng nghị đề án trước chưa được thẩm tra đã bị hội nghị từ chối. Thứ hai, kháng nghị, Tổng tư lệnh quân viễn chinh Pháp và Tổng tư lệnh bộ đội Việt Minh vội vàng ký hiệp nghị đình chiến, coi thường lợi ích của nước Việt Nam.

Mặc dù Tổng tư lệnh quân viễn chinh Pháp được uỷ quyền chỉ huy quân đội nước Việt Nam, thế nhưng nước Pháp không thể đem lợi ích của nước Việt Nam ra giao dịch. Một số đất đai quân Pháp nhường cho Việt Minh trên thực tế là dưới sự khống chế của quân đội nước Việt Nam. Cuối cùng, ông ta kháng nghị Pháp đã làm quá chức trách, phận sự, chưa được sự đồng ý của nước Việt Nam đã xác định ngày tháng tổng tuyển cử của Việt Nam trong tương lai.

Phát biểu của Trần Văn Đỗ lại làm cho không khí hội nghị căng thẳng lên.

Mendès-France lập tức phát biểu bào chữa nói:

– Đoàn đại biểu Pháp tin chắc lúc phía Pháp làm như vậy đã suy nghĩ đầy đủ tới lợi ích của nhân dân Việt Nam. Chính phủ Pháp luôn luôn quan tâm chú ý tới an ninh của vùng giáo dân Thiên chúa tập trung tại miền Bắc Việt Nam, tán thành bọn họ tự do biểu đạt ý chí. Phía Pháp hy vọng lời hứa của ngài Hồ Chí Minh là có hiệu lực.

HĐ được ký bởi tất cả các nước dự hội nghị, trừ QGVN và Mỹ. Tuyên bố cuối cùng được tách riêng, không có nước nào ký, chỉ biết quyết mồm, trừ QGVN và Mỹ.

Sau khi hội nghị kết thúc vào ngày 21/7, thứ trưởng Bộ QP Tạ Quang Bửu, đại diện ủy quyền của quân đội VNDCCH ký HĐ cùng tướng Delteil, đại diện tư lệnh quân đội Pháp ở Đông Dương, đã mời Delteil ly sâm panh, nhưng không được ông kia đồng ý.

Chu Ân Lai cũng tổ chức tiệc sau hội nghị, nhưng trưởng đoàn QGVN là Trần Văn Đỗ (anh ông Trần Văn Chương là bố bà Lệ Xuân) từ chối. Người đi dự tiệc thay là Ngô Đình Luyện, em út TTg Ngô Đình Diệm. Ông Luyện lại là bạn học của ông Tạ Quang Bửu ở bên Pháp! Tại bữa tiệc, ông Chu có gợi ý với ông Luyện là QGVN sau này nên thiết lập sứ quán tại Bắc Kinh.


Dương Quốc Chính

“Quyền ịch sử” của Trung Cộng trên Biển Đông là quyền gì?


Bãi Tư Chính (Vanguard Bank) trong tài liệu của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ. Ảnh: FB Tác giả

Tháng 7, 2016, từ các trang mạng xã hội, diễn đàn, cho đến các tầng lớp, thế hệ Việt Nam trong cũng như ngoài nước, một luồng sóng cảm tình dành cho Philippines tràn ngập, nhiều hơn cả khi quốc gia này bị cơn bão Yolanda càn quét cách đây ba năm.

Đây là một tình cảm rất tự nhiên giữa những người cùng số phận nhỏ nhoi nhưng phải đương đầu với một Trung Cộng to lớn và đầy tham vọng.

Ủng hộ Philippines không có nghĩa ủng hộ chủ quyền của Phi trên các đảo Philippines đòi hỏi mà là ủng hộ một nước dân chủ nhưng sức yếu chống lại một Trung Cộng bá quyền bành trướng.

Phán quyết của Tòa án Trọng tài Thường trực (Permanent Court of Arbitration, PCA) không có nghĩa sẽ làm ngưng tranh chấp và phần thắng chỉ thuộc về Philippines vì rất nhiều quốc gia trong vùng có quyền lợi trực tiếp nhưng chưa chọn cách giải quyết tranh chấp qua phương pháp trọng tài.

Ý nghĩa quan trọng trong phán quyết là quốc tế hóa được cuộc tranh chấp, tạo khả năng mặc cả đa phương giữa các bên liên hệ trước một hội nghị hay trước tổ chức trọng tài quốc tế, giới hạn chiếc bẫy “thảo luận song phương” chỉ nhằm “câu giờ” của Trung Cộng.

Với những quốc gia chủ trương quốc tế hóa Biển Đông, chiến thắng của Philippines mở ra cánh cửa đàm phán xa hơn về quyền lợi và trách nhiệm một cách bình đẳng giữa các nước trong vùng.

Với các cường quốc Mỹ, Nhật, chiến thắng của Philippines giúp cho họ thêm lý do quốc tế để can thiệp cụ thể và tích cực hơn trong tranh chấp.

Một cái tát của PCA chỉ nhắm vào mặt Trung Cộng thôi, đó là việc phủ nhận quan điểm “quyền lịch sử”, lý luận cốt tủy mà Trung Cộng dùng để biện hộ cho “đường lưỡi bò” trên Biển Đông.

Như chúng ta đều biết, trong hầu hết các văn bản, tuyên bố, phát biểu, các lãnh đạo Trung Cộng luôn nhắc tới nhắc lui câu “quyền lịch sử của Trung Quốc” để cho rằng 90% của Biển Đông vốn thuộc về Trung Quốc không phải hôm nay mà từ hai ngàn năm trước.

Nhưng tòa phán: Toà nhận thấy dù trong lịch sử, những người đi biển, ngư dân từ Trung Quốc và các nước khác đã sử dụng các đảo tại Biển Đông nhưng không có bất kỳ bằng chứng nào cho thấy về mặt lịch sử Trung Quốc đã chỉ một mình thực hiện việc kiểm soát vùng nước này cũng như tài nguyên tại đây.

