Tin Tức Cập Nhật 24/7

Phe cánh Nguyễn Phú Trọng củng cố vị thế, nắm chặt quyền lực đảng trị


Với quyền hành thu gom về một mối, Việt Nam trong tay ông Nguyễn Phú Trọng ngày càng ngột ngạt hơn về chính trị nhất là với Luật An Ninh Mạng siết chặt quyền tự do thông tin của người dân có hiệu lực từ đầu năm.

Trong khi phe cánh Nguyễn Phú Trọng tìm cách giữ chặt quyền lực thì người nghèo vẫn khó khăn kiếm sống trên đường phố Hà Nội. (Hình: JEWEL SAMAD/AFP/Getty Images)

Phe cánh Nguyễn Phú Trọng “đã quy hoạch” xong đám cán bộ cấp cao và chuẩn bị “xây dựng quy hoạch Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các chức danh lãnh đạo chủ chốt” cho nhiệm kỳ 2021-2026.

Bản tin Vietnamnet của Bộ Thông Tin và Truyền Thông CSVN loan báo liên tiếp hai ngày qua về những gì phe đảng của ông tổng bí thư kiêm chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã làm và sắp sửa làm để nắm chặt quyền lực độc tài đảng trị.

Ông Nguyễn Phú Trọng từ khi lên làm tổng bí thư đảng CSVN nhiệm kỳ thứ hai đã chen vào ngồi “chỉ đạo” cả trong đảng bộ công an, chen vào ngồi họp “chỉ đạo” phiên họp của chính phủ. Ông ta vốn đã là “chủ tịch quân ủy trung ương” tức người trên cùng của hệ thống chỉ huy quân sự, coi như gom hết mọi quyền hành vào một tay.

Theo Vietnamnet tường thuật, tại “hội nghị toàn quốc Tổng kết công tác tổ chức xây dựng Đảng năm 2018, triển khai nhiệm vụ năm 2019”, ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Ban Tổ chức trung ương của đảng CSVN báo cáo “Tham mưu tổng kết công tác xây dựng Đảng nhiệm kỳ Đại hội 12, sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng; thực hiện tốt nhiệm vụ của tiểu ban nhân sự và tiểu ban Điều lệ Đảng.”

Trong đó “Thẩm định và trình phê duyệt quy hoạch Ban Chấp Hành Trung Ương nhiệm kỳ 2021-2026. Tham mưu xây dựng quy hoạch Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước nhiệm kỳ 2021-2026.”

Cứ 5 năm một lần đảng CSVN lại xóc bài làm lại, những kẻ có nhiều quyền hành và ảnh hưởng cấu kết với nhau. Cuộc đấu đá tuy sau bức màn sắt nhưng chính những kẻ trong cuộc lại tìm cách tung tin theo kiểu ném đá giấu tay để hại phe địch. Nhờ vậy, thiên hạ mới được đọc các tài liệu vạch lưng thâm cung bí sử đế chế độc tài đỏ.

Nguyễn Phú Trọng, Nguyễn Xuân Phúc, Nguyễn Tấn Dũng, Phùng Quang Thanh và một loạt những nhân vật chung quanh họ, gồm cả vợ con họ, chẳng có gì đẹp đẽ, tham nhũng, xa hoa, trụy lạc, qua những gì người ta đọc thấy trên những mạng như “Quan Làm Báo”, “Chân dung quyền lực” v.v…

Ngày 18/1/2019, Vietnamnet đưa tin “Ban Tổ chức Trung Ương đã hoàn thiện quy hoạch trên 1,300 cán bộ diện trung ương quản lý; kiện toàn hàng chục ngàn cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp.”

Phe cánh giắt díu nhau, mua chuộc để lên chức là bài bản quen thuộc trong hệ thống đảng CSVN từng được đề cập rất nhiều trong những năm qua trên mặt hệ thống báo chí chính thống của chế độ.

Với quyền hành thu gom về một mối, Việt Nam trong tay ông Nguyễn Phú Trọng ngày càng ngột ngạt hơn về chính trị nhất là với Luật An Ninh Mạng siết chặt quyền tự do thông tin của người dân có hiệu lực từ đầu năm.


Nguòi Việt

Ẩn số của nhiều Hậu họa – Repercussions


Phái đoàn thương thuyết của Trung Quốc vừa đặt chân đến Canada ngày 17/1/2019 ra một thông cáo báo chí rằng: Nếu Canada cấm sản phẩm 5G của Hoa Vi, Canada sẽ lãnh lấy nhiều “Hậu họa – Repercussions.”

Add caption

Chỉ còn mười ngày

Bà Mạnh Vãn Chu bị tư pháp Canada bắt ngày 1/12/2018 tại phi trường Vancouver, theo lệnh truy nã của tư pháp Hoa Kỳ. Thể theo luật dẫn độ của Canada, Hoa Kỳ có 60 ngày để nộp hồ sơ kèm bằng chứng của nghi phạm cho tư pháp Canada. Như vậy, chỉ còn 10 nữa, nhưng Bộ Tư pháp Canada vẫn chưa nhận được bất cứ thứ gì từ Mỹ.

Thứ Sáu, 18/1/2019, phát ngôn viên của Bộ Tư pháp Canada: Chưa nhận được bất cứ một thứ giấy tờ gì. Hạn cuối cùng để nộp hồ sơ dẫn độ là trước nửa đêm ngày 30/1/2019.

Nếu Hoa Kỳ nộp hồ sơ dẫn độ sau 30/1/2019, bà Mạnh sẽ được tuyên tự do sau đó. Các chuyên gia luật pháp, trạng sư của bà Mạnh đang rất phấn khởi trông đợi tư pháp Mỹ nộp hồ sơ chậm.

Theo luật dẫn độ của Canada thì: Kể từ ngày nghi phạm bị bắt, Mỹ có 60 ngày để nộp hồ sơ gồm cả bằng chứng. Canada có 30 ngày để xét hồ sơ, xem bằng chứng mà Mỹ đưa ra để buộc tội bà Mạnh có thuyết phục không.

Bộ Tư pháp Mỹ đang trong tình trạng “đóng cửa” (shutdown of the federal government). Hàng ngàn nhân viên không làm việc hoặc làm việc không lương. Không hiểu Bộ Tư pháp Mỹ có đủ nhân viên để hoàn tất hồ sơ dẫn độ nộp cho Canada trước 30/1/2019.

Gary Botting, trạng sư chuyên về luật dẫn độ tại Vancouver nói rằng Bộ trưởng Tư pháp Canada David Lametti nên thả bà Mạnh nếu Mỹ không nộp hồ sơ đúng hạn. Nếu không, truyền thông thế giới sẽ đòi hỏi thực thi đúng luật định. Luật pháp Canada quy định rằng, nếu nguyên đơn không nộp hồ sơ đúng hạn, thì bị đơn sẽ vô tội. Ông yêu cầu đích thân Bộ trưởng Tư pháp Canada David Lametti phải thực hiện nghĩa vụ này.

Bà Mạnh Vãn Chu
Gary Botting một trong những thành viên trong đội ngũ bào chữa cho bà Mạnh cãi: Đây là vụ án nặng mùi “chính trị” do Mỹ dàn dựng, có khá nhiều khuất tất trong quá trình pháp lý.

Bà Mạnh đang bị quản thúc tại nhà riêng ở Vancouver. Ngày bà phải hầu tòa đã được ấn định 6/2/2019 tứ là Mồng Hai Tết, Kỷ Hợi.



Luật sư Donald Bayne một chuyên gia lão luyện về dẫn độ, đã chiến thắng nhiều vụ dẫn độ nổi tiếng, đáng giá rằng tư pháp Mỹ thường nộp hồ sơ rất trễ trong giai đoạn 60 ngày, thậm chí vào phút chót. Mỹ thường giấu mặt không bộc lộ ý định, để một mình Canada hứng chịu.

