Tin Tức Cập Nhật 24/7

Vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh: Đức truy nã Trung tướng mật vụ Đường Minh Hưng từ đầu tháng 11/2017


Ngày 04.10.2017, yêu cầu Slovakia trợ giúp pháp lý đã được phía Đức bổ sung với một lệnh bắt giam một người đàn ông Việt Nam mà có mặt trong cuộc họp ở khách sạn Bôrik tại Bratislava thủ đô Slovakia: Trung tướng mật vụ Đường Minh Hưng, người bị tình nghi chỉ huy vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh.

Trung tướng mật vụ Đường Minh Hưng bị Đức ra lệnh truy nã từ đầu tháng 11 năm 2017

Ngày 04.10.2017, yêu cầu Slovakia trợ giúp pháp lý đã được phía Đức bổ sung với một lệnh bắt giam một người đàn ông Việt Nam, là người có mặt trong cuộc họp ở khách sạn Bôrik tại Bratislava, thủ đô Slovakia: Trung tướng mật vụ Đường Minh Hưng, là người bị tình nghi chỉ huy vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh.

Nhật báo TAZ của Đức, số ra ngày thứ Ba 22.05.2018 có đăng một bài báo, đặc biệt trong đó có một chi tiết chưa từng được hé lộ, đó là Trung tướng mật vụ Đường Minh Hưng đã bị Đức ra lệnh truy nã từ đầu tháng 11 năm 2017.

Bản đăng trên báo in và báo điện tử của tờ TAZ là bản rút ngắn. Tác giả đã gửi cho tờ Thoibao.de bản không rút ngắn. Sau đây là bản dịch bài báo (bản gốc) của nhật báo TAZ:

Những mâu thuẫn, trái ngược nhau trong các tuyên bố của Slovakia”

Chính phủ Slovakia đã bị cáo buộc đã giúp mật vụ Việt Nam đưa một nạn nhân bị bắt cóc ra khỏi EU. Nghi vấn khủng khiếp này đã có từ ba tuần nay. Thậm chí giờ đây chính phủ Slovakia bị tổng thống của nước này công kích. Slovakia có dính líu đến vụ bắt cóc hay không? Chính phủ Slovakia đang “lươn lẹo” trong cuộc điều tra.

Đối với ông Peter Pellegrini, Thủ tướng Slovakia, thì tất cả mọi chuyện đã được giải quyết: “Đại sứ Việt Nam tại Slovakia đã xác nhận chắc chắn rằng người bị bắt cóc ở Đức không có mặt trong phái đoàn Việt Nam rời khỏi Bratislava thủ đô Slovakia. Chỉ có các thành viên chính thức của phái đoàn Việt Nam trên máy bay”. Như vậy là đã rõ, ông Pellegrini nói, Slovakia đã không tham gia vào bất kỳ vụ bắt cóc nào. Slovakia đã không vận chuyển một người Việt Nam bị bắt cóc bằng chuyên cơ của chính phủ.

Nhưng thật sự hoàn toàn không có gì được làm sáng tỏ. Thậm chí chính phủ Việt Nam còn tuyên bố rằng, không có vụ bắt cóc nào cả. Sưu tra của báo TAZ cho thấy, ngay từ đầu phía Slovakia đã hỗ trợ nửa vời cuộc điều tra của phía Đức.

Tân Bộ trưởng Bộ Nội vụ, bà Denisa Saková, người trước đây là Ngoại trưởng Slovakia, và người phát ngôn của bà, là người đã có mặt tại cuộc họp vào thời điểm đó, phát biểu: “Hình như là đầu tháng giêng năm 2018 chính quyền Slovakia mới biết về vụ bắt cóc”.

Nhưng theo truy tầm của báo TAZ, chính quyền Slovakia đã biết vụ bắt cóc sớm hơn nhiều so với thời gian họ đưa ra như trên. Vào ngày 28.09.2017 Tổng Công tố viên Liên bang Đức đã gửi văn thư đến Slovakia, yêu cầu trợ giúp pháp lý. Nội dung thư trình bày về “tình nghi đội đặc vụ từ Việt Nam hoạt động gián điệp ở nước ngoài do chính phủ Việt Nam giao nhiệm vụ”, và cũng đề cập đến cuộc gặp giữa đại diện chính phủ Slovakia và Việt Nam tại khách sạn Bôrik ở Bratislava thủ đô Slovakia vào ngày 26.07.2017, ba ngày sau vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh xảy ra.

Đến ngày 04.10.2017, yêu cầu này đã được bổ sung với một lệnh bắt giam một người đàn ông Việt Nam mà có mặt trong cuộc họp nêu trên: Trung tướng mật vụ Đường Minh Hưng, người bị tình nghi chỉ huy vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh.

Vào đầu tháng 11 năm 2017 thông qua Viện Công tố Slovakia, yêu cầu trợ giúp pháp lý của Đức được gửi đến cảnh sát Slovakia, chính xác hơn là gửi đến một bộ phận của Cơ quan Hình sự Quốc gia trực thuộc Bộ Nội vụ. Sau đó, Nhà chức trách Slovakia đã đáp ứng yêu cầu này của các nhà điều tra Đức: ngày 24.11.2017 Tòa án Slovakia ra quyết định, công bố các dữ liệu điện thoại của những người bị cáo buộc mà có mặt tại khách sạn Bôrik.

Vào cuối tháng 11, cảnh sát Slovakia đã gửi thư hỏi người đứng đầu bộ phận Lễ tân của Bộ Nội vụ Slovakia, là người cũng có mặt tại cuộc họp ở khách sạn Bôrik ngày 27/07/2017. Trong thư, cảnh sát không đề cập đến vụ bắt cóc, nhưng họ kiên quyết đòi hỏi bất kỳ thông tin nào liên quan đến cuộc họp này. Sau đó, người đứng đầu Lễ tân gửi một bản tường trình ngắn gọn về cuộc họp bao gồm tên họ của những người tham dự, nhưng lại ỉm đi việc sau đó một nhóm gồm 12 người Việt Nam – kể cả Trung tướng mật vụ Đường Minh Hưng, là người đang bị truy nã lúc đó – rời khỏi Slovakia bằng một chuyên cơ của chính phủ nước này.

Vào thời điểm đó, dường như có những hé lộ được lan truyền xa và rộng. Hiện nay ông Andrej Kiska, Tổng thống Slovakia kể lại những gì ông đã nghe được vào cuối mùa hè năm ngoái: rằng một người Việt Nam bị bắt cóc từ Đức và bị áp tải sang Slovakia; rằng một hộ chiếu giả đã được cấp cho nạn nhân và nạn nhân bay ra khỏi EU bằng một chuyên cơ của chính phủ Slovakia. “Dường như tôi không thể nào tin được rằng Bộ Nội vụ của chúng tôi dính líu đến một vụ bắt cóc“, Tổng thống Kista nói. “Nó giống như một bộ phim Hollywood tồi“.

Tổng thống Kiska, không đảng phái, là người mà thường tỏ thái độ phê bình đường lối của chính phủ Slovakia, đã cáo buộc chính quyền Slovakia không tiến hành điều tra: ông ngạc nhiên, nói, chỉ có người Đức điều tra nghi vấn nghiêm trọng này “đáng lẽ cảnh sát và Viện Công tố của chúng tôi cũng phải điều tra“. Nhưng ông tin chắc rằng “sự thật sẽ được tìm ra, vì nếu không, chúng tôi sẽ phải chịu tai tiếng rất xấu ở châu Âu“.

Ngoại trưởng Miroslaw Lajčák, cũng không đảng phái, hứa sẽ làm sáng tỏ, dĩ nhiên ông chỉ quan tâm đến khía cạnh ngoại giao. “Tình hình rất nghiêm trọng. Chúng tôi nên điều tra đến tận cùng, bởi vì nếu không, nó thực sự có thể có một tác động tiêu cực đến mối quan hệ của chúng tôi với Đức“.


© Hiếu Bá Linh

Thấy gì từ ‘Trịnh Xuân Thanh chưa bao giờ có mặt ở Slovakia’?


Đại sứ Dương Trọng Minh và Quốc vụ khanh Slovakia, Lukas Parizek.

Lần đầu tiên từ khi nổ ra vụ ‘bắt cóc Trịnh Xuân Thanh’ vào tháng Bảy năm 2017 mới xuất hiện công khai một hồi đáp từ Bộ Ngoại giao Việt Nam tới một chủ thể ở châu Âu, nhưng chỉ là với ‘đối tác thân thiện nhất’ Slovakia mà không phải là Đức - quốc gia cáo buộc mật vụ Việt Nam bắt cóc Thanh ngay tại Berlin và đang mở một phiên tòa đình đám để xét xử vụ bắt người như phim thời chiến tranh lạnh này.

Lần đầu tiên bị công khai

Bởi cho tới nay vẫn không có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy chính quyền Việt Nam muốn trả lời theo cách công khai, cho dù các cuộc đàm phán Việt - Đức sau vụ ‘bắt cóc Trịnh Xuân Thanh’ đã diễn ra suốt từ tháng Tám năm 2017 đến gần đây. Trong thực tế, những nội dung hiếm hoi được tiết lộ từ các cuộc đàm phán này chỉ đến từ phía Đức, trong khi có tin cho biết đảng cầm quyền ở Việt Nam đã thông báo cấm ngặt các đảng viên không bàn tán về vụ Trịnh Xuân Thanh. Báo chí nhà nước cũng bởi thế đã chẳng có bất cứ tin tức nào về câu chuyện mang tính ‘danh thể cầm quyền’ này.

‘Trịnh Xuân Thanh chưa bao giờ có mặt ở Slovakia’ - đó là trả lời từ Đại sứ Việt Nam tại Bratislava, ông Dương Trọng Minh.

Thông tin trên được Thủ tướng Slovakia Peter Pellegrini đưa ra tại một hội nghị thượng đỉnh không chính thức của EU ở Sofia hôm 18/5/2018 (VOA).

Im như thóc

Peter Pellegrini chỉ mới thay thế cho người tiền nhiệm là thủ tướng Robert Fico, sau khi ông Fico phải từ chức do liên đới trách nhiệm về cái chết của một nhà báo chống tham nhũng tại Slovakia. Khỏi phải nói, Peter Pellegrini mong muốn đến thế nào việc Slovakia ‘vô can’ trước nghi vấn về Trịnh Xuân Thanh đã được trung chuyển qua đất nước này, trước khi đến Moscow và được đưa về Hà Nội trên một cái cáng cứu thương. Cũng là để Peter Pellegrini không phải chịu bất kỳ trách nhiệm ‘đổ vỏ’ nào cho đời thủ tướng cũ Robert Fico.

Cần nhắc lại, trong cuộc gặp ngày 2/5/2018 giữa Thủ tướng Đức Angela Merkel và Thủ tướng Slovakia Pellegrini tại dinh Thủ tướng ở Berlin, ông Pellegrini đã phải đối mặt với một câu hỏi khó chịu từ phía Đức: Chính phủ Slovakia đã đóng vai trò gì trong vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh từ Berlin đưa về nước hồi mùa hè năm ngoái?