Vì vậy, toà kết luận không có cơ sở pháp lý để Trung Quốc yêu sách quyền lịch sử đối với tài nguyên tại các vùng biển phía bên trong “đường 9 đoạn.”

Đặng Tiểu Bình và “quyền lịch sử”

Vào thập niên 1960, Đặng Tiểu Bình là trưởng phái đoàn đại diện Trung Cộng trong đàm phán với Liên Xô về chủ quyền của các đảo Trân Bảo, Ẩn Long và Hắc Hạt Tử trong khu vực sông Ussuri.

Khi có phiên họp, phái đoàn họ Đặng không chỉ mang theo giấy tờ tài liệu mà còn chở theo nhiều toa xe lửa chứa đầy sách vở và đồ vật để chứng minh “quyền lịch sử” của Trung Quốc trên các đảo này.

Trung Quốc vốn là một nước đông dân, diện tích rộng, có nền văn minh phát triển sớm, có chiều dài lịch sử mấy ngàn năm, do đó, việc tổ tiên họ đã từng đến, từng đi đánh cá, từng đặt chân một đôi ngày, từng mô tả trong văn chương thơ phú về các hòn đảo đó thì cũng không có gì là đáng ngạc nhiên.

Những tài liệu phía Đặng Tiểu Bình đưa ra hay vật dụng họ góp nhặt được dù bao nhiêu cũng không thuyết phục Liên Xô hay chứng minh những đảo đó thuộc chủ quyền của Trung Quốc.

Dĩ nhiên hai đàn anh CS không đưa tranh chấp ra PCA như ngày nay.

Sau hơn 20 năm vừa đánh vừa đàm, một hiệp ước biên giới Liên Xô – Trung Cộng đã được ký kết lần đầu vào tháng 10 năm 1991, lần nữa vào tháng 10 năm 2004 với Nga và lần cuối cùng vào tháng 7, 2008 cũng với Nga.

Cả Trung Cộng lẫn Nga đều biết, lý do chính của xung đột trước đây không phải là lãnh thổ mà là sự tranh chấp quyền lực của hai nước cộng sản đàn anh trong phong trào cộng sản quốc tế.

Khi Liên Xô sắp sụp đổ, chủ quyền trên các đảo vốn không chứng tỏ một tiềm năng kinh tế nào không còn là yếu tố quan trọng để giằng co, tranh chấp nữa. Cái gọi là “quyền lịch sử” không đóng vai trò gì trong hiệp ước biên giới giữa Liên Xô và sau đó là Nga với Trung Cộng.

Tân Hoa Xã giải thích “quyền lịch sử”

Theo báo Time, hôm 12 tháng 7, 2015 các đài truyền hình Trung Cộng cho chiếu một số tranh hoạt họa của Tân Hoa Xã như là cách để giải thích cái gọi là “quyền lịch sử” của Trung Cộng trên Biển Đông.

Một trong số tranh hoạt họa là mẩu đối thoại ngắn giữa ba con thú đại diện cho ba thành phần trong vụ kiện.

Một con cáo đại diện cho PCA, một con khỉ tí hon đại diện cho Philippines và con Panda dễ thương đại diện cho Trung Cộng.

Con Panda trả lời câu hỏi tại sao Trung Cộng có “quyền lịch sử”, bởi vì “chúng tôi đã giong buồm và đánh cá trên Biển Đông ngay cả trước khi Chúa Jesus ra đời.”

Việc cho rằng người dân Trung Hoa đã từng “giong buồm và đánh cá” nên Biển Đông thuộc Trung Cộng nghe phi lý đến mức buồn cười; tuy nhiên, đây lại là lý luận chiến lược mà Trung Cộng áp dụng trong đàm phán biên giới từ ngày lập quốc CS năm 1949 tới nay.

“Quyền lịch sử” của Trung Cộng đúng như PCA phán quyết không có giá trị gì nhưng với không ít dân Trung Cộng bị tuyên truyền tẩy não, đó lại là quyền “thiêng liêng, bất khả xâm phạm.”

Quan điểm cực đoan Đại Hán này là sản phẩm của bộ máy tuyên truyền bắt đầu từ thời Đặng Tiểu Bình và nâng lên thành “Giấc Mơ Trung Quốc” dưới thời Tập Cận Bình.

Họ Đặng và nay họ Tập cho rằng Trung Cộng không chủ trương xâm lược quốc gia nào hay dân tộc nào mà chỉ thu hồi lãnh thổ và lãnh hải vốn thuộc Trung Quốc.

Lý luận ngụy biện và điên cuồng này là bản sao quan điểm của Hitler đã dùng để khai mào cho Thế Chiến thứ Hai khi y cho rằng Đức chỉ nhằm “phục hồi những lãnh thổ vốn thuộc về Đức nhiều thế kỷ.”

Tương tự, khẩu hiệu “100 năm sỉ nhục” được các lãnh đạo Trung Cộng dùng làm củi để đun lò lửa dân tộc cực đoan tại Trung Cộng cũng không khác gì lời lẽ Hitler đã viết về hiệp ước Versailles trong Mein Kampf: “Mỗi điểm của hiệp ước đã ghi sâu vào ý thức và con tim của dân tộc Đức và đốt cháy họ cho đến khi tâm hồn của sáu chục triệu dân bùng lên ngọn lửa công phẫn và nhục nhã.”

Như vừa viết ở trên, ngay cả việc người dân Trung Hoa hai ngàn năm trước đã thật sự có giong buồm trên Biển Đông, có ghé Hoàng Sa, Trường Sa vài hôm để bắt yến, tức cảnh sinh tình hạ bút vài câu thơ và được đời sau ghi chép lại cũng không thể cho rằng Hoàng Sa, Trường Sa thuộc quyền lịch sử của Trung Cộng.