Canada giơ đầu chịu báng

Sau khi bà Mạnh bị bắt tại Vancouver thì Trung Quốc bắt Michael Kovrig, một nhà ngoại giao Canada đang kỳ nghỉ không lương và Michael Spavor, một doanh nhân với tội danh mơ hồ “gây nguy hại cho an ninh quốc gia Trung Quốc.”

Tiếp theo, Trung Quốc phủ thủy từ bản án từ 15 năm tù trở thành tử hình với một công dân Canada Robert Lloyd Schellenberg.

Hai công dân Canada đang bị TQ thẩm vấn
Tất cả những nhà phân tích phương Tây, những học giả về Trung Quốc, những chuyên gia về luật Trung Quốc đều đánh giá rằng Trung Quốc đang bắt người làm con tin, gây áp lực lớn lên Canada phải thả bà Mạnh.

Donald Clarke giáo sư luật tại Đại học George Washington gọi án tử hình mà Trung Quốc tuyên cho công dân Canada Robert Schellenberg là “Death-threat diplomacy” một kiểu “ngoại giao tử hình.”

Phát ngôn hớ hênh của Trump

Luật sư Canada Donald Bayne cho rằng trường hợp bà Mạnh không kết thúc đơn giản ngay cả khi Hoa Kỳ nộp hồ sơ trễ.

Ông nhắc lại lời của Tổng thống Trump khi trả lời phỏng vấn với Reuters rằng Trump sẽ can thiệp nếu trường hợp bà Mạnh giúp Mỹ thương lượng với Trung Quốc (interfering in Meng’s case if it would help him strike a trade deal with China.)

Đoàn thày cãi của bà Mạnh rất phấn khởi khi có được câu này từ miệng Tổng thống Hoa Kỳ. Họ lên án Mỹ đã biến “con người” vô tội trở thành “con tin” để giành lấy quyền lợi trong các cuộc thương lượng kinh tế, thương mại, và tiền tệ.

Đoàn luật sư của bà Mạnh khai thác tối đa phát ngôn của Tổng thống Trump. Họ cho rằng đó là dấu hiệu rõ ràng Mỹ đã vi phạm nhân quyền mà điều này đối với Canada là cấm kị, là vi hiến, vi phạm pháp luật. Khả năng bà Mạnh được tuyên vô tội là rất cao.

Cả đoàn thày cãi rất hùng hậu của bà Mạnh đang khai thác những lỗi ăn nói hớ hênh của Trump. Họ buộc tội Mỹ âm mưu bắt bà Mạnh để làm “con tin” trong cuộc thương lượng với Trung Quốc mà bằng chứng là lời của Tổng thống Trump. Họ cho rằng đây là dấu hiệu vi phạm nhân quyền rất trắng trợn. Đoàn luật sư bảo vệ quyền lợi cho bà Mạnh đang khai thác lợi thế từ lời nói của Trump trên thế mạnh.

Ẩn số của nhiều Hậu họa – Repercussions”

Canada đang trong quá trình, nghiên cứu cân nhắc các giải pháp an ninh để phát triển hạ tầng cho mạng di động Thế hệ 5 (5G). Khác với các quốc gia sử dụng Anh ngữ, Canada vẫn chưa công bố lệnh cấm sản phẩm 5G của Hoa Vi.

Phái đoàn thương thuyết của Trung Quốc vừa đặt chân đến Canada ngày 17/1/2019 ra một thông cáo báo chí rằng: Nếu Canada cấm sản phẩm 5G của Hoa Vi, Canada sẽ lãnh lấy nhiều “Hậu họa – Repercussions.”

Đại sứ Trung Quốc tại Canada, Lư Sa Dã cũng đưa ra lời cảnh báo tương tự. Canada nên có một lựa chọn khôn ngoan (a wise decision). Canada đừng có khêu gọi các đồng minh giúp đỡ. Canada không được sử dụng Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos để rêu rao xấu về Trung Quốc, nếu không muốn lãnh lấy “Hậu họa”. Ông nhấn mạnh nhiều lần từ “Hậu họa” qua lời người phiên dịch “there will be repercussions.”

Nếu bà Mạnh bị giao cho tư pháp Mỹ, nếu Canada loại bỏ 5G của Hoa Vi, nếu Canada tiếp tục tìm kiếm giúp đỡ từ các đồng minh, nếu Canada vẫn sử dụng Diễn dàn Kinh tế Thế giới Davos lên án Trung Quốc, thì điều gì sẽ xảy ra.

Đây làm một ẩn số lớn của một phương trình Hậu Họa – repercussions mà các nhà ngoại giao Trung Quốc sử dụng nhiều lần trong những ngày gần đây với Canada.

Lưu ý Repercussions được viết dưới dạng số nhiều. Nhiều Hậu họa đang chờ đón Canada từ Trung Quốc.

Thứ Bảy 19/1/2019

Viết từ Vancouver, Canada


Phan Thị Phương
Đàn Chim Việt

Chính sách "ba không" và sự diễn giải mềm dẻo từ Hà Nội?


Việt Nam nổi tiếng với chính sách ba không, nhưng có vẻ Hà Nội đã linh hoạt trong việc diễn giải, theo The Diplomat.

Chính sách "ba không" và sự diễn giải mềm dẻo từ Hà Nội?

Mỹ - Trung căng thẳng về tự do hàng hải ở Biển Đông đã gây ra áp lực cho các quốc gia khác, đặc biệt là đối với các nước Đông Nam Á trong lựa chọn phe.

Là một bên phản đối chủ chốt đối với các yêu sách chủ quyền của Bắc Kinh trong khu vực, Việt Nam trong vài năm qua đã có một hành động cân bằng tinh tế. Một mặt, Hà Nội đã làm việc trực tiếp với Bắc Kinh về các biện pháp xây dựng lòng tin để ngăn chặn sự thống trị hoàn toàn của Trung Quốc ở Biển Đông. Mặt khác, Việt Nam đang tích cực đẩy lùi Bắc Kinh bằng cách củng cố mối quan hệ quốc phòng với các cường quốc có liên quan trong việc duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.

Tuy nhiên, hạn chế phổ biến ở điểm thứ hai là không ai quá hào hứng về việc “đu dây” của Hà Nội vì những thách thức vốn có trong chính sách “ba không” - đó là, không liên minh quân sự, không liên kết với một quốc gia chống lại một quốc gia khác, và không có căn cứ quân sự nước ngoài. Chính sách nà lần đầu xuất hiện trong Sách trắng quốc phòng của năm 1998 và sau đó xuất hiện trở lại vào năm 2004, gần đây nhất vào năm 2009. Chính sách này cũng được đề cập trong Luật Quốc phòng của Hà Nội, được thông qua vào tháng 6 và có hiệu lực vào ngày 1.1.2019. Chính sách Ba không rất có thể sẽ xuất hiện trong Sách trắng quốc phòng tiếp theo của Việt Nam khi nó được xuất bản.

Chính sách Ba không làm phức tạp mục tiêu của chính quyền Trump, trên cơ sở Chiến lược An ninh Quốc gia, nhằm củng cố quan hệ với Hà nội để chống lại những diễn biến của Trung Quốc ở Biển Đông, rộng hơn là trong vùng Ấn Độ-Thái Bình Dương.

Mối quan hệ quốc phòng Mỹ-Việt ngày càng phát triển trong vài năm qua - vào tháng 3.2018, chuyến thăm của hàng không mẫu hạm Mỹ tới Việt Nam lần đầu tiên kể từ sau 1975. Nhưng sau đó, Hà Nội đột ngột hủy bỏ 15 cuộc giao lưu quốc phòng năm 2019. Hà Nội quyết định có lẽ xuất phát từ sự bất mãn đối với Đạo luật Chống lại Kẻ thù của nước Mỹ thông qua trừng phạt(CAATSA), nhưng ít nhất, một phần, do những lo ngại ngày càng gia tăng mà một quốc gia không liên kết với một quốc gia nào khác (trong trường hợp này với Mỹ chống lại Trung Quốc). Dù vậy, Washington nên an ủi rằng, bên dưới bề mặt của chính sách “Ba không” thực sự cung cấp phòng thủ mang tính đáng kể - tức là, “à, chúng tôi vẫn để ngỏ” - hợp tác quốc phòng.