Truyền thông Đức cho biết vào ngày 26/7/2017, 3 ngày sau khi Trịnh Xuân Thanh bị bắt cóc, Bộ trưởng Công an Việt Nam, tướng Tô Lâm đã đến thăm Slovakia và có cuộc làm việc ngắn với Bộ trưởng Nội vụ nước này. Theo báo chí Đức, trong đoàn của ông Tô Lâm có những nghi phạm đã tham gia vào vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh. Sau đó phía Việt Nam đã mượn Slovakia một chiếc máy bay để di chuyển. Truyền thông Đức cho rằng rất có thể Trịnh Xuân Thanh đã ở trên chiếc máy bay đó.

Sang ngày 3/5/2018, Bộ Ngoại giao Cộng hòa Slovakia đã triệu tập Đại sứ CHXHCN Việt Nam - ông Dương Trọng Minh, yêu cầu giải thích về những nghi ngờ nghiêm trọng trong vụ công dân Việt Nam Trịnh Xuân Thanh bị đưa về nước (bằng chuyên cơ của Slovakia).

Nhưng trong vài tuần sau đó, phía Việt Nam im như thóc. Phản ứng của chính thể Việt Nam nói chung và Bộ Ngoại giao Việt Nam nói riêng là quá yếu ớt và quá mập mờ.

Thái độ yếu ớt là một bằng chứng gián tiếp về sự thừa nhận hành vi phạm pháp. Dẫn chứng gần nhất và sống động nhất là cuộc khủng hoảng Đức - Việt.

Thông thường, hành động của một quốc gia nhằm trả đũa quốc gia khác trục xuất nhân viên ngoại giao của mình là trục xuất lại nhân viên của quốc gia đối phương. Nhưng kể từ tháng Tám năm 2017 khi Đức tố cáo mật vụ Việt Nam bắt cóc Trịnh Xuân Thanh và trục xuất ít nhất hai nhân viên ngoại giao của Đại sứ quán Việt Nam tại Đức, cho tới nay phía Việt Nam vẫn chỉ một mực ‘Trịnh Xuân Thanh tự nguyện về nước đầu thú’ nhưng lại chẳng dám có bất kỳ phản ứng công khai hay trục xuất trả đũa nào đối với các nhân viên ngoại giao của Đại sứ quán Đức tại Hà Nội.

Phạm Bình Minh làm gì?

Khác với nhiều quốc gia trên thế giới, Việt Nam có một chế độ mà về lợi ích thì ‘sở hữu cá nhân’, nhưng về trách nhiệm thì lại quy cho ‘tập thể’. Sau khi xảy ra vụ ‘bắt cóc Trịnh Xuân Thanh’, ngay cả Bộ Ngoại giao của Ủy viên bộ chính trị Phạm Bình Minh cũng như thể “đá” trách nhiệm cho Bộ Công an theo phương kế “hồn ai đó giữ, thân ai người đó lo” trong cảnh “tang gia bối rối”.

Trong suốt một thời gian dài, dường như Phạm Bình Minh đã tự cho mình tư thế ‘vô can’ trong vụ ‘bắt cóc Trịnh Xuân Thanh’.

Nhiều dấu hiệu và biểu hiện cho thấy Bộ Ngoại giao của Phạm Bình Minh đã ‘không biết gì’, hoặc chỉ biết rất ít về vụ việc chấn động trên. Nhưng đến khi vụ việc nảy nở hậu quả, chính Bộ Ngoại giao lại được chỉ đạo ‘đàm phán xoa dịu’ với phía Đức.

Phạm Bình Minh có vẻ đã chẳng mấy nhiệt tình trong cái chuyện ‘đổ vỏ’ cho Bộ Công an về vụ Trịnh Xuân Thanh. Và có lẽ chính vì thế mà vào năm ngoái, trong khi kết quả của các cuộc đàm phán Việt - Đức chẳng đi tới đâu, Bộ trưởng Phạm Bình Minh lại bị điều ra Hội nghị trung ương 6 vào tháng Mười năm 2017 để đọc một báo cáo chuyên đề về… dân số.

Trong cảnh ‘tang gia bối rối’ của chính giới Việt, mối quan hệ giữa ‘đối tác thân thiện nhất’ Slovakia với Việt Nam lại đang trở nên kém hẳn thân thiện cứ sau mỗi ngày.

Tình cảnh kém thân thiện mới nhất là một thông tin từ tờ Slovak Spectator của Slovakia cho biết Bộ Ngoại giao Slovakia đã gửi các câu hỏi về vụ bắt cóc này cho Đại sứ Dương Trọng Minh, nhưng mãi đến ngày 16/5/2018 vẫn chưa nhận được câu trả lời.

“Chúng tôi sẽ không bỏ qua chuyện này mà không có một câu trả lời nào”, tờ báo của Slovakia dẫn lời Bộ trưởng ngoại giao Miroslav Lajcak nói, đồng thời cho biết thêm rằng Slovakia đã cảnh báo đại sứ Việt Nam rằng họ đã chờ đợi đủ rồi và vấn đề quá nghiêm trọng để mà kéo dài.

Vì sao Việt Nam phải trả lời Slovakia?

Có thể thấy gì và mổ xẻ điều gì từ câu trả lời ‘Trịnh Xuân Thanh chưa bao giờ có mặt ở Slovakia’ của Đại sứ Dương Trọng Minh, trong tình cảnh bị Slovakia hối thúc?

Bất kể câu trả lời của Việt Nam về vụ Trịnh Xuân Thanh là giả dối hay hợp lý, và nếu hợp lý thì liệu có đứng vững lâu dài một khi các cơ quan tư pháp của Slovakia trưng ra những bằng chứng ngược lại, thái độ chây ì hồi đáp cho Slovakia càng làm đậm mối nghi ngờ về việc Hà Nội đã trở thành một chủ thể trong việc vận chuyển Trịnh Xuân Thanh từ Berlin qua Bratislava. Khi đó, không loại trừ khả năng do phải chịu áp lực từ dư luận tại Slovakia, từ Chính phủ Đức và từ giới báo chí quốc tế, phản ứng tối thiểu của Chính phủ Slovakia đối với Việt Nam sẽ là hạ cấp mối quan hệ ngoại giao và thương mại mà được xem là ‘tốt đẹp’ trước đây, cùng lúc có thể chấm dứt hoàn toàn ý định hỗ trợ Việt Nam để vận động Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - châu Âu (EVFTA).

Và nếu xảy ra hậu quả về EVFTA như thế, Slovakia sẽ là quốc gia thứ hai, sau Đức, khiến chính thể độc đảng ở Việt Nam mất hẳn 2 phiếu trên cung đường đầy gai nhọn hoa hồng dẫn đến một EVFTA ‘cứu cánh’.

Cuộc khủng hoảng Slovakia - Việt Nam nếu xảy ra còn chắc chắn làm ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa người đồng hương của Slovakia là Cộng hòa Séc với Việt Nam.

Trong khi đó, Việt Nam lại đang quá cần đến EVFTA, sau khi TPP không có Mỹ tham gia mà đã hất Việt Nam khỏi tương lai ‘quốc gia được hưởng lợi nhiều nhất trong TPP’.

Và còn có thể thấy gì từ câu trả lời ‘Trịnh Xuân Thanh chưa bao giờ có mặt ở Slovakia’?

Không dám thanh minh ‘Việt Nam không bắt cóc Trịnh Xuân Thanh’!

Tại sao trong bối cảnh bị Chính phủ Đức và sau đó là hầu hết các tờ báo quốc tế quan tâm đến vụ Trịnh Xuân Thanh cáo buộc rằng Thanh đã bị bắt cóc chứ không phải ‘tự nguyện về Việt Nam đầu thú’ mà sau đó đã phải nhận đến hai cái án chung thân, Hà Nội lại không phản ứng quyết liệt theo cách ‘đập tan những luận điệu xuyên tạc của các thế lực phản động’ - theo cái cách mà họ hay ‘nhảy dựng lên’ để phản ứng với các báo cáo của Hoa Kỳ và những tổ chức nhân quyền quốc tế về việc Việt Nam vi phạm nhân quyền trầm trọng?

Và tại sao câu trả lời của Đại sứ Dương Trọng Minh chỉ là ‘Trịnh Xuân Thanh chưa bao giờ có mặt ở Slovakia’, mà không hề thanh minh cho việc ‘Việt Nam không bắt cóc Trịnh Xuân Thanh’?

Cùng thời điểm xuất hiện câu trả lời trên, người phát ngôn Bộ Ngoại Giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng hiện ra vào ngày 17/5 với phát ngôn ‘Việt Nam đang tiếp tục trao đổi chặt chẽ với phía Đức’ và ‘luôn coi trọng và mong muốn phát triển quan hệ đối tác chiến lược với Đức’.

Vẫn chỉ là cách ‘đọc bài’ xã giao, giống hệt thái độ ‘tuyên bố cho có’ đã từng thể hiện vào năm ngoái.

Trong buổi họp báo thường kỳ diễn ra ở Hà Nội vào ngày 3/8/2017, một ngày sau khi Bộ Ngoại giao Đức ra tuyên bố phản đối hành động mật vụ Việt Nam bắt cóc Trịnh Xuân Thanh, Bộ Ngoại giao Việt Nam tuy “lấy làm tiếc”, nhưng đã không có lấy một câu hay từ ngữ nào phủ nhận cáo buộc của phía Đức về việc Trịnh Xuân Thanh bị bắt cóc.

Lần này cũng vậy, không hề phủ nhận và không dám phủ nhận.

Cái cách lấp ló như thế của Bộ Ngoại giao Việt Nam càng phác ra bức tranh tổng quát: vào chính lúc này, hình như không một cơ quan nào muốn “dây” đến vụ “bắt cóc Trịnh Xuân Thanh” và cơn khủng hoảng ngoại giao Việt - Đức lẫn Việt - Slovakia.

Trong khung cảnh ‘tang gia bối rối’ của Việt Nam, liệu Bộ Ngoại giao Slovakia có thể tin tưởng được câu trả lời từ Đại sứ Dương Trọng Minh - một quan chức bậc trung và chẳng có quyền quyết định gì - là có một giá trị nào đó?

Tô Lâm làm gì?

Vừa nhận được thông báo: Chính phủ Đức ra lệnh truy nã quốc tế cán bộ cấp rất cao của Bộ Công an Việt Nam. ( Nhà báo Lê Trung Khoa, CHLB Đức )
Trong khi đó, tuyệt nhiên vẫn không thấy Bộ trưởng công an Tô Lâm hiện ra để ‘phản bác những luận điệu sai trái’ mới đây của phía Slovakia và Đức về vụ ‘Tô Lâm làm bình phong’. Hiện tượng quá trống vắng này càng khiến dư luận quốc tế tin rằng đã có một mối liên đới nào đấy giữa tướng Tô Lâm và Trịnh Xuân Thanh trong vùng lãnh thổ Slovakia.