Lịch sử thế giới để lại vô số tài liệu của các nhà thám hiểm, thăm dò, kể cả dấu tích của đoàn viễn chinh lừng danh Viking do Leif Erikson chỉ huy từng khám phá ra Bắc Mỹ vào thế kỷ 11 trước Christopher Columbus vào thế kỷ 15, nhưng không tổ chức quốc tế nào căn cứ vào các tài liệu lưu trữ để cho rằng chủ quyền biển đảo của một quốc gia phát xuất từ người đã thăm dò, thám hiểm hay khám phá ra vùng đất đó.

Một lãnh thổ, đất hay đảo, của một quốc gia phải là lãnh thổ được phát hiện, chiếm hữu, điều hành trong hòa bình, có tính pháp lý, đơn vị hành chánh chính thức, được ghi lại trong bản đồ của quốc gia đó và được quốc tế công nhận chứ không phải cưỡng chiếm bằng võ lực như Trung Cộng đã làm đối với Philippines và Việt Nam.

Tập Cận Bình, kẻ nuôi cọp đang lo cọp sẽ ăn thịt mình, do đó, không lạ gì trong thời gian ngắn tới đây, y vẫn sẽ tuyên bố hung hăng kể cả những hành động gây hấn với các nước láng giềng để xoa dịu lò lửa cực đoan Đại Hán tại lục địa nhưng chính y cũng biết gió đã đổi chiều.

“Quyền lịch sử” của Trung Cộng về chủ quyền trên Biển Đông thực chất chỉ là quyền ăn cướp.


© Trần Trung Đạo

Nạn Nhân Bị Đàn Áp Đến Hội Nghị Thăng Tiến Tự Do Tôn Giáo Toàn Cầu Tại Bộ Ngoại Giao Mỹ


Mục sư A Ga (áo đen) và đạo hữu Dương Xuân Lương (áo trắng) trong buổi phỏng vấn với RFA


Nhấp vào nút play (►) dưới đây để nghe

Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đã tổ chức Hội Nghị Thăng Tiến Tự Do Tôn Giáo Toàn Cầu từ ngày 16 đến ngày 18 tháng Bảy. Đây là hội nghị cấp bộ trưởng với sự tham dự của nhiều diễn giả, học giả các tổ chức cũng như đại diện các tôn giáo trên thế giới.

Hai người Việt Nam trong số các nạn nhân bị đàn áp vì lý do tôn giáo đã có tiếng nói trước hội nghị, sau đó được gặp gỡ với tổng thống Trump tại Nhà Trắng chiều ngày 17 tháng Bảy, là mục sư A Ga đạo Tin Lành Tây Nguyên và ông Dương Xuân thuộc Cao Đài Chơn Truyền miền Tây Nam Bộ.

Mục sư A Ga và đạo hữu Dương Xuân Lương đã dành cho đài Á Châu Tự Do bài phỏng vấn sau đây:

Mục sư A Ga: Tôi là mục sư phục vụ 12 Hội Thánh ở tại Tây Nguyên mà chúng tôi thành lập là Giáo Hội Tin Lành Đấng Christ Việt Nam. Chính quyền tra tấn tôi trong thời gian 3 lần, rồi sau đó họ chuẩn bị bắt, thấy tình trạng rất nguy hiểm nên tôi trốn sang Thái Lan. Chính quyền Việt Nam ra lệnh truy nã, phối hợp với chính quyền Thái Lan bắt tôi vào trong IDC ( Trung Tâm Giam Giữ Người Nước Ngoài Cư Trú Bất Hợp Pháp ở Bangkok) trong thời gian 3 tháng.

Sau đó tôi được văn phòng BPSOS vận động giúp đỡ, rồi người can thiệp chính là ông đại sứ lưu động về tự do tôn giáo Sam Brownback, gia đình tôi được ra khỏi IDC, được qua Philippines 6 tháng, đến ngày 25 tháng Chín gia đình tôi được định cư tại Hoa Kỳ.

Ông Dương Xuân Lương:  Tôi bị nhà cầm quyền Việt Nam bách hại 3 lần. Lần thứ nhất năm 1996 họ bắt giam tôi 30 tháng vì hoạt động cho tự do tôn giáo cho đạo Cao Đài nguyên thủy chúng tôi. Lần thứ hai họ bắt tôi ngày 14 tháng Ba năm 2008 nhưng bắt hụt, sau đó họ ra lệnh truy nã và tôi đã ẩn trốn trong 8 năm. Đến năm 2016 tôi trốn thoát sang Thái Lan. Nhờ sự giúp đỡ của BPSOS, giới thiệu hồ sơ của tôi đến các giới chức Hoa Kỳ và các tổ chức nhân quyền quốc tế nên tôi được sang Hoa Kỳ định cư. Lần thứ ba nhà cầm quyền Việt Nam vẫn tiếp tục bách hại tôi là khi tôi đã ở hải ngoại rồi, họ vẫn cho tay sai của họ nói xấu tôi cũng như chụp mũ tôi là cộng sản nằm vùng ở tại Hoa Kỳ.

Thanh Trúc: Thưa mục sư A Ga, ngày 17 tháng Bảy trong buổi họp nhóm ông cùng đạo hữu Dương Xuân Lương đã có mặt. Có phải ông đã nói chuyện với ông Scott Busby và đã trình bày hết tất cả những khó khăn mà tín hữu Tin Lành tây Nguyên phải chịu đựng?

Mục sư A Ga: Vâng tôi đã trình bày tất cả những gì người Tây Nguyên chúng tôi đang đối diện với những sự bắt bớ từ chính quyền Việt Nam. Chúng tôi thấy họ rất quan tâm lắng nghe sự trình bày của mình về vấn đề tự do tôn giáo của người sắc tộc Tây Nguyên bị chính quyền đàn áp.