Khônng liên minh quân sự, về cơ bản, Việt Nam đã tạo ra một lỗ hổng lớn cho chính mình. Điểm mấu chốt của Hà Nội là tránh mô tả công khai các mối quan hệ quân sự như, nhưng Việt Nam sẽ phải hỗ trợ một quốc gia khác nếu quốc gia đó bị tấn công, hoặc ngược lại. Chừng nào yếu tố trao đổi quân sự vẫn còn mơ hồ, thì Việt Nam có thể sẵn sàng tham gia rộng rãi hơn. Hà Nội sẵn sàng diễn giải thuật ngữ này theo hướng mở rộng cấp độ hợp tác quân sự và quốc phòng, thay vì đóng khung. Chúng bao gồm các mối quan hệ chiến lược toàn diện, mối quan hệ chiến lược, và các mối quan hệ toàn diện.

Ở cấp độ cao nhất là quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện. Hà Nội duy trì với ba quốc gia: Nga (2001), Ấn Độ (2007) và Trung Quốc (2008). Đáng kể, Trung Quốc được cấp thêm tình trạng đặc biệt - trở thành đối tác hợp tác chiến lược toàn diện.

Hà Nội đang cố gắng cân bằng lợi ích của Bắc Kinh ở Biển Đông. Do đó, hợp tác quốc phòng Việt - Trung được kiểm soát theo hướng có lợi cho các khía cạnh khác của mối quan hệ song phương - cụ thể là kinh tế, vì Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Điều thú vị là, Nhật Bản được duy trì mối quan hệ đối tác chiến lược (2014), ngụ ý rằng nó đang vượt quá cấp chiến lược, nhưng chưa đến cấp chiến lược toàn diện. Trong khi đó, Úc đã được nâng cấp quốc phòng cao hơn là đối tác chiến lược vào năm ngoái và Mỹ ở cấp độ tiếp theo, một đối tác toàn diện (2013). Đã có cuộc thảo luận chính thức nghiêm túc về việc nâng cao vị thế của Mỹ - đối tác chiến lược. Dù vậy, cả hai nước vẫn chưa có bất kỳ một sự gắn nhãn liên minh quân sự nào.

Bên cạnh đó, không liên minh với một quốc gia nào khác, đó là điều gây ra sự miễn cưỡng của Hà Nội trong việc hợp tác quốc phòng với Washington. Giống như không có liên minh quân sự, tuy nhiên, Hà Nội đã bẻ cong đáng kể chính quy tắc này. Chẳng hạn, Việt Nam vào tháng 5, đã cùng với Ấn Độ tổ chức một cuộc tập trận hải quân chung chưa từng có ở Biển Đông. Thật khó để hình dung bất kỳ quốc gia nào khác ngoài Trung Quốc là đối tượng của sự răn đe này. Điều tương tự cũng có thể được tranh luận về chuyến thăm của tàu sân bay Mỹ. Dù bằng cách nào, những lần xuất hiện này có khả năng là tương đối hiếm. Chúng có thể trở nên thường xuyên hơn nếu Trung Quốc ngày càng thách thức các yêu sách chủ quyền của Việt Nam ở Biển Đông.



Hòa giải, không liên kết với một quốc gia nào với một quốc gia khác sẽ đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hợp tác khu vực, như đồng bộ hóa Việt Nam với “Bộ tứ kim cương” thường được gọi là Quad. Đối thoại Quad là đối thoại chính sách đối ngoại và quốc phòng giữa các quốc gia dân chủ có cùng chí hướng - Mỹ, Úc, Nhật Bản và Ấn Độ - đang tìm cách giữ cho Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và cởi mở khỏi sự ép buộc của Trung Quốc. Việt Nam sẽ là đối tác đối thoại lý tưởng với Quad, với mức độ tranh chấp hàng hải với Trung Quốc và thể hiện mong muốn cân bằng chống lại Bắc Kinh. Không có sự liên kết nào với một quốc gia chống lại một quốc gia khác, tuy nhiên, dường như sẽ ngăn cản sự tham gia của người Việt Nam vào Quad, nhưng có lẽ là không. Một nghiên cứu gần đây về nhận thức của Đông Nam Á về Quad đã kết luận rằng người Việt Nam (cùng với người Philippines) duy trì quan điểm thuận lợi về cơ chế tư vấn. Mặc dù Việt Nam khó có thể chính thức gia nhập nhóm do chính sách “Ba không”, nhưng tỷ lệ Việt Nam tham gia với tư cách là đối tác hoặc người quan sát đối thoại theo dõi cấp độ cao hơn.

Cuối cùng, không có căn cứ nước ngoài nào trên lãnh thổ Việt Nam, không phù hợp với việc sử dụng chính thức căn cứ hải quân chiến lược Biển Đông của Liên Xô và Nga (về sau này) tại Vịnh Cam Ranh từ năm 1978 đến 2002. Bắt đầu từ năm 1978, Hà Nội đã cho Moscow thuê, và người Nga chỉ rút lui vào năm 2002. Tuy nhiên, kể từ năm 2015, Nga dường như vẫn đang tiếp nhiên liệu cho máy bay quân sự của họ từ Vịnh Cam Ranh cho đến khi có biến cố với Mỹ (Đạo luật chống lại kẻ thù của nước Mỹ) và hoạt động này lặng lẽ chấm dứt. Vào thời điểm đó, Việt Nam rõ ràng cũng đã cho phép các kỹ thuật viên Nga tiếp cận Vịnh Cam Ranh để giúp đào tạo nhân viên hải quân Việt Nam về cách vận hành các tàu ngầm lớp Kilo do Nga chế tạo và bảo trì chúng. Mặc dù không biết đây là chuyên gia quân sự, quân nhân hay hỗn hợp cả hai, nhưng những trường hợp này cho thấy các nhà lãnh đạo Việt Nam sẽ linh hoạt hơn trong chính sách “Ba không” nếu cần phục vụ nhu cầu quốc phòng của mình.

Tuy vậy, căn cứ tương lai của Mỹ tại Việt Nam không được xem xét. Thế nhưng, Washington rõ ràng quan tâm đến việc thực hiện các cuộc tiếp cận hải quân đến Việt Nam, và trong lĩnh vực này, tín hiệu rõ ràng từ Hà Nội là những điều này không vi phạm chính sách “Ba không”. Thật vậy, Hà Nội đã rất hoan nghênh hải quân các nước cập cảng, bao gồm từ Mỹ, Ấn, Nhật, Úc, Pháp, Anh, Canada, New Zealand, Nga, Trung Quốc và các quốc gia khác.

Tóm lại, chính sách “Ba không” nằm trong khu vực màu xám và diễn giải liên quan. Nếu Hà Nội nhìn thấy lợi ích trong một cuộc trao đổi quốc phòng cụ thể, họ sẽ tìm cách làm cho sự tham gia phù hợp với chính sách “Ba không” hoặc giữ cho hoạt động tương đối im lặng. Cân bằng với Trung Quốc ở Biển Đông sẽ xuất hiện để cung cấp cho Mỹ và các quốc gia có cùng chí hướng khác về vĩ độ nhận biết khá rộng.

Không có gì khác hơn là quyết định của Hà Nội vào đầu tháng 1.2019 để bày tỏ sự ủng hộ đối với hoạt động tự do hàng hải (FONOP) mới nhất của Washington tại Quần đảo Paracels đang tranh chấp. Chắc chắn, các nhà lãnh đạo Việt Nam trong quá khứ đã ủng hộ quyền tiến hành tuần tra ở Biển Đông - FONOP của Washington, ngay sau khi USS McCampbell tạo ấn tượng rằng chính sách của Việt Nam và Mỹ đang hoạt động song song. Có thể cho rằng, điều này có thể dễ dàng chống lại việc không liên kết với một quốc gia nhằm chống lại một quốc gia khác, và Hà Nội đã tiến hành.