Điều gì sẽ xảy ra nếu trong thời gian tới, các cơ quan tư pháp Slovakia xác định được nghi vấn của cơ quan an ninh Đức về vụ ‘Tô Lâm làm bình phong?’ là đúng, để ngược lại niềm vui mừng có vẻ còn hơi sớm của Thủ tướng Slovakia Pellegrini về sự ‘vô can’ của Slovakia, những bằng chứng nào đó sẽ được trưng ra và khiến mối quan hệ Slovakia - Việt Nam không thể khác hơn là phải khủng hoảng như cơn khủng hoảng Đức - Việt kéo dài cho tới nay?

Nếu xảy ra tình huống trên, liệu khi đó phía Việt Nam sẽ thản nhiên cho rằng câu trả lời ‘Trịnh Xuân Thanh chưa bao giờ có mặt ở Slovakia’ chỉ là của cấp đại sứ chứ không mang danh nghĩa Bộ Ngoại giao hay Chính phủ Việt Nam, và do đó Việt Nam sẽ… rút kinh nghiệm?

Và nếu vụ ‘Tô Lâm làm bình phong’ được xác minh đúng theo bản chất của hành vi này, đây sẽ là một scandal ghê gớm nữa của ngành tình báo Việt Nam, tiếp theo scandal về Trung tướng Phan Hữu Tuấn - Phó tổng cục trưởng Tổng cục tình báo Bộ Công an - bị bắt do liên quan đến vụ Vũ ‘Nhôm’.

Khi đó, chắc chắn sẽ có thêm những vụ trục xuất mới ở châu Âu đối với giới quan chức ngoại giao Việt Nam. Sau Đức, lần này sẽ là ở Slovakia.

Không những thế, nhiều nước Tây Âu và cả Đông Âu sẽ có thể đặt Việt Nam vào một tầm ngắm mới và khởi tạo một hàng rào kiên cố nhằm ngăn chặn mật vụ Việt Nam hành xử theo ‘luật rừng’ ở Lục Địa Già.


Trân Văn
Blog VOA

Ngập là tất nhiên, hết ngập mới lạ


Sài Gòn giờ tan tầm, giao thông càng trầm trọng hơn khi đường phố ngập lụt.

Sài Gòn lại ngập. Sinh hoạt của đô thị lớn nhất Việt Nam lại bị đảo lộn chỉ vì trời đổ mưa.
Cuối tuần trước, tại một hội thảo do Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM tổ chức, thêm một lần nữa, những viên chức hữu trách trong chuyện chống ngập ở Sài Gòn thú nhận, Sài Gòn sẽ còn ngập sâu, ngập lâu.

Lý do khiến ngập lụt trở thành thảm trạng: Xảy ra khắp nơi, mực nước ngập càng ngày càng cao, thời gian ngập càng ngày càng dài, các loại thiệt hại do ngập, kể cả tổn thất nhân mạng càng ngày càng lớn… được giải thích là do bề mặt của Sài Gòn đang lún, nước biển dâng cao, biến đổi khí hậu khiến mưa nhiều, vũ lượng lớn, hệ thống thoát nước đã nhỏ lại còn thiếu,…

Thế nhưng xét cho đến cùng, tất cả những lý do ấy đều không thỏa đáng!

***

Theo một thống kê được công bố vào năm 2015 thì từ 2004 đến 2014, chính quyền thành phố Sài Gòn đã dùng hết 24.300 tỉ để chống ngập, mỗi năm, công khố phải chi 4.250 tỉ để trả vừa vốn, vừa lãi cho những khoản tiền khổng lồ đã vay để chống ngập.

Tuy nhiên tình trạng ngập lụt tại Sài Gòn mỗi ngày một tồi tệ hơn.

Năm 2016, chính quyền thành phố Sài Gòn loan báo đem ba khu đất ở quận 7 và quận 9 (một có diện tích 5.500 mét vuông, một có diện tích 31.414 mét vuông và một có diện tích 42.000 mét vuông) để “đổi” các dự án chống ngập mới.

Theo chính quyền thành phố Sài Gòn, nếu cải tạo 3.407 cây số cống thoát nước, nạo vét khoảng năm cây số kênh rạch, làm 10 cống ngăn thủy triều, xây khoảng 150 cây số đê, 100 hồ điều tiết nước và 12 nhà máy xử lý nước thải,... thì Sài Gòn sẽ đỡ ngập.

Song đến giờ, nếu thủy triều lên, Sài Gòn không mưa cũng ngập. Còn mưa thì… khỏi bàn!

***

Nhiều chuyên gia từng khẳng định, sở dĩ ngập lụt trở thành một thảm trạng ở Sài Gòn là vì quản lý tồi.

Quy hoạch vô tội vạ đã bê tông hóa bề mặt Sài Gòn trên diện rộng trong một thời gian ngắn nên nước mưa không thể thẩm thấu vào lòng đất mà chảy tràn trên mặt với tốc độ cao, ào ạt dồn về chỗ trũng. Khi lập – duyệt các quy hoạch, viên chức hữu trách không nghĩ tới ngập. Khi xảy ra ngập lụt thì chỉ nghĩ tới làm cống trong khi khó có hệ thống cống nào đủ khả năng tiêu thoát một lượng lớn nước trong thời gian ngắn để tránh ngập…

Cho dù việc thoát nước ở Sài Gòn vốn dựa vào hệ thống sông và kênh, rạch tự nhiên nhưng chính quyền thành phố Sài Gòn đã ra lệnh lấp khỏang 30% diện tích sông và kênh, rạch. Theo một nghiên cứu của Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam thì trong 12 năm từ 1996 đến 2008, tại Sài Gòn đã có hơn 100 kênh, rạch với tổng diện tích khoảng 4.000 héc ta bị lấp và bị lấn chiếm.

Tháng 4 năm 2015, chính quyền thành phố Sài Gòn loan báo đã quyết định chi 200 tỉ để… khôi phục lại kênh Hàng Bàng mà lãnh đạo tiền nhiệm đã ra lệnh lấp vào năm 2000. Chuyện khôi phục kênh Hàng Bàng dài 1.830 mét, bắt đầu từ điểm giáp với kênh Tàu Hũ (quận 5) đến kênh Lò Gốm (quận 6) được xem là giải pháp cần phải thực hiện sớm để giảm một phần tình trạng ngập lụt càng ngày càng trầm trọng ở Sài Gòn. Chi phí lấp và chi phí khôi phục tất nhiên là dân… chịu.

Cuối năm 2015, khi được mời góp ý để tìm giải pháp, giải quyết thảm trạng ngập lụt ở Sài Gòn, một số chuyên gia về thủy lợi, khí tượng - thủy văn, tài nguyên - môi trường đã từng khẳng định, Sài Gòn khó mà hết ngập bởi các dự án chống ngập đã lạc hậu với thực tế. Họ chứng minh, việc chống ngập cho Sài Gòn vẫn tiếp tục đi theo hai hướng ngược nhau. Các nghiên cứu sâu nhằm làm nền cho tính khả thi của các dự án chống ngập vẫn rất mỏng manh nhưng quy mô các dự án chống ngập luôn rất lớn. Những dự án thực hiện theo các quy hoạch chống ngập đã được duyệt đều thiếu nghiên cứu sâu trong khi lẽ ra phải làm ngược lại.

Đáng nói là các viên chức hữu trách vẫn xem chuyên gia như rác. Năm 2016, ông Nguyễn Tấn Dũng – lúc đó là Thủ tướng Việt Nam vẫn cho phép vừa dùng ngân sách, vừa vay tiền, bán đất,… để tiếp tục thực hiện các quy hoạch đã được cảnh báo là không khả thi nhằm chống ngập ở Sài Gòn.

Chưa kể không hiểu tại sao ông Dũng lại gật đầu với đề nghị đem công thổ “đổi” các dự án chống ngập dù chính quyền thành phố Sài Gòn không cho biết ba khu công thổ ấy được định giá là bao nhiêu (?). Phương thức hoán đổi là phía nhận đất sẽ phải hoàn tất toàn bộ các dự án chống ngập cho Sài Gòn hay chỉ thực hiện một phần những dự án có tổng giá trị lên tới 68.000 tỉ đồng (?).

Thảm trạng ngập lụt tại Sài Gòn tất nhiên không giảm và tiếp tục leo thang, từ chỗ chưa từng có này lên chỗ chưa từng có khác.

***

Ngày 15 tháng 5, Thành ủy TP.HCM đã tổ chức trọng thể lễ trao “Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng” cho ông Lê Thanh Hải. Cũng ngày 15 tháng 5, thông qua hệ thống truyền thông, Trung tâm Chống ngập ở TP.HCM hoan hỉ loan báo, mùa mưa năm nay, lần đầu tiên, dân chúng Sài Gòn sẽ nhận được cảnh báo về mưa và ngập qua… radio và điện thoại. Cơ quan này đang ráo riết hoàn tất một ứng dụng để dân chúng Sài Gòn có thể dùng điện thoại tìm những con đường không bị ngập hoặc ngập ít để về nhà sau khi trời mưa.

Lúc trao “Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng” cho ông Lê Thanh Hải, ông Nguyễn Thiện Nhân, hiện là Bí thư Thành ủy TP.HCM bảo rằng: “Sự phát triển của TP.HCM hôm nay có phần đóng góp công sức rất lớn của đồng chí Lê Thanh Hải”. Ông Hải thì chia sẻ rằng ông “rất tự hào và xúc động được đón nhận huy hiệu cao quý” như “Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng”.


Ông Hải làm Chủ tịch TP.HCM, rồi làm Bí thư Thành ủy TP.HCM từ 2001 đến 2016. Dù ngập lụt trở thành thảm trạng ở Sài Gòn, hàng trăm ngàn tỉ chống ngập trôi theo cống thì ông Hải cũng chỉ có công mà không có tội. Truy cứu trách nhiệm của ông Hải khó vì đã làm thì phải làm đến nơi đến chốn. Lúc đó, ngay cả những người như ông Nhân (hiện là Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM) cũng sẽ chung số phận. Ông Nhân từng là Phó Chủ tịch TP.HCM, Ủy viên Ban Thường vụ TP.HCM từ 2001 đến 2006.

Rất dễ hiểu vì sao, đến nay, không có bất kỳ viên chức nào từ Bí thư Thành ủy, Chủ tịch thành phố Sài Gòn trở xuống đứng ra nhận trách nhiệm về chuyện đã tốn quá nhiều tiền chống ngập song mức độ nghiêm trọng của tình trạng ngập lụt năm sau lại cao hơn năm trước!