Thanh Trúc: Thưa đạo hữu Dương Xuân Lương, vì thời gian có hạn nên ông Scott Busby không mời ông lên tiếng, tuy nhiên trong suốt thời gian vận động thì ông đã có dịp nói lên những khó khăn mà Cao Đài chơn truyền trong nước gặp phải?

Ông Dương Xuân Lương: Tôi cũng tranh thủ những lúc “hành lang” để giới thiệu với các tổ chức quốc tế hoặc các vị quan tâm đến quyền tự do tôn giáo, về trường hợp của đạo Cao Đài 1926 bị chi phái 97 đánh cắp căn cước và chiếm Tòa Thánh Tây Ninh. Đó là 2 điểm chính mà chúng tôi muốn quốc tế hóa và tổ chức BPSOS đã lên hồ sơ giúp chúng tôi. Hồ sơ này đã được chúng tôi cộng tác với BPSOS để phố biến. Chúng tôi đã gởi hồ sơ đó đến Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, Liên Hiệp Quốc và những tổ chức nhân quyền khác.

Thanh Trúc: Ông đã nghe mục sư A Ga trình bày về phần các giáo hội Tin Lành tại gia ở Tây Nguyên. Sự ghi nhận của trợ lý ngoại trưởng chuyên trách dân chủ, nhân quyền và lao động Scott Busby như thế nào thưa ông?

Ông Dương Xuân Lương: Theo tôi quan sát tôi thấy những nạn nhân đến trình bày trong khung cảnh là mọi người đều có bị sự áp bức khác nhau. Hoàn cảnh nạn nhân của quí vị kia thường là về cái bạo lực. Trường hợp của đạo Tin Lành là bị bức hại cả một tôn giáo, điều đó ông Scott Busby đã ghi nhận một cách rất kỹ lưỡng, đôi khi ông cũng hỏi lại một vài điểm mà ông cần nắm rõ hơn. Tôi thấy ông quan tâm đến từng hồ sơ của những nạn nhân trình bày.

Thanh Trúc: Được biết buổi chiều ngày 17 tháng Bảy 2019 cả hai ông cùng một phái đoàn vào Nhà Trắng, được gặp vị tổng thống đương nhiệm Donald Trump. Đặc biệt là hình như tổng thống đã trò chuyện với ông Dương Xuân Lương, xin cho biết tổng thống đã nói điều gì với ông?

Ông Dương Xuân Lương: Đó là một trải nghiệm rất đặc biệt. Tôi đến đó cùng với hơn 20 người nữa cũng đồng là nạn nhân tôn giáo cả. Tổng thống đã lắng nghe một số vị trình bày, những vị đó rất giỏi tiếng Anh nên trình bày câu chuyện rất lưu loát và tổng thống cũng có hỏi đi hỏi lại một vài chi tiết.

Riêng tôi vì mới đến Hoa Kỳ và không có vốn liếng tiếng Anh là mấy nhưng tôi thấy trong hoàn cảnh bức xúc như vậy tôi phải nói lên tiếng nói của dân tộc tôi, nói lên cái khó khăn mà đồng bào tôi phải chịu. Tôi đến nói với tổng thống rất ngắn gọn rằng “Thưa tổng thống Việt Nam không có tự do tôn giáo, tôi muốn tổng thống giúp cho Việt Nam có tự do tôn giáo, Việt Nam cần đưa vào danh sách CPC”. Tổng thống hỏi lại tôi là “Vietnam?” Tôi trả lời “Vâng thưa tổng thống, cám ơn tổng thống” và ông đã bắt tay tôi. Đó là giây phút mà tôi nghĩ đã làm nên một phần lịch sử của đạo Cao Đài trong bước đường tranh đấu cho quyền tự do tôn giáo.

Thanh Trúc: Mục sư A Ga có muốn bổ túc thêm điều gì không?

Mục sư A Ga: Tôi vào được Phòng Bầu Dục đã là điều vinh hạnh và may mắn, tạ ơn Chúa. Đương nhiên mình đã đến đó thì họ cũng đã rất quan tâm đến vấn đề tự do tôn giáo trong nước, họ mới mời mình qua đó. Chỉ có điều bất đồng ngôn ngữ nên mình không có nói được, nhưng vào đó thì cảm thấy rất vinh hạnh.

Thanh Trúc: Thưa mục sư A Ga, theo ông hiểu hiện thời ở Tây Nguyên có bao nhiêu tín hữu Tin Lành bị bắt và bị nhốt ?

Mục sư A Ga: Bị bắt, bị nhốt và bị bắt ép từ bỏ hoạt động tôn giáo với Hội Thánh độc lập như của chúng tôi, đặc biệt tháng Mười 2017 thì chính quyền đã đem một lực lượng từ Gia Lai phối hợp với Kon Tum cả hàng trăm, đến giải tán tất cả những Hội Thánh mà chúng tôi đang quản nhiệm ở Kon Tum. Khoảng hơn 500 người phải từ bỏ niềm tin vào tôn giáo của mình.

Thanh Trúc: Còn tại Thái Lan, hiện ông có biết bao nhiêu người Tin Lành còn trốn bên đó?

Mục sư A Ga: Cũng khoảng 500 người kể cả người H’mong và người Tây Nguyên đang trốn tại Thái Lan. Tôi muốn nói thêm là hiện nay thì ngay cả nhân sự dưới cấp của tôi cũng đang ở trong tù 4 năm nay rồi mà chưa được thả, cũng vì lý do là bất đồng về quan điểm, bởi vì với cộng sản Việt Nam họ muốn gì mình phải làm theo thì mình mới có một chút tự do.

Thanh Trúc: Thưa đạo hữu Dương Xuân Lương, cho tới giờ phút này ông thấy sự áp đặt và sự kiểm soát của chính quyền có được nới ra chút nào hay vẫn như lúc ông bỏ trốn?