Trong tương lai, hy vọng Việt Nam sẽ thực thi chính sách “Ba không” một cách tự do hơn, đặc biệt là nếu Trung Quốc tăng cường tuần tra, tiến hành cải tạo đất và tiếp tục quân sự hóa các đặc điểm tranh chấp; công bố khu vực nhận dạng phòng không; hoặc cạnh tranh mạnh mẽ hơn để tiếp cận các nguồn tài nguyên và thủy sản. Bất kể, Việt Nam sẽ có khuynh hướng chấp nhận các cam kết quốc phòng có thể được giải thích công khai là phòng thủ hơn là tấn công. Bảo vệ quê hương Việt Nam là một chủ đề quan trọng trong tất cả các ấn phẩm chính của quốc phòng và chính đảng cộng sản.

Do đó, Mỹ nên kỳ vọng các hình thức hợp tác quốc phòng nhẹ nhàng hơn - như hỗ trợ Việt Nam phát triển khả năng nhận thức về hàng hải hoặc giúp nước này tăng cường năng lực bảo vệ bờ biển sau khi Mỹ bán tàu bảo vệ bờ biển lớp Hamilton. Các hình thức khác, như các cuộc tập trận chung, có thể nằm ngoài tầm với trong tương lai gần, ngoại trừ Bắc Kinh tiếp tục làm càn trên Biển Đông.


Ánh Liên
VNTB
* Derek Grossman là một nhà phân tích quốc phòng cao cấp tại Tập đoàn RAND. Trước ông là Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng về các vấn đề an ninh châu Á và Thái Bình Dương tại Lầu năm góc. Dung Huynh là một nghiên cứu viên chính sách tại RAND Corporation và nghiên cứu sinh tại Pardee.

Vụ án Hà Văn Thắm giai đoạn 2: 4 cựu ‘sếp lớn’ BSR đối diện án chung thân


TAND TP Hà Nội mở phiên tòa xét xử vụ án Hà Văn Thắm giai đoạn 2 đối với 4 cựu sếp lớn Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR).

Dàn cựu lãnh đạo BSR. (Ảnh: Vietnamnet)

Ngày 21/1, TAND TP. Hà Nội đưa các bị cáo Vũ Mạnh Tùng (sinh năm 1974, cựu Phó TGĐ công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn – BSR), Nguyễn Hoài Giang (sinh năm 1968, cựu Chủ tịch HĐTV BSR), Phạm Xuân Quang (sinh năm 1980, cựu kế toán trưởng) và Đinh Văn Ngọc (sinh năm 1973, cựu TGĐ) ra xét xử tội “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản”, theo Vietnamnet.

Theo cáo trạng của Viện KSND Tối cao, từ năm 2009 đến 2014, thực hiện chỉ đạo của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) về việc ưu tiên sử dụng dịch vụ của ngân hàng Oceanbank – tổ chức tín dụng Tập đoàn Dầu khí góp 20% vốn điều lệ, Công ty BSR đã gửi tiền có kỳ hạn và không kỳ hạn tại Oceanbank chi nhánh Quảng Ngãi. Các cựu sếp lớn của BSR đã ký hàng loạt văn bản, hợp đồng gửi tiền và nhận hàng chục tỷ đồng tiền chi lãi ngoài từ Oceanbank.

Cụ thể, bị cáo Nguyễn Hoài Giang khi làm Tổng giám đốc BSR đã ký 19 hợp đồng tiền gửi có kỳ hạn với tổng số tiền hơn 11.500 tỷ đồng và 23 triệu USD. Sau đó, khi được bổ nhiệm làm Chủ tịch HĐTV, Nguyễn Hoài Giang đã ký phê duyệt 15 tờ trình để BSR gửi tiền vào Oceanbank, theo báo Nông Nghiệp.

Người kế nhiệm chức Tổng giám đốc BSR từ nguyễn Hoài Giang là Đinh Văn Ngọc cũng ký 6 tờ trình gửi 1.840 tỷ đồng và 12 tờ trình đề xuất gia hạn gửi hơn 12.000 tỷ đồng. Còn Phó tổng giám đốc Vũ Mạnh Tùng ký 35 hợp đồng tiền gửi có kỳ hạn với tổng số 7.830 tỷ đồng. Phạm Xuân Quang, Kế toán trưởng BSR, bị cáo buộc ký liên quan việc đề xuất cấp trên ký tổng cộng 56 hợp đồng tiền gửi với tổng số hơn 19.400 tỷ đồng và 23 triệu USD.

Căn cứ vào khoản gửi của BSR, theo chỉ đạo của Hà Văn Thắm, Chủ tịch HĐQT Oceanbank lúc đó, về việc chi trả lãi ngoài tiền huy động vốn cho khách hàng gửi tiền trên toàn hệ thống OceanBank, nguyên Tổng giám đốc ngân hàng này là bà Nguyễn Minh Thu nhận tiền từ hội sở để chi cho các sếp lớn của BSR, gọi là tiền chăm sóc khách hàng.

Theo điều tra, giai đoạn 2010-2013, Oceanbank đã chi lãi ngoài cho khách hàng gửi tiền số tiền lớn dẫn đến không còn nguồn tiền để hoàn ứng. Sau đó, Hà Văn Thắm chỉ đạo Lê Thị Thu Thủy phối hợp với bộ phận kinh doanh tìm nguồn tiền nộp vào tài khoản của Vũ Thị Thùy Dương.

Oceanbank được xác định đã ký kết hơn 40 hợp đồng khống có nội dung chủ yếu là dịch vụ quảng cáo, thuê trụ sở, tổ chức hội nghị… Thực tế giá trị hợp đồng chỉ hơn 14 tỷ nhưng Oceanbank đã thanh toán gần 130 tỷ đồng. Bằng cách này, đối tác đã chuyển lại cho Oceanbank hơn 80 tỷ đồng.

Số tiền nêu trên được nhà băng này dùng để chi lãi ngoài cho Lọc Hóa dầu Bình Sơn, PVI hay PVPower. Hà Văn Thắm cũng sử dụng một phần nhưng chưa xác định được mục đích. Trong giai đoạn 1 vụ án, Hà Văn Thắm bị kết án chung thân, Nguyễn Xuân Sơn bị kết án tử hình.

VKSND Tối cao xác định, hành vi của các bị cáo đủ căn cứ kết luận phạm vào tội “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại điều 280, bộ luật Hình sự năm 1999.

Tuy nhiên, căn cứ theo nghị quyết 41/2017/QH14 ngày 20/6/2017 của QH về việc thi hành bộ luật Hình sự theo hướng có lợi cho bị can, bị cáo, các cơ quan tố tụng đã quyết định khởi tố, truy tố 4 bị cáo trong vụ án này theo điều 355, bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi năm 2017.

Ngày 22/1, TAND TP Hà Nội sẽ tuyên án các bị cáo.


Thanh Thanh tổng hợp
Đại Kỷ Nguyên

Đảng Dân Chủ Đa dạng hay Bát nháo?


Trước ngày bầu cử giữa mùa tháng 11 vừa qua, TTDC và đảng Dân Chủ rầm rộ quảng bá ‘cơn thủy triều xanh’, nghĩa là chiến thắng vĩ đại của đảng DC. Kết quả ngày bầu thật đưa đến tình trạng ‘thủy triều nửa mùa’, với phe DC đại thắng tại Hạ Viện thật, nhưng lại đại bại tại Thượng Viện là cơ quan có nhiều quyền hạn quan trọng hơn.

Nhà lãnh đạo đa số Hạ Hiện Nancy Pelosi, Đảng Dân Chủ-Calif., Và Nhà lãnh đạo thiểu số Thượng viện Chuck Schumer, Đảng Dân Chủ-N.Y. Hình minh họa

Chưa đầy một tháng sau khi các tân dân biểu tuyên thệ nhậm chức, ta thấy hình như cơn thủy triều xanh tại Hạ Viện thật ra cũng không phải màu xanh mà là … đủ màu như cầu vòng sau cơn mưa.
Trước hết, nói về vai trò của hai viện.