***

Chẳng phải chỉ có Sài Gòn, ngập lụt đã và đang trở thành thảm nạn của tất cả các đô thị tại Việt Nam: Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ,…

Tại sao vậy? Tại vì ngăn ngừa – giải quyết các thảm nạn như ngập lụt đã, đang cũng như sẽ còn nằm trong tay các “cán bộ cấp chiến lược” do Đảng CSVN lựa chọn, sắp đặt.

Nhiều quốc gia mà ¼ lãnh thổ thấp hơn mực nước biển như Hà Lan vẫn có thể ngăn chặn ngập lụt để phát triển bởi may mắn thiếu đội ngũ “cán bộ cấp chiến lược”, chỉ tốt nghiệp Học viện Chính trị Hồ Chí Minh mà vẫn giành, giữ quyền chỉ đạo toàn diện.


Trân Văn
Blog VOA

Trung Quốc, Việt Nam dùng du lịch để tuyên truyền tranh chấp Biển Đông


Du khách Trung Quốc đi xe xích lô, ngắm cảnh Hà Nội (ảnh tư liệu 1/12/2016)

Hàng loạt sự cố liên quan đến du khách Trung Quốc đến Việt Nam khiến tranh chấp chủ quyền Biển Đông tiếp tục là trọng tâm chú ý, bất chấp các nỗ lực của chính phủ hai nước tìm cải thiện quan hệ.

Tuần trước, nhóm 14 du khách Trung Quốc nhập cảnh vào Việt Nam tại sân bay Cam Ranh của Khánh Hòa trên người mặc áo phông in bản đồ với đường lưỡi bò mà Việt Nam cho là “xâm phạm chủ quyền của Việt Nam” đã gây phẫn nộ trong công chúng, theo truyền thông trong nước. Nhóm du khách đã được yêu cầu thay áo trước khi rời phi trường.

Đây ít nhất là lần thứ tư liên quan đến các du khách Trung Quốc ở Việt Nam trong vòng hai năm qua. Các chuyên gia nhận định rằng những diễn biến này cho thấy Trung Quốc đang sử dụng quyền lực mềm để nhắc nhở Việt Nam về tranh chấp Biển Đông, còn Việt Nam thì vẫn tiếp tục phẫn nộ.

Ông Trung Nguyen, trưởng khoa quan hệ quốc tế của Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn thành phố Hồ Chí Minh nhận định: “Nếu nhìn vào một bức tranh lớn hơn, thì có thể thấy rằng Trung Quốc có lẽ đang gia tăng sử dụng thường dân như là một phương cách để mở rộng tuyên bố chủ quyền của họ trên Biển Đông, từ việc sử dụng ngư quân cho đến du khách.”

Hàng loạt sự cố

Trung Quốc và Việt Nam không còn tin tưởng nhau sau cuộc chiến tranh biên giới cuối thập niên 1970. Hai nước lâu nay luôn tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông giàu hải sản và dầu khí. Bắc Kinh có lực lượng quân sự hùng mạnh hơn nhiều và đã quân sự hóa nhiều hải đảo trong khu vực có tranh chấp chủ quyền.

Năm 2016, chính quyền thành phố phố Đà Nẵng đã rút giấy phép một công ty du lịch vì công ty này đã tổ chức tour du lịch cho các du khách Trung Quốc đã mang tiền Việt Nam ra đốt – theo tin của báo mạng VnExpress.

Trong cùng năm đó, Trung Quốc yêu cầu Việt Nam điều tra xem có phải các giới chức di trú Việt Nam đã viết những lời báng bổ lên hộ chiếu của một du khách Trung Quốc đến thăm thành phố Hồ Chí Minh hay không.

Truyền thông trong nước Việt Nam hồi năm 2016 đưa tin rằng các hướng dẫn viên Trung Quốc đến Việt Nam phân phát tài liệu tuyên truyền xuyên tạc lịch sử Việt Nam cho du khách Trung Quốc. Cơ quan di trú của Việt Nam nói nếu phát hiện bất cứ ai vi phạm sẽ trục xuất ngay lập tức.

Ông Oh Ei Sun, giảng viên khoa nghiên cứu quốc tế của Đại học Nanyang ở Singapore nói: "Bởi vì người dân ở những nước này được giáo dục về những truyền thống dân tộc khác nhau, và do đó tất nhiên họ cho rằng lãnh thổ, lãnh hải có chủ quyền tranh chấp hiển nhiên thuộc về đất nước của họ, và tất cả những người khác đều là những kẻ xâm chiếm và cần phải đánh đuổi chúng đi.”

Chiến tranh tuyên truyền

Ông Alan Chong, giáo sư khoa nghiên cứu quốc tế Trường S. Rajaratnam ở Singapore, nhận định rằng Trung Quốc lâu nay luôn khuyến khích người dân nước họ đề cao chính sách đối ngoại của Bắc Kinh khi ra nước ngoài và đặc biệt là “chỉnh sửa những ấn tượng sai lệch của thế giới” về Trung Quốc.

Giáo sư Chong nói: “Tất cả những hành động cá nhân của những người Trung Quốc được xem như thuộc chiến dịch tuyên truyền. Tất cả đều có trong lịch sử của họ.”

Việt Nam xem chuyện áo phông in bản đồ có đường lưỡi bò cũng trên tinh thần đó. Trang tin quốc tế của VnExpress trích lời chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Việt Nam gọi đó là “hành vi có tổ chức, có sắp xếp, mang ý đồ xấu chứ không phải vô tình” của các du khách Trung Quốc

Khoảng 4 triệu du khách Trung Quốc đã đến Việt Nam năm ngoái, tăng 49% so với năm 2016, theo Tân Hoa Xã.

Cấp chính phủ vẫn giữ im lặng

Giới chức của hai chính phủ vẫn tìm cách giữa hòa hoãn với nhau cho dù các du khác mang chuyện tranh chấp chủ quyền chưa giải quyết này ra.

Trung Quốc và Việt Nam tổ chức các cuộc đối thoại quốc phòng, trao đổi thăm viếng cấp nhà nước và gặp gỡ nhau giữa hai đảng thường xuyên kể từ năm 2014 – là năm mà tàu thuyền hai bên đã đụng nhau trong khi Trung Quốc cho phép một giàn khoan dầu khoan thăm dò trong Biển Đông nơi Việt Nam tuyên bố chủ quyền. Người dân Việt Nam đã mạnh mẽ nổi lên biểu tình phản đối.

Hai nước láng giềng “núi liền núi, sông liền sông” đã có những cuộc đụng độ đẫm máu trên biển vào năm 1974 và 1988.

Các giới chức ở Bắc Kinh xem Việt Nam là cầu nối thương mại chính vào Ðông Nam Á, theo nhận định của ông Adam McCarty, kinh tế gia trưởng của tổ chức Mekong Economics ở Hà Nội. Cầu nối đó là một phần của Sáng kiến Vành đai –Con đường với mục tiêu xây dựng cơ sở hạ tầng, thúc đẩy các tuyến đường thương mại nối 65 nước của Trung Quốc.

Việt Nam thì xem Trung Quốc là đối tác thương mại hàng đầu và du lịch Trung Quốc nuôi sống ngành dịch vụ này của Việt Nam.

Kinh tế gia McCarty nói: “Tôi cho rằng Việt Nam không muốn gây thù chuốc oán vô lý với Trung Quốc. Vẫn còn nhiều người ở cả hai bên với tinh thần dân tộc mạnh mẽ tìm cách đẩy những vấn đề như áo phông in hình lưỡi bò lên, nhưng tôi nghĩ rằng chính phủ Việt Nam sẽ không xem đó là hành vi gây hấn.”

Chính phủ Việt Nam sẽ tim cách “tách” vấn đề áo phông ra để tránh làm hại đến quan hệ song phương – Giáo sư Nguyen nhận định.


Ralph Jennings
VOA

Hậu Cộng sản - cuộc chuyển đổi 'chưa có điểm kết'


Một số hiện vật về cựu lãnh tụ cộng sản Romania Nicolai Ceaucescu được trưng bày cho công chúng nước này hôm nay.                 

Mặc dù đã có nhiều năm bước sang chế độ hậu cộng sản, cuộc chuyển đổi ở nhiều quốc gia ra khỏi hệ thống này vẫn chưa 'có điểm kết', trong lúc các biến thể cộng sản và hậu cộng sản có nhiều diễn biến đa dạng trên toàn cầu, kể cả từ chuyển sang 'dân túy' cho tới tham vọng muốn kết hợp 'chủ nghĩa xã hội' với 'kinh tế thị trượng', một số nhân chứng và nhà nghiên cứu về chủ nghĩa cộng sản và toàn trị nói với BBC Tiếng Việt từ Paris, Pháp.

Bên lề một thảo luận khoa học ở Đại học Paris 7 - Diderot hôm 16/5/2018, với chủ đề "Chủ nghĩa Cộng sản được định vị ở đâu giữa dân chủ và toàn trị?", một nhân chứng của chế độ cộng sản và toàn trị ở Romania, nhà văn Marina Anca - người có tham luận tại thảo luận, nói:

Phải mất một quá trình rất dài để có thể dọn dẹp được tất cả các vấn đề rắc rối mà chế độc cộng sản đã tạo ra và con đường đi tới dân chủ là một con đường dài lâu

Nhà văn Marina Anca
"Sự nghiệp chuyển đổi vẫn chưa kết thúc, chúng tôi vẫn còn có những người nắm quyền lực muốn đưa chủ nghĩa cộng sản trở lại như trước đây. Do đó tôi tiếp tục hy vọng có thêm nhiều dân chủ, nhưng mọi sự đang trên đường diễn ra."

Về những vấn đề của chuyển đổi thời hậu cộng sản của Romania, nhà văn này nói:

"Phải mất một quá trình rất dài để có thể dọn dẹp được tất cả các vấn đề rắc rối mà chế độc cộng sản đã tạo ra và con đường đi tới dân chủ là một con đường dài lâu.

Nhà văn Marina Anca (trái) cho rằng quá trình chuyển đổi hậu cộng sản vẫn còn chưa kết thúc ở Romania.

"Nhưng Romania đã trở thành một đất nước nhiều phát triển bây giờ, tăng trưởng rất nhanh, mọi người làm việc rất chăm chỉ và cuối năm Romania sẽ là chủ tịch luân phiên của Liên minh châu Âu trong 6 tháng, do đó đây sẽ là một cơ hội để phát trưởng tốt hơn hướng tới dân chủ.

Về phương diện tâm lý và xã hội, bà Marina Ance chia sẻ: "Tôi nghĩ việc hiểu biết về lịch sử là điều rất quan trọng và nhiều vị thành niên ngày nay không biết rõ Ceausescu là ai, do đó tôi viết sách để cho đồng bào, bàn bè của tôi, cho thanh niên Romania, những người không biết hết ông ta là ai.

"Nếu bạn phỏng vấn thanh niên ở lớp 20 tuổi ở trên đường phố và hỏi họ điều gì đã xảy ra 30 năm trước, nhiều người trong số họ không biết cha mẹ của họ đã chịu đựng đau khổ thế nào, đã có rất nhiều sự im lặng về chuyện này, nên tôi nghĩ việc lịch sử được kể ra là một điều cực kỳ quan trọng...