Ông Dương Xuân Lương: Tôi hoạt động cho tự do tôn giáo của đạo Cao Đài từ năm 1996 tôi ghi nhận rất rõ Nhà Nước Việt Nam không hề nới rộng. Chúng tôi mạnh hơn nên chúng tôi đẫy lùi họ thôi chứ họ không hế nới rộng gì hết. Sự hành đạo của chúng tôi được hơn là do nội lực của chúng tôi phát triển lên buộc họ phải kiêng dè. Trước kia chúng tôi không nối kết mình ra với quốc tế được, chúng tôi như những nạn nhân trong phòng kín mà nhà cầm quyền Việt Nam muốn hành hạ như thế nào là quyền của họ. Từ năm 2014 chúng tôi bắt liên lạc được với BPSOS, nhờ những cuộc huấn luyện của tổ chức BPSOS nên chúng tôi biết cách thu thập bằng chứng những vi phạm, biết cách viết báo cáo gởi lên Liên Hiệp Quốc, nghĩa là nội lực của chúng tôi mạnh lên. Từ những báo cáo đó chúng tôi đẫy lùi sự vi phạm của họ đi, cho nên ngày nay chúng tôi được hành đạo một cách rộng rãi hơn, đó là do nội lực của chúng tôi mạnh hơn chứ nhà cầm quyền Việt Nam không hề nới tay, họ vẫn tìm những kẽ hở của chúng tôi để áp đặt điều họ muốn.

Thanh Trúc: Quí ông đã tới đây từ ngày 11 tháng Bảy, vào Quốc Hội trong phiên họp khoáng đại vận động cho tự do tôn giáo ở Việt Nam. Sau đó từ ngày 16 đến ngày 18 là 3 ngày Thăng Tiến Tự Do Tôn Giáo của Bộ Ngoại Giao, tiếp đến được gặp tổng thống Hoa Kỳ. Thưa mục sư A Ga, sau những trải nghiệm đó thì điều gì ông muốn trình bày với chính phủ Việt Nam?

Mục sư A Ga: Đối với chúng tôi là dân tộc thiểu số ít có thông tin ra ngoài nhưng đặc biệt 3 ngày qua là điều quan trọng. Thứ nhất mình thấy chính phủ Hoa Kỳ cũng như cộng đồng quốc tế đều chú tâm đến vấn đề tự do tôn giáo. Như vậy tôi có nguyện vọng là trong tương lai gần chính quyền Việt Nam không nên dối trá, phải có chính sách thay đổi để cho người dân, đặc biêt đồng bào ở Tây Nguyên, có quyền tự do tôn giáo. Khi có tự do tôn giáo rồi thì họ không bao giờ phải chạy trốn qua Thài Lan mà họ  rất đau khổ. Hy vọng chính phủ Việt Nam không thể che dấu được nữa.

Ông Dương Xuân Lương: được tham dự Hội Nghị Cấp Bộ Trưởng Về Thăng Tiến Tự Do Tôn Giáo tôi nhận thấy những nạn nhân đến kể câu chuyện của mình ai cũng có lòng tha thứ cho thủ phạm cả.

Trong hoàn cảnh của Việt Nam tôi nghĩ con đường tự do tôn giáo là xu thế tất yếu nếu Việt Nam muốn phát triển bền vững, muốn quan hệ một cách bền vững với những quốc gia khác. Việt Nam phải biết không thể vì quyền lợi của đảng mà hy sinh quyền lợi của dân tôc. Tôi muốn chính phủ Việt Nam nhận thức và thực hiện nghiêm chỉnh những Công Ước quốc tế  chẳng hạn Điều 18 của Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền hay là Điều 18 của Công Ước Dân Sự về quyền dân sự và chính trị mà Việt Nam đã ký kết.

Xin cảm ơn mục sư A Ga và đạo hữu Dương Xuân Lương về bài phỏng vấn này.


Thanh Trúc
RFA

Nhà máy Thủy điện Nậm Nơn, Nghệ An, bị khởi tố


Hình: Trích xuất từ website báo Tuổi Trẻ.

Sau nhiều năm tác oai tác quái và xả lũ giết sống dân nghèo mà không bị bất cứ một chế tài hành chính hay hình sự nào, lần đầu tiên có một nhà máy thủy điện bị khởi tố.

Lần đầu tiên bị khởi tố

Đó là Nhà máy Thủy điện Nậm Nơn ở Nghệ An bị khởi tố bởi Công an nghệ An về hành vi Vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp vào tháng 7 năm 2019.

Nhà máy thủy điện này đã xả lũ mà không thông báo khiến anh Vi Văn May (bản Xiêng Hương, xã Xá Lượng, Tương Dương), thiệt mạng vào tháng 6 năm 2019 mà báo chí đã phản ánh.

Song song khởi tố vụ việc trên, Công an Nghệ An đang tập trung điều tra quy trình xây dựng nhà máy thủy điện, trong đó có liên quan các hạng mục công trình và thẩm định dự án để xác định “trách nhiệm thuộc về ai”.

Đáng chú ý hơn, Công an Nghệ An cũng hứa hẹn tổng hợp, điều tra lại toàn bộ thiệt hại trong đợt xả lũ cuối tháng 8 năm 2018 gây thiệt hại nặng nề cho 171 hộ dân, trong đó nhiều hộ đến nay vẫn chưa nhận được đền bù.

Ngoài ra, Công an Nghệ An cũng sẽ điều tra các hành vi vi phạm của các nhà máy thủy điện theo quy định tại Nghị định 134 của Chính phủ về vấn đề vận hành nhà máy thủy điện và hồ chứa. Nếu phát hiện vi phạm sẽ kiến nghị và trực tiếp xử lý.