Bình tâm mà nhận định, chiến thắng của DC tại Hạ Viện không quan trọng bằng chiến thắng của CH tại Thượng Viện. Ít nhất vì hai lý do.

Thứ nhất, Thượng Viện phê chuẩn nhân viên nội các cũng như các thẩm phán, đặc biệt là thẩm phán Tối Cao Pháp Viện. Thượng Viện cũng phê duyệt các thỏa ước quốc tế lớn. Đây là những việc làm để lại dấu ấn cho cả thế hệ chứ không phải chuyện vài tháng, vài năm. Thứ nhì, các thượng nghị sĩ được bầu với nhiệm kỳ 6 năm chứ không phải 2 năm như dân biểu. Nôm na ra, chiến thắng của DC tại Hạ Viện có thể biến mất ngay từ năm 2021, tức là chỉ hai năm nữa.

Nhưng nhìn kỹ lại thì... chẳng có thủy triều gì ráo và cũng chẳng có bên nào thắng hết. Quốc hội là ‘cơ quan’ làm luật, mà luật muốn có thì phải cả Thượng lẫn Hạ Viện đồng thuận rồi tổng thống ký. Bây giờ hai đảng khác nhau hơn mặt trời với mặt trăng, mỗi đảng nắm một viện, bảo đảm sẽ chẳng có một luật quan trọng nào được ra đời trong hai năm tới. Chẳng bên nào thắng, chỉ có một bên thua đậm: đó là ‘bên’... dân Mỹ! Nhìn vào cuộc chiến ngân sách và đóng cửa Nhà nước thì biết.

Trở về câu chuyện thủy triều tại Hạ Viện, khi kẻ này viết đủ mầu thì có nghiã là khối tân dân biểu DC thật ra chẳng có gì có thể gọi là một khối thuần nhất màu xanh hết. Trái lại màu mè ô hợp hơn điã cơm chiên Dương Châu, xanh đỏ tím vàng,...

Ngay từ một ngày sau bầu cử, đảng DC đã nhốn nháo tranh dành cái chức chủ tịch Hạ Viện, khiến bà Nancy Pelosi, cựu chủ tịch khi đảng DC còn nắm đa số dưới thời TT Obama, phải đôn đáo chạy ngược xuôi, điều đình, trả giá, mua chuộc, đe dọa, vuốt ve,... làm đủ trò để tìm hậu thuẫn cho việc tái đắc cử chủ tịch của bà. Kết quả bà cũng qua lọt, nhưng với khoảng 15 dân biểu DC bảo thủ của các tiểu bang miền Nam chống đối, không bỏ phiếu cho bà. Thông điệp cho bà Pelosi: khối dân biểu bảo thủ gọi là ‘Blue Dogs’ này chưa chắc sẽ biểu quyết theo chỉ thị của đảng DC trong tương lai đâu, nếu bà Pelosi đi quá xa về phiá tả.

Chuyện đi quá xa về phiá tả là chuyện đang thực sự xẩy ra trong khối DC tại Hạ Viện. Mà ảnh hưởng thiên tả mới này không phải từ cụ khủng long xã nghĩa Bernie Sanders ra, mà là từ các tân dân biểu mới, thiên tả cực đoan còn hơn cụ Sanders. Đây là những dân biểu rất trẻ, ra đời trong khoảng thời gian Liên Bang Sô Viết đang hay đã bị xóa khỏi bản đồ thế giới nên chẳng biết mô tê gì về xã hội chủ nghiã hay cộng sản chủ nghĩa ngoài việc nghe nói đây là thế giới của đại đồng, nơi mà tất cả mọi người đều bình đẳng và tất cả mọi thứ đều... miễn phí hết. Đặc điểm chung hiển nhiên nhất của đám dân biểu trẻ cùng với đám cử tri trẻ bầu cho họ là tất cả đều chưa bao giờ học hay đọc lịch sử thế giới, chưa bao giờ biết xã hội chủ nghĩa hay cộng sản chủ nghĩa áp dụng vào cuộc sống thực tế như thế nào.

Trong vấn nạn di dân nóng bỏng hiện nay, quan điểm của khối trẻ thiên tả này rõ nét và giản dị nhất: ân xá tất cả di dân lậu, mở toang cửa biên giới và giải tán cơ quan ICE, Immigration Customs and Enforcement, là cơ quan kiểm soát di trú.

Tiêu biểu nhất trong đám dân biểu trẻ cực đoan này dĩ nhiên là cô Alexandria Ocasio-Cortez, đắc cử dân biểu tại New York khi vị tiền nhiệm của cô coi thường cô này, không thèm đi vận động tranh cử chống cô, để rồi bị ngã ngựa hoàn toàn bất ngờ.

Chương trình kinh bang tế thế của cô Ocasio-Cortez rất giản dị: tất cả học sinh, sinh viên đi học miễn phí, tất cả chi phí y tế của cả nước cũng miễn phí, tất cả dân thất nghiệp lãnh tiền thất nghiệp vô hạn định, tất cả ông già bà lão lãnh tiền già vô điều kiện, miễn thuế,... “Tất cả” ở đây bao gồm cả di dân lậu luôn, không được kỳ thị họ.

Vài chuyên gia ăn không ngồi rồi, không có chuyện gì khác để làm, nên lẩn thẩn ngồi tính nhẩm và khám phá ra chương trình của cô dân biểu này sẽ tốn khoảng 40-50.000 tỷ đô một năm. Để quý độc giả có một khái niệm cụ thể: ngân sách của nước Mỹ hiện nay là hơn 4.000 tỷ, chưa tới một phần mười số tiền cô Ocasio-Cortez muốn tặng thiên hạ. Một cách nhìn nữa: TT Trump xin 5 tỷ để xây tường biên giới Mễ, coi như cô Ocasio-Cortez dự tính chi xài 10.000 đô và ông Trump chỉ xin có đúng 1 đô trong đó để xây tường bảo vệ biên giới mà phe DC hiện nay không cho.



Tiền đâu ra? Chuyện nhỏ: đánh thuế các đại gia, lấy tới 70% lợi tức của họ, và... quốc hữu hóa ngành ngân hàng. Có hai vấn đề lớn với đề nghị thuế của cô này: 1) nếu các đại gia này ngu xuẩn hết, ngoan ngoãn đóng góp hết 70% lợi tức của mình cho IRS, thì họ đã chẳng bao giờ thành đại gia, và 2) cho dù họ đóng thuế đầy đủ, không trốn thuế, chỉ sau một-hai năm là họ hết còn là đại gia, khi đó cô Ocasio-Cortez thu thuế của ai? Còn đề nghị quốc hữu hoá ngân hàng để thâu tóm tiền thiên hạ và tự do in tiền mới thì xin miễn bàn thêm. Cô gái cựu chuyên gia... pha rượu (bartender) chắc trước đây đã nếm rượu quá nhiều nên đầu óc có vấn đề. Cô cũng là người trước đây giải thích “dưới thời TT Trump, tỷ lệ thất nghiệp thấp vì đã có quá nhiều người làm hai jobs”! Không ai hiểu cô Ocasio-Cortez tính toán như thế nào, chỉ biết cô tân dân biểu này hiểu kinh tế không hơn gì kẻ này hiểu kỹ thuật mổ óc.

Đám tân dân biểu chẳng những đầy những người ù ù cạc cạc như cô Ocasio Cortez, mà còn có cả đám trước đây hình như làm nghề chửi mướn.