'Dân túy và kết hợp mô hình'

Điều diễn ra tại nước Nga ngày nay chính xác là chủ nghĩa dân túy... các cuộc bầu cử mang đậm tính chất tuyên truyền và chủ nghĩa quốc gia dân tộc

Giáo sư Gérard Abensour
Về hậu cộng sản tại nước Nga, đặc biệt dưới thời lãnh đạo của Tổng thống Vladimir Putin hàng thập niên qua, Giáo sư Gérard Abensour, nguyên Tùy viên Văn hóa của Pháp tại Liên Xô trước đây, nói với BBC:

"Điều diễn ra tại nước Nga ngày nay chính xác là chủ nghĩa dân túy... các cuộc bầu cử mang đậm tính chất tuyên truyền và chủ nghĩa quốc gia dân tộc do ông Putin và những người trong ê-kíp của ông tiến hành.

"Hãy lấy một ví dụ ngay chuyện nước Nga sáp nhập Crimea từ Ukraine vào nước Nga, nhiều người dân Nga đã cho rằng đó là một việc bình thường. Crimea 'thuộc về' nước Nga nên việc nó trở về với nước Nga là bình thường với họ.

Giáo sư Gérard Abensour từng làm Tùy viên Văn hóa tại Liên Xô. 

"Do đó có thể thấy nước Nga bây giờ rất đậm chất chủ nghĩa dân tộc và được củng cố thêm bởi sức mạnh vũ khí, sự phát triển quân sự trong nhiều năm gần đây, cuộc sống của đa số người dân vẫn còn chưa tốt, trừ một số người có rất nhiều tiền bạc... Tôi biết nhiều trí thức ở Nga không ủng hộ ông Putin, họ muốn có dân chủ, có quyền được biểu đạt...

"Hiện nay, một mặt nhiều người dân Nga cũng có nhiều cơ hội đi đây, đi đó hơn trong quá khứ.... và ông Putin là người đang có nhiều quyền lực, nước Nga của ông có lúc còn tỏ ra khá 'hung hăng', nhưng hậu Putin điều gì sẽ xảy ra với nước Nga, thì đó là điều mà tôi không thể nói được," chuyên gia có tham luận tại thảo luận và là người quan tâm về Chủ nghĩa Toàn trị và Dân túy nêu quan điểm riêng.

Hiện tại, ở một số quốc gia theo chủ nghĩa cộng sản trên thế giới, đặc biệt vẫn theo các mô hình với đảng cộng sản cầm quyền và độc tôn, mặc dù chủ nghĩa này vẫn được duy trì bởi ban lãnh đạo, dường như đang có một số biến đổi, thích nghi diễn ra.

Theo tôi cả hai quan niệm này đều quá cấp tiến và quá có vấn đề..., chúng ta khó lòng có thể kết gộp một cách đơn giản chúng lại

Sina Badiei, Đại học Toulouse - Jean Jaures
Bên lề cuộc Thảo luận khoa học về Chủ nghĩa cộng sản và Chủ nghĩa Toàn trị hôm thứ Tư tuần trước, nhân 200 năm sinh của Karl Marx, một nhà nghiên cứu triết học từ Đại học Toulouse - Jean Jaures, Sina Badiei, nhân dịp này bình luận về kết hợp giữa mô hình kinh tế thị trường với định hướng xã hội chủ nghĩa ở một vài quốc gia đang có 'cải cách' như Trung Quốc, Việt Nam, ông nói:

"Tôi nghĩ điều này còn tùy thuộc vào việc định nghĩa kinh tế thị trường và định nghĩa chủ nghĩa cộng sản thế nào...

"Đối với tôi, ý tưởng của kinh tế thị trường là tất cả mọi khía cạnh khác nhau của đời sống cần được quản lý bằng việc sử dụng cơ chế thị trường. Trong khi đó có nhiều định nghĩa về chủ nghĩa cộng sản, theo đó cho rằng tất cả lĩnh vực đời sống phải được tổ chức theo một cách tập thể thông qua nhà nước.

"Do đó theo tôi cả hai quan niệm này đều quá cấp tiến và quá có vấn đề..., chúng ta khó lòng có thể kết gộp một cách đơn giản chúng lại," ông Badiei, người có tham luận triết học về chủ nghĩa Cộng sản và Chủ nghĩa Toàn trị bình luận.

Chúng tôi sẽ tiếp tục giới thiệu các ý kiến từ cuộcThảo luận khoa học ở Đại học Paris 7 - Diderot, hôm 16/5/2018, với các thành viên Ban Tổ chức gồm Sandra Dominique, Nguyễn Thị Từ Huy và Nataliya Yatsenko, trong thời gian tới.

Nhà nghiên cứu triết học Sina Badiei (phải) bình luận về tham vọng kết hợp giữa chủ nghĩa xã hội với kinh tế thị trường ở một số quốc gia với đảng cộng sản lãnh đạo hiện nay                 


Quốc Phong
BBC

Quan chức dầu khí đồng loạt 'thôi chức' vì 'lý do sức khỏe'


Hoạt động của Vietsovpetro ở ngoài khơi.

Liên doanh dầu khí Việt-Nga Vietsovpetro hôm 21/5 công bố quyết định bổ nhiệm các chức danh lãnh đạo mới đối với chức Tổng Giám đốc và Chánh kế toán khi hai nhân sự đang nắm giữ các chức vụ này bất ngờ xin từ chức hai ngày trước đó vì “lý do sức khỏe” và “theo nguyện vọng cá nhân”.

Truyền thông trong nước xem đây là một sự kiện “biến động” khi 2 sếp lớn của ngành dầu khí bất ngờ “được thôi chức” trong cùng một ngày.

Trong khi đó, một chuyên gia phân tích chính sách của Việt Nam nhận định với VOA rằng đây có thể là bước khởi đầu của việc xử lý hai quan chức bị tố cáo đã nhận hàng chục tỷ đồng ngoài lãi suất trong chuỗi án tham nhũng liên quan đến Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) và ngân hàng OceanBank.

Công thức “Kế toán 70%, giám đốc 30%”

Theo quyết định bổ nhiệm mà PVN công bố ngày 21/5, ông Nguyễn Quỳnh Lâm, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tập đoàn sẽ giữ chức Tổng giám đốc Vietsovpetro thay cho ông Từ Thành Nghĩa, người đã gửi đơn xin “thôi chức” vào ngày 18/5. Ngoài ra, ông Võ Quang Huy cũng được chấp thuận cho thôi chức “chánh kế toán” theo nguyện vọng cá nhân và cả hai ông đều được điều đi “nhận nhiệm vụ” ở văn phòng đại diện PVN phía Nam.

Cựu Tổng giám đốc Từ Thành Nghĩa và cựu Chánh kế toán Võ Quang Huy là 2 trong số 3 quan chức lãnh đạo Vietsovpetro đã bị các bị cáo trong vụ án OceanBank chỉ đích danh đã nhận hàng chục tỷ đồng ngoài lãi suất qua hình thức “chăm sóc khách hàng” bằng quà và tiền.

Tại phiên tòa ngày 5/9/2017 xét xử đại án OceanBank, bị cáo Nguyễn Xuân Sơn, cựu TGĐ OceanBank, khai đã đưa quà và tiền cho kế toán trưởng Võ Quang Huy và TGĐ Vietsovpetro Nguyễn Hữu Tuyến “khoảng 8 – 10 lần, có lần tặng một chục ngàn USD, 2 chục ngàn USD hoặc 300 triệu đồng”, theo Tuổi Trẻ.

Việc chi tiền ngoài lãi suất cho các lãnh đạo Vietsovpetro được bị cáo Nguyễn Minh Thu, phó TGĐ OceanBank cho biết: “Theo thỏa thuận thì phải đưa cho kế toán Vietsovpetro 70%, giám đốc Vietsovpetro 30%”.

Theo lời khai của nữ cựu quan chức OceanBank, sau khi ông Tuyến nghỉ hưu, bà tiếp tục chi khoản tiền “chăm sóc khách hàng” theo định kỳ này cho ông Từ Thành Nghĩa, TGĐ Vietsovpetro kế nhiệm ông Tuyến.

Tuy nhiên tại phiên tòa 5/9/2017, cả 3 lãnh đạo Vietsovpetro đều phủ nhận lời khai của các bị cáo Oceanbank, bất chấp câu hỏi của Hội đồng Xét xử rằng “Nếu không nhận tiền thì tại sao rất nhiều bị cáo lại khai giống nhau như vậy?”

“Vấn đề sức khỏe”

Ông Từ Thành Nghĩa được bổ nhiệm giữ chức Tổng giám đốc Vietsovpetro từ ngày 1/7/2013 – 30/6/2018.

Trong đơn xin “thôi chức” gửi vào ngày 18/5, khi chỉ còn hơn 1 tháng là hết nhiệm kỳ, ông Nghĩa nói “đã dành hết tâm lực, trí tuệ và trách nhiệm để thực hiện chức trách nhiệm vụ được giao trong bối cảnh có những khó khăn, thách thức rất lớn đối với Tập đoàn Dầu khí và Liên doanh Việt-Nga Vietsovpetro”, theo Vietnam Finance.

Ông Nguyễn Quỳnh Lâm, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tập đoàn nhận quyết định bổ nhiệm giữ chức Tổng giám đốc Vietsovpetro thay cho ông Từ Thành Nghĩa.

Về lý do từ chức, TGĐ liên doanh dầu khí cho biết: “Ở vị trí người đứng đầu doanh nghiệp lớn có áp lực công việc thường trực cao, tuy đã rất cố gắng giữ gìn và rèn luyện, nhưng tôi đã gặp một số vấn đề về sức khỏe đang phải điều trị như: huyết áp cao, rối loạn tiền đình, rối loạn tiêu hóa (do phải mổ lấy sỏi mật năm 2017)”.

Trong khi đó, lý do xin thôi việc của Chánh kế toán Liên doanh dầu khí Võ Quang Huy chỉ được cho biết là “theo nguyện vọng cá nhân”.

Dầu khí: Mảnh đất màu mỡ của tham nhũng

8 tháng sau khi bị tố giác nhận tiền tỷ, lý do xin từ chức đồng loạt của các lãnh đạo Vietsovpetro có vẻ như không đủ thuyết phục những người theo dõi tình hình thời sự và các nhà phân tích.

Tiến sĩ Phạm Quý Thọ, một chuyên gia phân tích chính sách công ở Hà Nội, nhận định đây có thể là một bước tiếp diễn trong chuỗi xử án các đại án tham nhũng, một trong những ưu tiên hàng đầu trong chương trình hành động năm 2018 của chiến dịch chống tham nhũng mà Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng là người đứng đầu.