Dù chưa biết rõ động cơ thực sự nào đã dẫn đến tinh thần trách nhiệm của công an vọt cao đột biến như thế, nhưng khách quan mà xét, vụ khởi tố trên là một trong số hiếm hoi lần mà ngành công an Việt Nam đã làm được một việc có ý nghĩa với dân, thay cho cơ chế quan liêu, cửa quyền hoặc đàn áp dân vẫn xảy ra như cơm bữa.

Đối với việc vận hành nhà máy thủy điện và hồ chứa, cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm cao nhất, hoặc phải chịu trách nhiệm không thể chối bỏ, là Bộ Công thương.

Vậy Bộ Công thương và nhiều nhà máy thủy điện do bộ này cùng Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) quản lý đã ‘lập thành tích’ giết sống dân nghèo trong suốt nhiều năm trời đến mức nào?

Hãy nhìn lại và phán xét một trong những tội ác điển hình của EVN: Vụ xả lũ thảm sát người dân miền Trung vào năm 2013.

Vụ thảm sát năm tối trời

Được cơ quan chủ quản là Bộ Công Thương “bảo kê” hồ sơ tội ác của EVN đã dày quá khổ, không chỉ vì quá nhiều lần tăng giá điện vô lối đánh úp túi tiền cùng kiệt của dân nghèo, mà hành vi cực kỳ nhẫn tâm còn xảy đến vào mùa mưa bão cuối năm 2013: tháng Mười Một năm đó, tập đoàn này hoàn toàn vô trách nhiệm khi để 15 nhà máy thủy điện đồng loạt xả lũ lên đầu người dân vùng rốn Quảng Nam, Quảng Ngãi, Phú Yên, Đắc Lắc… khiến gây ra cái chết tang thương của hơn 50 mạng người.

Cái năm trời tối như mực ấy, cả rẻo đất hình chữ S đã quằn quại trong một thảm cảnh vô cảm đồng loại chưa từng có!

Không thể gọi khác hơn, người dân vùng rốn lũ đã bị ép chặt vào một cái đáy không lối thoát.

“Dưới đáy” ở Việt Nam cũng là đêm không ngủ. Những nạn nhân chỉ trong phút chốc đã bị mất toàn bộ tài sản nhỏ nhoi và miếng ăn còn sót lại. Nhưng đã không có một hành động nào được các “đày tớ” làm sáng tỏ cho những cái chết trong quá khứ để tránh thoát những cái chết vừa mới xảy ra.

Phú Yên với liên tiếp những cú xả lũ của thủy điện sông Hinh và thủy điện sông Ba Hạ những năm trước là một điển hình về sự vô lương tâm chưa hề có đáy. “Vô cảm” xem ra vẫn là từ ngữ nhẹ nhàng và lịch sự mà báo giới và dư luận dành để mô tả về quan chức thời nay.

Tất cả đều biết cấp trên trực tiếp của các nhà máy thủy điện là EVN, còn thủ trưởng trực tiếp của EVN là Bộ Công Thương. Tuy nhiên, sau vụ “giết sống” trên, nhiều phóng viên báo chí quốc doanh đành nuốt nhục vì bị cơ quan tuyên giáo “chặn họng.”

Tội ác đã được che chắn đến mức tối đa sau khi xuất hiện thông tin EVN và cơ quan chủ quản quá nhiều lần “bảo kê” cho tập đoàn này là Bộ Công Thương đã có “quan hệ” đủ dày và đủ sâu để Ban Tuyên giáo trung ương, theo thói quen “nắm đầu” báo chí và công khai cấm cản tất cả những tin tức không có lợi cho “đảng ta” và cả bất lợi cho “chúng ta”, đã chặn đứng kế hoạch đưa vụ EVN ra công luận của những tờ báo ít sợ nhất.

Nhân quả là đã không có bất kỳ một quan chức vô cảm và vô trách nhiệm nào phải đối mặt với vành móng ngựa, mặc dù chính vào lúc người dân chết chìm trong nước lũ xả trắng mênh mông, Bộ Trưởng Công Thương Vũ Huy Hoàng còn bận “công du “ ở nước ngoài.

Thậm chí sau đó EVN còn được Bộ Công Thương đề nghị nhà nước phong tặng các loại huân chương cao quý!

Ở trên cao và trùm lên tất cả, trách nhiệm thuộc về Bộ Trưởng Vũ Huy Hoàng – người đứng đầu một bộ có tiếng nói quan trọng nhất trong vấn đề quy hoạch thủy điện, phê duyệt các dự án thủy điện.

Bất chấp những lời dẫn dụ đầy ngụy biện của giới quan chức chính phủ và bộ ngành, tất cả đều đã quá chậm. Bất chấp vài trăm dự án thủy điện cuối cùng cũng buộc phải gạt ra khỏi quy hoạch, hàng trăm dự án thủy điện còn lại đã quét đi hơn 50.000 hecta rừng, hàng ngàn hecta đất ở, đất trồng trọt của người dân… khiến dân chúng phải chuyển nhà, mất nghề và khốn đốn trong sinh hoạt.

Nhiều người dân trắng tay và mất hết lòng tin vào chế độ.

Nhưng cho tới nay, từ Bộ Trưởng Vũ Huy Hoàng đã ‘hạ cánh an toàn’ trở xuống, đã không một kẻ nào phải ra trước vành móng ngựa để trả lời cho những cái chết trên. Mọi việc vẫn treo nguyên vẹn ở đó, hệt như dòng lũ trắng luôn treo lơ lửng trên đầu người dân vùng rốn lũ, từ năm 2013 đến tận giờ này.

Hố Hô: những oan hồn không thể nhắm mắt

Ba năm sau vụ 15 nhà máy thủy điện của EVN đồng loạt xả lũ giết chết hơn năm chục mạng dân nghèo ở rốn lũ miền Trung, lịch sử lại tái diễn trên mảnh đất xơ xác này vào mùa bão lũ cuối năm 2016. Những tờ báo nhà nước phẫn nộ nhất cũng chỉ dám úp mở đánh tiếng vụ Thủy điện Hố Hô ở Hà Tĩnh là “xả lũ sai quy trình”, nhưng không dám nói gì về hơn 20 người Hương Khê bị những kẻ vận hành xả lũ làm thiệt mạng. Sau đó, như một hiệu lệnh bất thành văn đầy dấu hiệu tuyên giáo, giới truyền thông quốc doanh im bặt.