Dân Mỹ gốc Ả Rập Palestine, là vùng đất Trung Đông đang có xung đột Ả Rập – Do Thái, hân hoan ăn mừng lần đầu tiên một cô Mỹ trẻ gốc Palestine, cô Tlaib được bầu làm dân biểu. Lần đầu tiên dân Palestine có tiếng nói trong Hạ Viện Liên Bang Mỹ, không hãnh diện sao được? Thế nhưng tiếng nói đó đã nổi lên trong… giông bão khi cô Rashida Tlaib trong bài diễn văn đầu tiên tại Hạ Viện, lớn tiếng đòi “đàn hặc tên… motherfucker” Trump (Diễn Đàn này không dám dịch chữ này, quý độc giả hiếu kỳ có thể tự tra tự điển!). Lần đầu tiên trong lịch sử quốc hội Mỹ có đại diện của dân Mỹ gốc Palestine, cũng là lần đầu tiên danh từ ‘motherfucker’ được long trọng cho vào ngôn ngữ Hạ Viện Mỹ.

Khối dân biểu DC cũng vẫn bị ám ảnh nặng bởi bệnh Dị Ứng Trump. Ông dân biểu Cali (dĩ nhiên!), Brad Sherman mới tái đắc cử, ngay ngày đầu đã đệ nạp dự luật đàn hặc TT Trump về tội “cản trở công lý khi sa thải giám đốc FBI James Comey khi ông này đang điều tra về vụ ông Trump thông đồng với Nga”. Đây là việc công tố Mueller đã điều tra từ cả hai năm nay mà vẫn chưa ai thấy báo cáo gì, nhưng ông Sherman đã mau mắn vác cái cầy đặt trước con trâu, đòi đàn hặc TT Trump ngay.

Chỉ khiến bà tân chủ tịch Pelosi bối rối cải chính “job của tôi không phải là đi đàn hặc tổng thống”.

Nói tóm lại, khối DC trong Hạ Viện bây giờ rất ‘đa dạng’. Già và dầy kinh nghiệm đấu đá như cụ khủng long Pelosi, trẻ nhưng háu đá như cô Tlaib; bảo thủ như khối dân biểu ‘Blue Dogs’ của các tiểu bang miền Nam cho đến cực tả như cô Ocasio-Cortez; cũng không thiếu gì các ông bà Hồi giáo là tôn giáo thời thượng mới của Mỹ hiện nay, bên cạnh các ông bà công giáo, tin lành, mormons, vô thần,...

Chính trị Mỹ thật vô cùng ... hào hứng. Bên CH thì TT Trump vật lộn với mấy ông bà CH trong nhóm chống Trump đến cùng #NeverTrump. Bên DC thì bà Pelosi bị khối dân biểu miền Nam chống đến cùng trong khi bà phải chạy xuôi chạy ngược lôi mấy con cừu đi lạc lung tung về lại. Nhìn lại ‘quốc hội đại tài’ của ta, hình chụp nào cũng thấy một nửa số dân biểu hiện diện đang… ngáy, thấy cụ tổng Trọng khỏe hơn nhiều!

Bức tranh ‘đa dạng’ của đảng DC được thể hiện rõ nét nhất trong cuộc chạy đua vào Tòa Bạch Ốc.

Tuy còn hai năm mới bầu, nhưng cho đến nay, hai tuần sau khi quốc hội mới tuyên thệ nhậm chức, đã có 4 người chính thức ghi danh tham dự cuộc chạy đua marathon này rồi: hai bà thượng nghị sĩ thiên tả Elizabeth Warren của Massachusetts (ghế của cố TNS Ted Kennedy trước đây) và Kirsten Gillibrand của New York (ghế của bà TNS Hillary trước đây); ông cựu thị trưởng San Antonio (Texas) với cái tên mà nhiều dân Cuba ở Miami nghe thấy đã run lẩy bẩy, Julian Castro; và một bà dân biểu Hawaii mà tên tuổi nổi bật trên đúng một hòn đảo lớn bằng chiếc xe Toyota minivan, bà Tulsi Gabbard.

Quý vị độc giả ủng hộ đảng DC khoan lo lắng. Đó chỉ là danh sách sơ khởi của vài con thiêu thân đầu tiên thôi. Các chuyên gia tính nhẩm sẽ có từ hai đến ba chục ứng cử viên của đảng DC tranh nhau đúng một cái chức vô địch DC để có dịp lên thượng đài cùng võ sĩ Trump mà họ đều yên chí sẽ thảm bại trước bất cứ ứng cử viên DC nào. Quý vị sẽ tha hồ lựa chọn, nhiều món hơn ăn buffet cơm Tầu. Trận đấu trong khoảng một năm rưỡi nữa trong đảng DC sẽ thực sự hết sức gay cấn và hấp dẫn, hơn xa tất cả các cuộc chạy đua vào Tòa Bạch Ốc trong lịch sử Mỹ.

Ngoài cụ bà Warren ra, sẽ còn ít nhất hai ba con khủng long chính trị là các cụ Bernie Sanders và Joe Biden. Chưa kể cụ bà Hillary cũng đang bận vấn kế thầy tướng số xem tướng của mình có thể là tướng đại hoàng đế như Võ Tắc Thiên không. Tin buồn cho các cụ: theo thăm dò của Rasmussen, ba phần tư dân Mỹ muốn thấy những bộ mặt mới.

Điều phiền toái hơn nữa cho các cụ là TT Obama đi gặp một ngôi sao trẻ mới nổi của DC, Beto O’Rourke, sau đó tuyên bố đảng DC đang bị khủng hoảng lãnh đạo và cần có ‘new blood’ –máu mới-. Một gáo nước lạnh dội lên đầu các cụ khủng long quá tuổi hưu từ gần hai thập niên rồi mà vẫn còn hám danh, cố bám víu vào hy vọng lên ngôi cửu đỉnh.

Anh ‘máu mới’ Beto O’Rourke trước đây là dân biểu Texas, hết nhiệm kỳ, ra tranh cử thượng nghị sĩ chống ông Ted Cruz, nhưng thất bại mặc dù đảng DC đổ cả chục triệu đô vào cuộc vận động của ông này. Dù thất bại, nhưng ông Beto vẫn được đảng DC và nhất là TTDC bơm hóa chất Tầu vào người, biến ông này thành một vĩ nhân khổng lồ, tung hô như một Kennedy tái sanh hay một Obama da trắng. Ông này có đặc điểm nói chuyện ứng khẩu khá hay, nhưng hơi nhiều ngôn từ ‘băng đảng’ như sh...t, f...k, nhưng lại được TTDC ca tụng như là một chính khách gần với dân, xử dụng ngôn ngữ của người dân thường. Trước đây, TTDC lên cơn sốc nặng sỉ vả TT Trump khi ông này nói ‘shithole’, bây giờ lại ca tụng ông Beto. Ai giải thích được, xin cho ý kiến.

Anh Beto cũng là người có ‘sáng kiến’ đặt câu hỏi tại sao nước Mỹ vẫn phải chăm chỉ phục tùng các nguyên tắc chỉ đạo của các cha già lập quốc, đã được viết vào cái gọi là Hiến Pháp từ hơn 250 năm trước. Câu hỏi cho anh Beto: xé Hiến Pháp thì anh ra tranh cử tổng thống dựa trên cái gì?

Sau lưng các cụ khủng long này là hơn hai tá chính khách, mới cũ đều có, già trẻ, nam nữ, đủ màu như trắng đen nâu [tuy chưa có vàng], chưa nổi tiếng hay hết nổi tiếng, đang còn job hay đã về hưu nhưng ở nhà buồn quá, rất giàu có thừa tiền vung ra mua danh hay chưa có tiền nhẩy ra để hy vọng mai này bán hồi ký thành triệu phú như hai ông Clinton và Obama,... Xin miễn thứ cho kẻ này không đủ chỗ trên diễn đàn để liệt kê hết danh sách nhóm người này.



Tóm lại là đủ loại người. Nhưng tất cả đều mang một mẫu số chung, gồm ba điểm: 1) bị bệnh dị ứng Trump rất nặng, 2) thiên tả nặng không kém, và 3) có tham vọng nặng hơn nữa và đều ước mơ làm một Obama thứ hai, nhẩy vọt từ nhân viên tổ chức khu phố vào Nhà Trắng trong nháy mắt.