Hàng chục quan chức và hàng trăm người có liên quan khác đến hai đại án PVN-OceanBank đã bị đem ra xét xử và bị tuyên các án tù nặng, kể cả án tử hình và chung thân.

“Trước kia phần lớn nằm ở phía lãnh đạo tập đoàn, chưa nói gì đến Vietsovpetro cả, vì Vietsovpetro hơi ‘nhạy cảm’. Vietsovpetro là liên doanh dầu khí giữa Việt Nam và Liên Xô cũ, mà bây giờ Nga tiếp quản nên người ta chưa nói gì nhiều. Nhưng gần đây thì nó đã lan truyền sang Vietsovpetro rồi”, TS. Phạm Quý Thọ nói.

Theo cáo trạng của tòa án, trong khoảng thời gian từ năm 2010 đến 31/11/2014, OceanBank đã chi tổng số tiền 1.576 tỷ đồng lãi ngoài cho các khách hàng, trong đó có 3 khách hàng lớn là Liên doanh Việt – Nga Vietsovpetro (VSP), Công ty TNHH MTV Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) và Tổng Công ty Thăm dò khai thác Dầu khí (PVEP). Cụ thể, VSP nhận 24,27 tỷ đồng, BSR nhận 19,36 tỷ đồng và PVEP nhận 76,78 tỷ đồng.

TS. Phạm Quý Thọ dự đoán việc 2 lãnh đạo Vietsovpetro “thôi việc” có thể chỉ là bước khởi đầu cho “quy trình” xử lý các quan chức bị tố cáo nhận hàng chục tỷ đồng trong số tiền hơn 1.500 tỷ chi lãi ngoài bị cho là đã “mất sạch”.

Dầu khí, đất đai… là những mảnh đất “màu mỡ” của tham nhũng. Với đặc tính lợi nhuận cao khi “chỉ cần khoan lên rồi đem bán”, theo TS. Thọ, việc kiểm soát tham nhũng trong lĩnh vực dầu khí ở Việt Nam là rất khó.

“Nếu [đem ra] xử, thì bất cứ ở đâu có nguồn lực vật chất mà có các quan chức quản lý, thì kiểu gì cũng có tham nhũng, chỉ là ở mức độ nào đó thôi, chứ làm sao kiểm soát được hết tham nhũng trong thời gian vừa rồi với một thế chế như thế này”, TS. Thọ nói.

Theo đánh giá của chuyên gia về chính sách công tại Việt Nam, chiến dịch chống tham nhũng của Tổng bí thư tuy có vẻ như đang ngày càng “phức tạp” và mở rộng nhiều chiều, nhưng nếu chỉ tính riêng các đại án tham nhũng đã được liệt kê, cũng rất khó để người đứng đầu đảng Cộng sản có thể xử lý hết trong nhiệm kỳ này.


“Ngoài ra, ‘chống’ rồi còn phải ‘xây’ như thế nào để hết tham nhũng hoặc minh bạch hơn thì đấy là những câu hỏi rất lớn để các lãnh đạo Đảng, Chính phủ, Nhà nước phải tiếp tục làm”, TS. Phạm Quý Thọ nói.


Trân Văn
VOA

Nhìn lại vụ giáo sư Trương Nguyện Thành: Thuyết âm mưu, tư duy… “Ao làng” và “Cơ chế xin – cho”


GS Trương Nguyện Thành. Ảnh: internet
1. Thuyết âm mưu?

Tôi vốn không phải là tín đồ của thuyết âm mưu, tuy vậy với câu chuyện của GS Trương Nguyện Thành tôi lại thấy cần đặt ra vấn đề này như một cách để qua đó tham chiếu và soi rọi lại bức tranh toàn cảnh về những bất cập và nghịch lý của nền giáo dục nước nhà hiện nay. Đặc biệt là về phương diện tư duy và nhận thức của những người nắm quyền lãnh, chỉ đạo liên quan đến vấn đề này.

Trước hết, theo tôi có 3 vấn đề quan trọng rất cần được phân tích và mổ xẻ xung quanh sự việc này như  sau:

Thứ nhất, trong khoảng vài năm trở lại đây nếu ai quan tâm về chuyện nội tình Đại học Hoa Sen đều biết trường này có một “cuộc chiến nội bộ” rất khốc liệt giữa hai nhóm cổ đông nhằm giành quyền quản lý, điều hành. Và cho đến nay, nhìn bề ngoài cuộc chiến này có vẻ đã kết thúc nhưng bên trong nó vẫn còn âm ỉ. Nói điều này không phải “tọc mạch” và xoi mói chuyện của nội bộ của ĐH Hoa Sen mà là để chúng ta có một cái nhìn thực tế hơn về bức tranh chung của các trường đại học ở Việt Nam (nhất là các trường ngoài công lập). Các trường đại học ở VN nhìn chung không thể phát triển được một phần cũng là do vướng vào những chuyện lục đục và đấu đá nội bộ để tranh giành quyền lực này. Mà một khi đã xảy ra đấu đá thì các bên đương nhiên sẽ sử dụng tất cả các “ngón nghề” và thủ đoạn để hạ gục đối phương sao cho thật nhanh và gọn nhất.

Thứ hai, tôi không nghĩ mười mấy người trong Hội đồng quản trị của Đại học Hoa Sen trước khi bỏ phiếu chọn GS Trương Nguyện Thành làm hiệu trưởng lại không ai điều nghiên cái quy định về việc công nhận hiệu trưởng ở một trường đại học trong luật giáo dục hiện hành của Việt Nam để đến nỗi một cái quyết sách quan trọng nhằm xây dựng và phát triển Đại học Hoa Sen trong tương lai lại bị ách tắc bởi cái điều khoản rất vô lý và cứng nhắc. Thử hỏi trong hoàn cảnh thiếu minh bạch hiện nay có bao nhiêu người được đề bạt, bổ nhiệm ở Việt Nam thật sự đúng luật hay “đúng quy trình”? Không phải thời gian qua chúng ta đã được nghe dư luận phanh phui nhiều trường hợp đề bạt “thần tốc” cho những thành phần “con ông cháu cha” nhưng lại được giải thích là rất “đúng quy trình” đó sao? Nói khác đi, cái quy định kia đúng ra chỉ là chuyện “nhỏ như con thỏ”, mười mấy người trong Hội đồng quản trị của Đại học Hoa Sen thừa biết “phải làm gì” để “hợp thức hóa” cái quy định cứng nhắc ấy. Vậy nên rất có thể trong vụ này ngoài chuyện vướng cái quy định kia ra thì còn chuyện gì đó lớn và phức tạp hơn nữa chăng? Nếu vậy thì đó gì? Tôi thử đưa ra góc nhìn sau:

Còn nhớ vào năm 2005 GS Trương Nguyện Thành còn được đích thân ông Nguyễn Thiện Nhân khi đó là Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh mời về để thành lập Viện Khoa học Công nghệ và tính toán TP HCM. Từ đây, nếu thật sự Tp Hồ Chí Minh muốn “chiêu hiền đãi sĩ” thì hiện tại ông Nguyễn Thiện Nhân đang là Bí thư Thành ủy quyền lực tuyệt đối ở thành phố nào thì sao không thấy ông lên tiếng tác động can thiệp? Hay như với trách nhiệm của người đứng đầu ngành giáo dục ông Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cũng chẳng thấy có ý kiến gì?

Một chi tiết khác, cách đây một năm vì muốn thực hành và chứng minh quan điểm muốn sáng tạo phải dám đương đầu và vượt qua “rào cản và định kiến” hẹp hòi của xã hội nên trong một buổi lên lớp với các sinh viên GS Trương Nguyện Thành đã mặc quần short và áo thun ba lỗ. Ngay lập tức những kẻ nhân danh truyền thống và môi trường văn hóa, thuần phong mĩ tục…của người Việt để phản đối đến nỗi ông đã bị lãnh đạo Đại học Hoa Sen yêu cầu gửi báo cáo giải trình. Cũng vì chuyện này mà từ đó đến nay mỗi khi nhắc đến ông, các cơ quan báo chí truyền thông đã đặt cho ông một cái biệt danh mà theo tôi là rất thiếu sự tôn trọng cần thiết. Bài viết nào về ông họ giật tít và chêm vô mấy chữ “giáo sư quần đùi…” nghe rất phản cảm.

Xâu chuỗi những sự việc này lại, tôi nghĩ phải chăng lý do lớn nhất của việc GS Trương Nguyện Thành không được làm Hiệu trưởng trường Đại học Hoa Sen có khi không phải vì cái quy định về thời gian đảm nhiệm chức vụ quản lý cấp khoa trong được gi trong luật giáo dục hiện hành mà rất có thể liên quan đến vấn đề “phẩm chất chính trị” cũng được quy định trong bộ luật này? Nên nhớ rằng, ở Việt Nam dù có muốn “đổi mới” hay “sáng tạo” gì thì cũng phải tuyệt đối tuân thủ nhiệm vụ chính trị do “Đảng ta” lãnh đạo và định hướng sẵn. Phải chăng vì lo sợ cái tư duy vượt qua mọi “rào cản” của GS Trương Nguyện Thành sẽ làm cho Đại học Hoa Sen đi chệch cái đường ray giáo dục đại học nước nhà do Đảng vẽ ra nên bằng mọi cách người ta phải ngăn ông lại?

Thứ ba, nếu ai đã đọc những lời chia sẻ lý do vì sao GS Trương Nguyện Thành lại quyết định trở về Việt Nam nhằm giúp Đại học Hoa Sen trong vai trò Phó hiệu trưởng [1] một năm về trước chắc chắn sẽ cảm nhận được GS Trương Nguyện Thành không phải là một người dễ đầu hàng và bỏ cuộc trước những thử thách và khó khăn trong công việc và cuộc sống. Tuy nhiên, là người trưởng thành và đã thành công ở một quốc gia có nền học thuật và quản trị hàng đầu thế giới chắc chắn về mặt nhận thức và tâm lý những vấn đề liên quan đến những sự vụ hành chính rất nhiêu khê và vớ vẩn ở Việt Nam chính là một rào cản lớn đối với ông (dù rằng ông đã ít nhiều trải nghiệm và hòa nhập cùng nó trong suốt một năm qua). Nhất là, ở Việt Nam những vấn đề này thường rất hay bị “chính trị hóa” từ những kẻ cơ hội và ganh ăn ghét ở. Phải chăng biết được “điểm yếu” này nên những kẻ không muốn GS Trương Nguyện Thành trở thành hiệu trưởng đã ra tay? Một cái quy định vừa vô lý vừa cứng nhắc của những cái đầu chứa bã đậu xem ra đã có tác dụng trong trường hợp của GS Trương Nguyện Thành? Vì với lòng tự trọng của một con người đã trưởng thành từ nền giáo dục hiện đại và văn minh nên ông thà tạm gác lại ước mơ của mình và quay về Mỹ chứ quyết không đầu hàng hay thỏa hiệp với cái cơ chế cũ kỹ lạc hậu bằng những việc làm thiếu trong sáng?