Sau những báo cáo trơn tuột và những cuộc họp cũng bôi trơn như thế, rốt cuộc vụ Thủy điện Hố Hô xả lũ giết chết dân Hương Khê ở tỉnh Hà Tĩnh đã có thể bị xem như chìm xuồng. Một bản báo cáo trong cuộc họp báo của Thứ trưởng Bộ Công Thương Hoàng Quốc Vượng đã chỉ thừa nhận: “Công ty Thủy điện Hố Hô đã có những sai sót nhất định trong việc chấp hành về Luật Tài nguyên nước cũng như quy trình vận hành hồ chứa”.

Nhưng trong toàn bộ bản báo cáo cực kỳ vô cảm trên, điều khiến những nạn nhân không thể nhắm mắt là đã không có một dòng nào đề cập đến hơn 20 mạng người Hương Khê bị lũ Hố Hô cuốn trôi và dìm chết.

Đoàn kiểm tra của Bộ Công thương do Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng làm đầu đã “làm việc” với đơn vị thủy điện Hố Hô hiệu quả đến mức sau đó đã kết luận “đáng lẽ Thủy điện Hố Hô có thể làm tốt hơn” - (tức giết sống dân nhiều hơn?)

Không nhắc gì đến chuyện dân chết do xả lũ, phải chăng Hoàng Quốc Vượng và giới quan chức Bộ Công thương đã rơi vào tư thế “há miệng mắc quai” để cho “có đi có lại” với Công ty cổ phần Thủy điện Hố Hô?

Thói bao che từ trên xuống dưới trong thể chế chính trị ở Việt Nam đã trút mọi tang thương lên đầu dân nghèo. Hẳn Công ty cổ phần thủy điện Hố Hô đã quá đủ thời gian để rút ra bài học là cả EVN lẫn Vũ Huy Hoàng đều được những bàn tay bí mật nào đó từ cấp cao che chắn đến mức tối đa để không phải chịu bất cứ hình thức xử lý nào, tạo thành một tiền lệ đắt giá để những kẻ đi sau vẫn ung dung xả lũ lên đầu nhân dân.

Miền Trung tang thương sau nhiều cơn lũ thiên tai và nhân tai, sau trận tàn phá dữ dội của cơn lũ quét mang tên Formosa, và cho tới giờ là những kẻ xả lũ giết người không một chút nương tay.

Còn trách nhiệm của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc?

Phải truy tố!

Không một dòng tin tức nào trên báo chí cho thấy ông Phúc ngó ngàng đến những nạn nhân ở miền Trung. Thậm chí ngược lại, ngay sau cuộc họp với Thủ tướng Phúc về vụ Hố Hô, giới lãnh đạo Bộ Công Thương còn đầy tự tin trưng ra công luận bản báo cáo về “vài sai sót” của Thủy điện Hố Hô mà không có một từ nào về bất kỳ trách nhiệm nào trước vụ “thảm sát Hương Khê”.

Người dân vùng rốn lũ cũng bởi thế đang bị dồn vào bước đường cùng. Mưa lũ vẫn đang và vẫn sẽ tiếp diễn, ập xuống từ trên trời nhưng cũng sẽ dội lên từ lòng đất. Sẽ còn những cái chết, nhiều sinh mạng bị đánh cắp và đánh cướp.

Xã hội Việt Nam sẽ còn vô cảm đến bao giờ? Người dân Việt Nam sẽ còn cam chịu đến khi nào? Oan hồn các nạn nhân sẽ còn phải mở mắt để chứng kiến bao nhiêu cái chết nữa trên mảnh đất của “trại súc vật” này?

Muộn còn hơn không, vụ xả lũ thủy điện mang tính thảm sát của EVN ở các tỉnh miền Trung vào năm 2013 và năm 2016 phải bị truy tố ra tòa, với trách nhiệm đầu tiên thuộc về những doanh nghiệp thủy điện, EVN và trách nhiệm điều hành của giới cựu lãnh đạo Bộ Công Thương như Vũ Huy Hoàng và trách nhiệm liên đới đối với bộ trưởng công thương đương nhiệm là Trần Tuấn Anh.


Phạm Chí Dũng
Blog VOA

Mỹ đả kích Trung Quốc 'bắt nạt' Việt Nam giữa tranh cãi về tàu khảo sát


Sự xuất hiện của tàu thám hiểm "Hải Dương Địa Chất 8" trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam đã khơi ra phản ứng quyết liệt từ Hà Nội. (Ảnh: Cục Điều tra Địa chất Trung Quốc)

Mỹ hôm thứ Bảy lên án Trung Quốc bằng những lời lẽ đanh thép, cáo buộc nước này có “hành vi bắt nạt” và “làm suy yếu hòa bình và an ninh” khu vực giữa lúc tàu khảo sát địa chất của Trung Quốc tiếp tục hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam ở phía nam Biển Đông.

Thông cáo dài của Bộ Ngoại giao Mỹ cho thấy một sự ủng hộ gần như rõ ràng đối với Việt Nam trong một tranh cãi gay gắt với nước láng giềng và thể hiện lập trường mạnh mẽ của Mỹ về vụ việc được nói là tàu Trung Quốc cản trở hoạt động dầu khí của các nước có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông.