Điểm nổi bật của mùa tranh cử tổng thống lần này là sự hiện diện đông đảo của ‘thế hệ chính trị gia mới’ của Mỹ; phụ nữ và dân da màu. Trong 4 người đầu tiên ghi danh, có 3 bà và một ông da nâu gốc Mễ. Trong xã hội Mỹ, người ta thường nói thứ nhất trẻ con, thứ nhì đàn bà, thứ ba chó mèo, thứ tư mới đến các ông. Trong chính trị Mỹ hiện nay, thứ nhất đàn bà, thứ nhì da màu, thứ ba di dân lậu, thứ tư mới đến các ông da trắng.

Trong số những người chưa lên tiếng chính thức nhưng đáng ghi nhận thì có 2 bà tương đối trẻ, đều là thượng nghị sĩ: các bà Kamala Harris (da đen) từ Cali và Amy Klobuchar của Minnesota. Và 3 ông da đen: Cory Booker của New Jersey, Eric Holder cựu bộ trưởng Tư Pháp của TT Obama, Deval Patrick cựu thống đốc Massachusetts.

Dù sao cũng phải công nhận bà Hillary và ông Obama đã có công rất lớn là phá vỡ bức tường cản phụ nữ và dân da màu nhẩy vào vòng lãnh đạo đại cường Cờ Hoa này. Những ngôi sao mới sẽ là những nhà lãnh đạo giỏi hay không là chuyện khác.

Sự hiện diện mạnh mẽ của phụ nữ và dân da màu trong hàng ngũ các tay đua DC cho thấy đảng này hiện này đang chú tâm triệt để vào khối cử tri thiểu số như phụ nữ và dân da màu, từ da đen đến da nâu, trong khi có vẻ như đã bỏ cuộc, không còn hy vọng vào đám dân da trắng trung lưu và lao động nữa.

Thành tích kinh tế của TT Trump, với việc tạo công ăn việc làm vững chắc cho cả triệu dân trung lưu và lao động, hiển nhiên đã triệt tiêu mọi hy vọng kéo hai khối cử tri này về lại đảng DC. Họ không thấy có lý do gì bầu lại cho các ông bà DC là những tác giả của một nền kinh tế rùa bò thời Obama, là thời đại huy hoàng của các kỷ lục về số người lãnh tiền thất nghiệp, số người lãnh trợ cấp, số người lãnh phiếu thực phẩm, số người có Medicaid.

Đa dạng thì có thật, tốt hay không thì chưa biết. Chỉ biết chưa chi đã có đấm đá nội bộ rồi.

Cụ Joe Lieberman, cựu thượng nghị sĩ, cựu ứng viên phó tổng thống của ông Al Gore, công khai chê cô Ocasio-Cortez quá non choẹt (cô này mới 29 tuổi), thiên tả quá cực đoan, không phải là ‘tương lai của đảng DC’, và đang nhắc nhở cho thiên hạ biết đảng DC là đảng của sưu cao thuế nặng và chi tiêu vung vít. Lão đồng chí Harry Reid, cựu lãnh tụ DC tại Thượng Viện cũng đã cảnh giác cô Ocasio-Cortez là tăng thuế lên tới 70% là chuyện vớ vẩn không bao giờ dân Mỹ chấp nhận.

Các lãnh tụ của đảng DC, đặc biệt là bà Pelosi, đang kín đáo lôi cô Ocasio-Cortez vào hậu trường, kêu cô bớt khoe hàm răng của cô đi.

Tại Hawaii, bà Gabbard cũng đã mở ngay cuộc nội chiến với bà đồng chí Mazie Hirono, là bà thượng nghị sĩ Hawaii đã từng tìm cách chơi nổi khi đánh thẩm phán Kavanaugh thẳng cánh cò trong cuộc điều trần trước Thượng Viện lần thứ hai của ông Kavanaugh. Bà Hirono sau đó cũng đã cùng với bà TNS Kamala Harris cản không cho phê chuẩn một thẩm phán liên bang do TT Trump đề cử vì ‘cái tội’ đã là thành viên của một hội đoàn công giáo. Bà Gabbard chỉ trích bà Hirono đã quá khắt khe không tôn trọng tự do tín ngưỡng, trong khi bà Hirono đả lại bà Gabbard quá yếu ớt. Bà Hirono không có ý định ra tranh cử tổng thống, vậy mà vẫn bị bà đồng chí Gabbard đánh, chỉ vì bà Gabbard muốn chơi nổi hơn. Chính trị Mỹ là vậy, đồng chí là một chuyện, đánh nhau vẫn đánh nhau.

Ông Howard Dean, cựu chủ tịch Ủy Ban Quốc Gia của đảng DC đã phạng “trong tất cả các chuẩn ứng viên, bà Gabbard là người duy nhất không đủ khả năng và tư cách làm tổng thống, vì bà này trước đây đã rất thân thiện với TT Assad của Syria (đã qua tận Syria gặp ông ta) và bà cũng đã từng chống dân đồng tính rất mạnh (bà đã từng tuyên bố đảng DC phải là đại diện cho tuyệt đại đa số dân bình thường, chứ không thể là đại diện cho một nhúm đồng tính). Chưa gì thì gia cang đã xào xáo nặng rồi.

Trong phong trào nhẩy rào qua phiá thiên tả cực đoan của cả đảng DC, phải nói vô địch là tân ‘tổng thống của Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa California’, ông Gavin Newsom. Ông Newsom dõng dạc tuyên bố Cali sẽ là tiểu bang an toàn –sanctuary state- cho tất cả những di dân lậu nào muốn an toàn. Cũng sẽ là tiểu bang cung cấp bảo hiểm và dịch vụ y tế miễn phí cho tất cả di dân lậu luôn. Trên cõi đời ô trọc này, nhất là trong cái thành đồng tư bản Mỹ này, chẳng có gì miễn phí hết các cụ ơi. Ông Newsom nói dóc thôi. Chi phí y tế miễn phí cho di dân lậu thật ra sẽ được các công dân hợp pháp như quý cụ và con cháu quý cụ è cổ ra đóng thêm thuế để Nhà Nước Cali có tiền chi trả đó, các cụ ạ.

Câu hỏi không có câu trả lời: ông Newsom sẽ moi tiền ở đâu ra chi trả cho những lời thề non hẹn biển của ông ta, khi tiểu bang Cali đã và đang gặp khó khăn tài chánh lớn, cho dù Cali đã là tiểu bang với nhiều loại thuế nhất nước và với thuế suất cũng cao nhất nước rồi. Không cần biết, ông Newsom cứ hứa và vẫn có người bầu cho ông ta.

Một mặt, bánh vẽ lúc nào cũng thấy rất ngon, vẫn có người thích ăn. Nhiều người ăn bánh vẽ của TT Obama trong 8 năm liền, nhưng ăn bánh vẽ thì không bao giờ no được nên vẫn cứ muốn ăn nữa, ăn hoài. Mặt khác, xin quý vị chuẩn bị túi tiền, tân tổng thống CHXHCN Cali sẽ tìm đủ cách moi tiền thuế của quý vị trong vài năm tới.


Diễn Đàn Trái Chiều

Xe container ở Việt Nam và ‘những cái chết được báo trước’


Những ngày đầu năm dương lịch, vụ xe container (Việt Nam gọi là xe đầu kéo) đi từ miền Tây về Sài Gòn đến ngã tư Bình Nhựt (huyện Bến Lức, tỉnh Long An) đã tông thẳng vào đoàn xe gắn máy đang đậu trước đèn đỏ. Chạy với tốc độ 45-55 km/h, chiếc xe container “tử thần” lướt đi tới gần 200 mét mới dừng lại được, vì đã cuốn nhiều xe gắn máy vô gầm xe.