Nói điều này để thấy rằng, sau sự việc trên, tuy GS Trương Nguyện Thành có trả lời báo chí rằng ông “bình thường, không buồn vui, thất vọng gì cả” [2] và không muốn mình được “đặc cách”phải chăng cũng là cách để ông trấn an dư luận cũng như tránh những phiền phức khác có thể xảy đến với Đại học Hoa Sen hay với chính cuộc sống của cá nhân ông cùng gia đình?

2. Tư duy… “ao làng” và “cơ chế xin – cho”

Như đã nói ở trên, tôi không phải tín đồ của thuyết âm mưu. Tuy nhiên, dù có hay không có một âm mưu ngăn cản GS Trương Nguyện Thành trở thành hiệu trưởng trường Đại học Hoa Sen của những “bàn tay” đó thì theo tôi, qua sự việc này một lần nữa cho chúng ta thấy rõ hơn cái nguyên nhân sâu xa và cốt tử làm cho nền giáo dục nước nhà mấy chục năm qua mãi trì trệ và không thể phát triển. Nói khác đi, sở dĩ mấy mươi năm qua nền giáo dục nước nhà bị trì trệ và lạc hậu tất cả bắt nguồn từ lối tư duy.. “ao làng” và “cơ chế xin – cho” của những người nắm quyền điều hành đất nước nói chung và bộ máy quản lý hành chính về giáo dục nói riêng. Hay nói trắng ra là tất cả đều do sự bảo thủ và dối trá của họ mà ra. Năm này qua tháng khác họ luôn miệng hô hào “đổi mới căn bản và toàn diện” nhưng thực tế thì (nói như Gs Tương Lai) nên giáo dục nước nhà vốn chỉ là cái “vòng tròn nhỏ” nằm trong cái “vòng tròn lớn” – tức cái thể chế chính trị hiện nay. Một khi “cái vòng tròn lớn” kiên quyết không chịu đổi mới thì việc hô hào đổi mới cái “vòng tròn nhỏ” chỉ là ngụy biện và lừa mị mà thôi.

Và đây cũng là lý do có người cho rằng vụ việc GS Trương Nguyện Thành là một ví dụ tiêu biểu cho cách làm “trên trải thảm dưới rải đinh” trong vấn đề thu hút người tài của Đảng ta hiện nay. Một vấn đề mà ai cũng nhìn thấy và nói rất nhiều nhưng cuối cùng vẫn không có gì thay đổi. Càng hô hào kêu gọi thu hút thì nhân tài càng bỏ đi.

Ở phương diện và góc nhìn khác, có ý kiến phân tích chuyện làm công tác quản lý (hiệu trưởng) và nghiên cứu chuyên môn là hai lĩnh vực khác nhau. Một nhà khoa học giỏi chưa chắc và hứa hẹn sẽ là nhà quản lý giỏi. Điều này tuy không sai nhưng suy cho cùng cũng chỉ là một góc nhìn. Vì thực tế cho thấy có rất nhiều người từng kinh qua không biết bao nhiêu chức vụ ở cấp cơ sở nhưng khi lên làm quản lý, lãnh đạo thì cũng chẳng nên cơm nên cháo gì. Nói đâu cho xa, trường hợp ông Bộ trưởng Bộ giáo dục hiện nay không phải là một ví dụ điển hình đó sao?

Ngoài ra, cũng nên hiểu rằng việc lãnh đạo và quản lý ở một trường đại học hoàn toàn không giống với việc quản trị trong lĩnh vực hành chính công thuần túy. Vấn đề này đặt trong cái nhìn so sánh giữa Việt Nam với các quốc gia phát triển sẽ cho chúng ta thấy rõ hơn nữa. Có thể nói, việc quản lý và điều hành của các hiệu trưởng các trường đại học ở Việt Nam quan trọng và trước hết là phải “sống theo chỉ thị, làm theo Nghị quyết” của Đảng ta về giáo dục nói chung. Việc quản lý và điều hành của họ vì thế chủ yếu xoay quanh những buổi họp hành triền miên với các sở, ban, ngành…Trước là báo cáo thành tích sau nữa là xin tiền và nhận chỉ thị, chỉ đạo từ cấp trên. Những vấn đề liên quan đến việc “tự chủ đại học” hiện nay trên thực tế còn rất xa vời. Điều này không phải do bản thân các trường đại học không muốn mà là do cái “cơ chế xin – cho” còn rất nặng nề.

Trong khi đó, ở các nước phát triển, giáo dục đại học phân lớn là đại học tư và hoàn toàn tự chủ, Nhà nước hay các đảng phái chính trị không xen vào. Vậy nên việc điều hành và quản lý của họ không nặng về sự vụ hành chính nên không cần yêu cầu phải kinh nghiệm quản lý cấp thấp hơn. Hơn nữa trong quản trị đại học, việc của hiệu trưởng là vạch ra những mục tiêu, định hướng và tầm nhìn chiến lược để phát triển ngôi trường của họ trong tương lai. Vì vậy mà nếu hiệu trưởng đồng thời là một nhà khoa học giỏi và có uy tín sẽ rất thuận lợi trong vấn đề kêu gọi nhà đầu tư đặc biệt là tập hợp các nhà khoa học có uy tín khác về cộng tác và trợ giúp cho trường về nghiên cứu khoa học và hướng dẫn cho sinh viên nhằm cụ thể hóa mục tiêu và chiến lược đã Hội đồng trường thông qua.

Đến đây, có thể nói quan điểm cho rằng quản lý là một chuyện, nghiên cứu khoa học là chuyện khác trong lĩnh vực giáo dục xem ra cũng không hoàn toàn đúng và phù hợp trong tư duy quản trị của giáo dục hiện đại đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay. Không những vậy, GS Trương Nguyện Thành là nhà khoa học thành danh ở một quốc gia có nền quản trị và giáo dục hàng đầu thế giới, thế thì có cần ai đó phải khuyên ông những vấn đề liên quan đến quản trị và điều hành một trường đại học mang “tầm vóc” Việt Nam không? Hay như những lời khuyên ông “không nên trở lại Mỹ” mà hãy tạm chờ đợi một năm nữa khi luật giáo dục sửa đổi rồi làm hiệu trưởng vẫn còn chưa muộn? Không biết những người khác nghĩ gì về những lời khuyên này nhưng cá nhân tôi cho rằng những lời khuyên trên dành cho GS Trương Nguyện Thành là dư thừa và không cần thiết.

Muốn hội nhập với bạn bè quốc tế thì nhất định phải thay đổi tư duy và nhận thức và nhất là phải dũng cảm nhìn thẳng vào những khuyết tật của nền giáo dục hiện nay chứ không nên vòng vo, giả dối và bảo thủ như vậy. Và một khi vẫn kiên quyết giữ nguyên lối tư duy “ao làng” cùng cái “cơ chế xin – cho” thì cũng không nên hoang tưởng bàn về chuyện “bơi ra biển lớn”.

Một nền giáo dục được lãnh, chỉ đạo và quản lý điều hành bằng một bộ máy rất đồ sộ (bao gồm: “Ban Tuyên giáo Trung ương”“Hội đồng Quốc gia giáo dục và phát triển nhân lực”, “Ủy ban Quốc gia đổi mới giáo dục và đào tạo”, “Ủy ban Văn hóa Giáo dục Thanh niên, Thiếu niên, Nhi đồng của Quốc hội”… Đó là chưa kể một Bộ Giáo dục và Đào tạo với 27 đơn vị trực thuộc làm nhiệm vụ “tham mưu” và “quản lý”) thế nhưng chỉ vì một dòng trong cái quy định cứng nhắc đã làm ảnh hưởng đến chiến lược phát triển của một ngôi trường, ngăn cản ước nguyện đóng góp cho quê hương của một nhà khoa học tâm huyết và nhất là làm trò cười cho bạn bè quốc tế…thì hãy tất cả phải biết xấu hổ chứ không phải chỉ là nuối tiếc (kiểu “tôi thấy tiếc” cho GS Trương Nguyện Thành và Đại học Hoa Sen…).

Hay một giáo sư với thành tích đầy mình trên trường quốc tế lại không “đủ chuẩn” để làm hiệu trưởng một trường đại học trong nước trong khi đó một kẻ bị tố cáo về tính trung thực cũng như phẩm chất đạo đức của một nhà khoa học chân chính lại chễm chệ trên chiếc ghế Bộ trưởng điều hành quản lý cả nền giáo dục thì đó không chỉ là sự bảo thủ và giả dối mà còn rất hèn kém (sự hèn kém của một cộng đồng tham gia kiến tạo văn hóa cho cả dân tộc). Bởi lẽ, ai cũng nhìn thấy sự thật rất lố bịch kia nhưng đa phần đều im hơi lặng tiếng một cách đáng sợ và khó hiểu!
3. Thay lời kết


GS Trương Nguyện Thành – một người con Việt Nam giờ đây đã trở lại làm việc và cống hiến cho nền giáo dục Mỹ quốc vì sự “thượng tôn pháp luật” ở xứ sở này. Không biết những người lãnh đạo, điều hành đất nước hiện nay suy nghĩ gì về sự vụ này, riêng tôi đây quả là một câu chuyện khôi hài và cười ra nước mắt. Hóa ra kết quả của chính sách đãi ngộ và thu hút nhân tài mà nhiều người luôn miệng hô hào là như vậy đó sao. Đến đây, tôi lại chợt đến việc mấy hôm trước ông Võ Văn Thưởng – Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương có trình làng bài viết nhan đề“Chủ nghĩa dân túy và những cảnh báo đối với Việt Nam” [3]. Không biết ông Thưởng có ẩn ý sâu xa gì khi trình làng bài viết này? Ông muốn cảnh báo “thế lực thù địch nào” hay là ông đang cảnh bảo và tự phê bình chính Đảng ta cũng chính bản thân ông cùng các đồng chí của ông? Bởi ở xứ sở này còn ai tinh tế và điêu luyện hơn Đảng ta trong những việc nêu cao các khẩu hiệu sặc mùi “dân túy” với ý nghĩa như một “thủ đoạn chính trị mang tính mị dân, đánh vào tâm lý của đám đông để kêu gọi, tổ chức phong trào nhằm lôi kéo, tranh thủ sự ủng hộ của dư luận và quần chúng nhân dân” mà ông Thưởng đã trình bày trong bài viết của mình? Ví như câu “Đảng không có lợi ích nào khác ngoài phụng sự Tổ quốc và nhân dân” [4] – câu nói này cũng từ chính miệng ông Thưởng phát ra chứ không phải ai khác!?