Sự xuất hiện của tàu Hải Dương Địa Chất 8 gần Bãi Tư Chính khơi ra phản ứng quyết liệt từ Việt Nam kể từ khi tin tức loan đi hồi tuần trước cho biết các tàu của lực lượng hải cảnh của Việt Nam và Trung Quốc đã đối đầu ở khu vực này trong suốt một tuần gần một lô dầu thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, gợi nhớ đến một vụ đối đầu căng thẳng khác vào năm 2014 liên quan đến một giàn khoan của Trung Quốc gây nên biểu tình bạo động ở Việt Nam.

Mỹ, nước không có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông nhưng luôn khẳng định quyền tự do hàng hải ở đây, đã nhiều lần chỉ trích Trung Quốc về những hành động ngày càng quyết đoán nhằm xác lập chủ quyền rộng lớn trong vùng biển mà Việt Nam và một số nước khác có tranh chấp với Trung Quốc.

“Hoa Kỳ lo ngại về những bản tin về sự can thiệp của Trung Quốc vào các hoạt động dầu khí ở Biển Nam Trung Hoa [Biển Đông], bao gồm các hoạt động thăm dò và sản xuất từ lâu nay của Việt Nam,” phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Morgan Ortagus nói trong một phát biểu sáng thứ Bảy.

“Những hành động khiêu khích liên tục của Trung Quốc nhắm vào việc phát triển dầu khí ngoài khơi của các nước có tuyên bố chủ quyền khác đe dọa an ninh năng lượng trong khu vực và làm suy yếu thị trường năng lượng Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và rộng mở.”

Thông cáo nói thêm:

“Việc Trung Quốc cải tạo và quân sự hóa các tiền đồn đang tranh chấp ở Biển Nam Trung Hoa, cùng với những nỗ lực khác để khẳng định các yêu sách hàng hải bất hợp pháp ở Biển Nam Trung Hoa, bao gồm việc sử dụng dân quân hàng hải để hăm dọa, cưỡng ép và đe dọa các quốc gia khác, làm suy yếu hòa bình và an ninh của khu vực.

“Áp lực gia tăng của Trung Quốc đối với các nước ASEAN chấp nhận các điều khoản của Bộ Quy tắc Ứng xử tìm cách hạn chế quyền của họ hợp tác với các công ty bên thứ ba hoặc các nước, càng để lộ ra thêm ý định khẳng định quyền kiểm soát tài nguyên dầu khí ở Biển Đông.

“Mỹ kiên quyết phản đối sự cưỡng ép và đe dọa của bất kì nước tuyên bố chủ quyền nào nhằm khẳng định các yêu sách lãnh thổ hoặc hàng hải của mình.

“Trung Quốc nên chấm dứt hành vi bắt nạt và kiềm chế thực hiện loại hoạt động khiêu khích và gây bất ổn này.

Cố vấn An ninh Quốc gia Nhà Trắng ngày thứ Sáu cũng đưa ra phát biểu tương tự nhắm vào Trung Quốc dù không nhắc cụ thể tới vụ tranh chấp với Việt Nam. “Hành vi cưỡng ép của Trung Quốc đối với các nước láng giềng Đông Nam Á là phản tác dụng và đe dọa hòa bình & ổn định trong khu vực,” ông viết trên Twitter



Mỹ lên tiếng chỉ trích Trung Quốc một ngày sau khi Bộ Ngoại giao Việt Nam ra thông cáo chính thức thứ hai liên quan tới vụ việc này trong tuần qua, trong đó kêu gọi sự ủng hộ của các nước khác.

“Duy trì trật tự, hòa bình, an ninh ở khu vực Biển Đông là lợi ích chung của các nước trong và ngoài khu vực cũng như cộng đồng quốc tế,” người phát ngôn Lê Thị Thu Hằng nói hôm thứ Sáu. “Do đó, Việt Nam mong muốn các nước liên quan và cộng đồng quốc tế cùng nỗ lực đóng góp nhằm bảo vệ và duy trì lợi ích chung này."

Việt Nam đưa ra chỉ trích sắc bén hơn bằng cách nêu đích danh Trung Quốc, cáo buộc nhóm tàu khảo sát Hải Dương 8 của nước này vi phạm vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam ở khu vực phía nam Biển Đông. Hà Nội cũng nói đã trao công hàm phản đối cho Bắc Kinh và khẳng định lực lượng chấp pháp sẽ tiếp tục “triển khai nhiều biện pháp phù hợp” nhằm bảo vệ vùng biển Việt Nam.

Một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Trung Quốc tại cuộc họp ngày thứ Tư yêu cầu Việt Nam “nghiêm túc tôn trọng chủ quyền” của Trung Quốc đối với các vùng lãnh hải liên quan và không có bất kì hành động nào “làm phức tạp tình hình.”



Trong khi đó, dữ liệu hải hành sáng ngày thứ Bảy cho thấy tàu Hải Dương Địa Chất 8 vẫn tiếp tục hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, theo ảnh chụp màn hình cho thấy đường đi của con tàu đăng trên trang Twitter của Ryan Martinson, nhà nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Hàng hải Trung Quốc và là phó giáo sư Học viện Chiến tranh Hải quân ở Rhode Island, Mỹ.

Ông Martinson thường đăng ảnh chụp màn hình vị trí và chuyển động của các tàu chiến trên trang Twitter của mình. Ông bắt đầu đăng thông tin về con tàu này từ ngày 9 tháng 7 và liên tục cập nhật vị trí và chuyển động của nó kể từ khi đó.

Trong một cuộc phỏng vấn với VOA hôm thứ Tư, ông nhận định vụ việc cho thấy Trung Quốc “quyết tâm ngăn chặn” Việt Nam khai thác tài nguyên dưới đáy biển và cũng phô trương khả năng mới được tăng cường kể từ vụ đối đầu năm 2014.

“Nhiều loại tàu hải cảnh mới hơn và được vũ trang hùng hậu được sử dụng để đe dọa Việt Nam,” ông nói.


VOA
 

Top ↑ Copyright © 2016. Tiến Bộ - All Rights Reserved
Back To Top ↑