Quách Hạo Nhiên
Viet-Studies

Đừng nhu nhược với ‘áo đường lưỡi bò’ – Chiến tranh ‘Chủ quyền đường lưỡi bò’ đã bắt đầu


Nhóm du khách Trung Quốc mặc áo in hình "đường lưỡi bò" xuống sân bay Cam Ranh

Có người cứ lo cho chiến tranh thương mại Trung – Mỹ mà không thấy một cuộc chiến tranh đích thực khác đã xẩy ra đối với Việt Nam. Thật đúng vừa “Lo bò trắng răng”, vừa “Ôm rơm rặm bụng”, vừa “Ốc không mang nổi mình ốc lại còn làm cọc cho rêu’.

Chiến tranh thương mại Trung – Mỹ sẽ không xảy ra. Hai bên có cao giọng đến đâu rồi cũng phải xuống thang. Trung Quốc và Mỹ sẽ tự tìm được điểm cân bằng khả dĩ cho cả hai phía. Riêng Trung Quốc đã tự phát động một cuộc chiến tranh khác. Đó là cuộc chiến ‘Chủ quyền đường lưỡi bò’.

ĐẾN MỸ MÀ TRUNG QUỐC CÒN ĐE DỌA CƯỜNG QUYỀN

Bề ngoài, từ thời chính thể Mao Trạch Đông, Trung Quốc luôn huyênh hoang đối đầu với Mỹ. Thậm chí còn gọi Mỹ là “Con hổ giấy”. Nhưng kỳ thực, bên trong thì Trung Quốc rất sợ Mỹ. Chẳng thế mà Mao Trạc Đông đã phải bắn trước tín hiệu rằng “Mi không đụng đến ta thì ta cũng không đụng đến mi”.

KHIÊU KHÍCH CAO ĐỘ NHƯNG TRÁNH XẨY RA ĐỤNG ĐỘ

Quan sát thái độ và hành động của Trung Quốc đối với Mỹ, từ quân sự, rồi thương mại cho đến ngoại giao, đều thấy một chiến lược nhất quán.

Trung Quốc luôn phùng má như con ễnh ương, dương đầu lên như con rắn hổ mang, tưởng như sẵn sang nghênh chiến. Nhưng phút cuối thì hạ hỏa xuống thang.

Cẩm nang của Trung Quốc trong quan hệ với Mỹ có thể tóm tắt trong 10 từ: “ Khiêu khích đến cao độ. Nhất quyết không đụng độ”.

Đã có một lần đụng độ xẩy ra, ngoài mong muốn của Trung Quốc, xuất phát từ lỗi yếu kém của phía Trung Quốc. Đó là vụ chiếc máy bay chiến đấu J-8II của Trung Quốc va vào chiếc máy bay thám thính EP-3 của Mỹ và bị rơi vào ngày 1/4/2001, làm phi công Vương Vĩ thiệt mạng. Chiếc EP-3 với thiết bị do thám hiện đại, bay dọc bờ biển Trung Quốc trên phần lãnh hải quốc tế. Lo sợ bị do thám, và không muốn để Mỹ mãi tự do thám thính, Trung Quốc bắt đầu cản trở bằng việc đưa hai chiếc J-8II ra chặn đầu. Vương Vĩ đe dọa EP-3 bằng cách bay sát chiếc EP-3. Do khả năng nhào lộn của J-8II kém, cộng với trình độ thấp của phi công, mà sự biểu diễn mang tính đe dọa của Vương Vĩ từ nguy hiểm giả tạo biến thành tai họa đích thực. Chiếc J-8II bị rơi. Còn chiếc EP-3 phải hạ khẩn cấp xuống đảo Hải Nam. Trong 26 phút trước khi đáp xuống Hải Nam, phía Mỹ đã kịp phá hủy các phần quan trọng nhất của thiết bị trên EP-3. Tuy nhiên Trung Quốc đã giữ EP-3 trong suốt gần 2 tuần để bổ xẻ học mót công nghệ của Mỹ. Cuối cùng, sau sự đối đầu căng thẳng trong quan hệ hai nước, đến ngày 12/4/2001 toàn bộ 24 phi hành đoàn của EP-3 đã được trở về Mỹ. Và ngày 3/7/2001 chiếc EP-3 bị cắt nhỏ được chở về Mỹ trên chiếc AN 124 khổng lồ. Chiếc J-8II chẳng đáng giá gì so với EP-3. Duy có mạng của Vương Vĩ đã đưa đến cho Trung Quốc lợi ích từ trực tiếp thấy được cách người Mỹ bố trí máy bay thám thính và những thiết bị do thám của Mỹ.

CHÈN ÉP CAO ĐỘ. SẴN SÀNG ĐỤNG ĐỘ

Không phải như trường hợp của Mỹ là nước cực mạnh, trong quan hệ với các nước yếu, Trung Quốc hành xử theo một chiến lược hoàn toàn ngược lại. Đó là: “ Chèn ép cao độ. Sẵn sàng đụng độ”.

Sự chèn ép của Trung Quốc đối với kẻ yếu đạt tới mức trắng trợn, ngang ngược hơn cả hoang dã tự nhiên.

MỀM NẮN RẮN BUÔNG

Nói như thế không có nghĩa là Trung Quốc muốn làm gì thì làm trong quan hệ với các nước yếu. Sự ngang ngược của Trung Quốc bị trói buộc bởi luật pháp quốc tế. Từ trói buộc của luật pháp quốc tế dẫn đến phản ứng quốc tế.

Điều đó có nghĩa là, một nước yếu phải có quan hệ quốc tế như thế nào, phải biết tận dụng luật pháp quốc tế như thế nào, để trong quan hệ với Trung Quốc, khi Trung Quốc vượt ranh giới luật pháp quốc tế thì dành được một phản ứng quốc tế mạnh mẽ. Trong nội dung của phản ứng quốc tế không loại trừ phản ứng bạo lực.

Bị chống chọi kiên cường từ phía đối phương, kèm theo phản ứng quốc tế mạnh mẽ, cùng với sự bất đồng quốc nội do tính chất phi nghĩa, nhà cầm quyền Trung Quốc sẽ phải thuận theo lẽ thường “ Mềm nắn rắn buông”.

CUỘC CHIẾN TRANH ‘CHỦ QUYỀN ĐƯỜNG LƯỠI BÒ’ ĐÃ BẮT ĐẦU

Đề cập những điều trên là để nhắc nhở phải lo việc nhà trước, và phải biết cách hành xử với Trung Quốc.

Trung Quốc chiếm Đông Hoàng Sa năm 1956. Trung Quốc chiếm Tây Hoàng sa năm 1974. Năm 1988 Trung Quốc chiếm 7 bãi đá ở Trường Sa bao gồm Gạc Ma, Châu Viên, Ga Viên, Tư Nghĩa, Vành Khăn, Xu Bi và Chữ Thập. Năm 2014 Trung Quốc bồi đắp các bãi đá ngầm thành đảo nhân tạo và lập căn cứ quân sự ở Trường Sa. Nhưng cuộc xâm chiếm đảo chẳng thể đáp ứng lòng tham không đáy, Trung Quốc phát động cuộc chiến tranh ‘Chủ quyền đường lưỡi bò’ hòng chiếm trọn biển Đông Nam Á.

Từ ‘hộ chiếu đường lưỡi bò’ cho đến ‘áo đường lưỡi bò’… là chính sách xuyên suốt của nhà cầm quyền Bắc Kinh về một cuộc chiến tranh: ‘Chủ quyền đường lưỡi bò’.

Nơi Trung Quốc triển khai thực nghiệm ‘Chủ quyền đường lưỡi bò’ đầu tiên là Việt Nam. Sự thắng lợi hay thất bại ‘Chủ quyền đường lưỡi bò’ của nhà cầm Trung Quốc là tại ‘Chiến trường Việt Nam’chứ không phải ở nước nào khác. Phải nhìn rõ mục tiêu của nhà cầm quyền Trung Quốc. Nếu nhà cầm quyền Trung Quốc áp dụng ‘Chủ quyền đường lưỡi bò’ thắng lợi ở ‘Chiến trường Việt nam’ thì ‘Chủ quyền đường lưỡi bò’ của Trung Quốc sẽ toàn thắng ở Đông nam Á.

Phải nhận định chính xác rằng, ‘hộ chiếu đường lưỡi bò’, ‘áo đường lưỡi bò’, cấm đánh cá, ép buộc Việt Nam từ bỏ khai thác dầu khí ở mỏ Cá Rồng Đỏ… tất cả đều là các chiến dịch của cuộc chiến tranh ‘Chủ quyền đường lưỡi bò” của Trung Quốc.

Việt Nam phải gọi đúng tên và xác định không do dự rằng cuộc chiến tranh ‘Chủ quyền đường lưỡi bò’ đã bắt đầu. Đó là một cuộc chiến tranh đích thực. Và phải biết trước rằng Trung Quốc sẽ còn mở nhiều chiến dịch liên hoàn táo tợn khác nữa trong tương lai.

ĐỪNG NHU NHƯỢC VỚI ‘ÁO ĐƯỜNG LƯỠI BÒ’

Bởi vậy, không thể nhu nhược với ‘áo đường lưỡi bò’.

Bất cứ hàng hóa hay con người, nếu liên quan đến ‘đường lưỡi bò’, thì tức khắc cấm nhập khẩu và cấm nhập cảnh vào Việt Nam. Đó phải là chủ trường dứt khoát từ Chính Phủ.

Trung Quốc là kẻ ‘được đằng chân lân đằng đầu’. Nếu nhượng bộ ‘áo đường lưỡi bò’ thì tức khắc phải nhượng bộ ngàn điều tiếp theo. Trung Quốc, như trên đã đề cập, là kẻ ‘mềm nắn rắn buông’.

Cũng đừng sợ rằng cấm nhập cảnh thì khách Trung Quốc sẽ ngừng đến Việt Nam. Trung Quốc cần đưa người Trung Quốc đến việt Nam càng nhiều càng tốt cho cuộc chiến tranh của họ. Đội quân du lịch trá hình sẽ tham gia mua đất, xây nhà, đẻ con, cắm rễ sâu trên mảnh đất chữ S, bất khả đánh bật. Đó là tai họa muôn đời mai sau.

Bởi thế, chính Trung Quốc mới là kẻ sợ Việt Nam không cho nhập cảnh, chứ không phải Việt Nam sợ người Trung Quốc không đến Việt Nam. Còn nữa, Việt Nam không phải sống nhờ vào khách du lịch Trung Quốc. Việt Nam không phải giàu lên nhờ khách du lịch Trung Quốc. Việt Nam không cần khách du lịch Trung Quốc vẫn muôn đời phát triển. Hãy nhớ lấy.

Trung Quốc đã chủ trương tổ chức khách du lịch thành một một đội quân xâm chiếm lãnh thổ Việt Nam, thì lượng khách du lịch của Trung Quốc đến Việt Nam có lợi hay có hại?

Chỉ có những kẻ mê muội mới không thấy được tai họa.

© Nguyễn Ngọc Chu
FB Nguyễn Ngọc Chu
 

Top ↑ Copyright © 2016. Tiến Bộ - All Rights Reserved
Back To Top ↑