Vụ tai nạn kinh hoàng tại Bến Lức, Long An. (Hình: Báo Giao Thông)

Vụ tai nạn thảm khốc và đẫm máu, làm bốn người chết tại chỗ, hơn 20 người bị thương nặng. Tại hiện trường, người nằm rên la, cũng như các mảnh vỡ của xe gắn máy nằm la liệt.

Tài xế xe container gây tai nạn, bỏ trốn khỏi hiện trường. Tới hơn 7 tiếng đồng hồ sau mới ra trình diện. Nhưng khi đem tài xế vô bệnh viện để “test,” thì tài xế vẫn “dương tính” với ma túy và có nồng độ cồn (rượu) rất cao…

Đây không phải là lần đầu, và chắc chắn càng không phải là lần cuối, những người dân đàng hoàng, tuân thủ luật giao thông dừng xe trước đèn đỏ bị những chiếc xe tải, xe container mang tên “tử thần” cướp đi mạng sống một cách bất ngờ và đau đớn.

Một clip trên mạng Internet, cho thấy một vụ tương tự xảy ra tại Phú Mỹ Hưng, quận 7, Sài Gòn. Cũng tại một ngã tư đèn đỏ, giao giữa đại lộ Nguyễn Văn Linh và đường Nguyễn Lương Bằng. Trong khi rất nhiều xe gắn máy đang chờ đèn đỏ bên phía Nguyễn Văn Linh, thì từ phía Nguyễn Lương Bằng một chiếc xe container bỗng phóng về phía dòng xe với tốc độ “như tên bắn.” May là con đường khá rộng nên có người kịp quăng xe bỏ chạy, nhưng xe container cũng kịp tông nhiều xe gắn máy làm vài người bị thương và chỉ dừng lại được khi tông hư hỏng nặng một chiếc xe hơi 7 chỗ.

Tài xế xe hơi 7 chỗ là người hiểu chuyện, đã kịp kéo tài xế xe container vô xe mình và khóa chặt cửa lại. Nếu không, trước cơn thịnh nộ của bao nhiêu người đi đường, chắc chắn tài xế xe container đã bị đánh bầm dập.

Sau khi che chở cho tài xế container trước sự giận dữ của đám đông. Tài xế xe 7 chỗ, gọi điện thoại cho cảnh sát xuống lập biên bản. Trong biên bản, tài xế xe 7 chỗ đề nghị phải ghi là “nghi ngờ tài xế container có sử dụng ma túy, đề nghị đưa đi kiểm tra.” Nhưng đề nghị của tài xế xe 7 chỗ bị phớt lờ. Cho đến khi các bên liên quan làm việc với các giới chức để bàn việc bồi thường cho các nạn nhân, tài xế xe 7 chỗ nêu lại vấn đề nghi sử dụng ma túy của tài xế container. Nhưng một lần nữa vụ việc bị… ngó lơ, là vì các chủ xe container đều đã chung chi tiền bảo kê, nên vụ việc thường được dàn xếp theo lối… chìm xuồng.

Việc các tài xế xe container (cũng như xe tải đường dài) sử dụng ma túy, từ lâu đã không còn là vấn đề nghi vấn nữa. Mà trên thực tế, trong một đợt tổng kiểm tra sức khỏe tài xế xe container, thì hầu hết đều dính ma túy.

Xe container dày đặc trên đại lộ Nguyễn Văn Linh, Sài Gòn. (Hình: Văn Lang/Người Việt)

Hãy tưởng tượng, một chiếc xe container dài thậm thượt, có tải trọng lẫn hàng hóa lên tới 40 tấn phóng như tên trên những con đường Sài Gòn đông người hậu quả sẽ ra sao? Như vụ xe container tông chết hàng loạt người chờ đèn đỏ tại ngã tư Bình Nhựt, theo cơ quan chức năng, xe này khi lướt qua đèn đỏ với tốc độ 45-55 km/giờ, mà hoàn toàn không… đạp thắng.



Rõ ràng tài xế vừa phê ma túy, vừa phê rượu thì họ nghĩ họ là “thiên bồng nguyên soái” đang “cưỡi mây” đi tìm Hằng Nga (nàng tiên nâu) chứ đâu còn quan tâm gì đến cõi phàm trần này nữa.

Vì đâu nên nỗi?

Chuyện đường xá Việt Nam quá đông, xe chở quá trọng tải thì ai cũng biết rồi. Nhưng ác một cái là các xe container, cũng như xe tải đường dài phải giao hàng đúng hạn. Nếu không đúng hạn sẽ phải “ôm hàng” hoặc chịu bồi thường rất lớn. Mà xe từ trong Nam ra tới cửa khẩu Tân Thanh, Lạng Sơn giáp với Trung Quốc, trên ngàn cây số, chủ hàng quy định chỉ đúng 2 ngày xe phải ra tới nơi.

Đường xá Việt Nam quá đông, xe ra hai ngày đã là một nhiệm vụ bất khả. Chưa kể, quy định hạn chế tốc độ, khi xe qua các khu vực nội ô, huyện thị kể cả tuyến quốc lộ cũng bị hạn chế tốc độ. Trong khi loại đường cao tốc Bắc-Nam thì chưa có, hoặc chỉ có được “vài đoạn.”

Thế cùng, tài xế container phải lấy đêm làm ngày. Ban đêm họ đạp “lút ga” cho xe lướt đi như một bóng ma của tử thần. Vì chỉ có vậy, họ mới lấy lại thời gian đã mất lúc ban ngày. Và vì phải chạy tốc độ cao ban đêm, đa số tài xế để giữ cho mình được tỉnh táo, họ đành phải “bắn vài bi.”

Đó là giải thích của giới tài xế đường dài, xe container cho chuyện hầu hết người trong giới này đều sử dụng ma túy. Bên cạnh đó phải kể tới áp lực của công việc, nhiều nguy hiểm, buồn chán và cám dỗ của tuyến đường dài Nam-Bắc.

Đa số xe container sử dụng ở Việt Nam là xe cũ nhập cảng từ ngoại quốc. (Hình: Văn Lang/Người Việt)

Như một tài xế chúng tôi có dịp trò chuyện tâm sự. Đời tài xế đường trường, cũng chẳng khác nào kiếp sống giang hồ. Ban ngày giao vô-lăng cho tài nhì, tụi tui ngủ. Ban đêm căng mắt ra cầm lái, nhiều cung đường đèo cheo leo hiểm hóc vẫn không dám giảm tốc độ vì sợ bị cướp. Trên xe tụi tui bao giờ cũng có một lượng tiền lớn, là tiền hàng, tiền chung chi cho các trạm CSGT cố định, lưu động… Ra tới nơi giao hàng, mừng vì sống sót, mừng vì an toàn, mừng vì có lời, thế là phải đi xả “súp-bắp.” Dính những tệ nạn cũng từ đó mà ra. Bởi vì căng thẳng thần kinh lắm. Bước chân lên xe là xác định đã đặt một chân vào “cửa tử,” vì chạy kiểu này không có ngày tông chết người ta, thì cũng bị người ta tông chết.

Luật giao thông đường bộ tại Việt Nam ra quy định (từ năm 2008) cấm tài xế đường dài chạy xe quá 10 tiếng/ngày và cấm tài xế chạy xe liên tục quá 4 tiếng. Do vậy, hầu hết xe đường dài phải thuê cùng lúc 2 tài xế, để thay phiên nhau chạy. Nhưng vì lợi nhuận, các chủ xe bắt các xe quay đầu nhanh, cũng như kịp thời gian giao hàng, nên cả hai tài xế cũng đều… phờ râu. Nên hầu như cũng chẳng giảm tai nạn là mấy. Vì luật ra là để giúp những kẻ “làm luật” thêm nặng “hầu bao,” còn giới chủ thì phải chung chi đủ thứ nên chỉ còn cách “siết” tài xế, để đầu xe mau mau đẻ tiền. Cho nên luật giao thông đường bộ Việt Nam bị đồng tiền che khuất, hầu như không còn tác dụng.

Thêm nữa, xe container ở Việt Nam đều là những xe cũ nhập từ ngoại quốc, mà kiểm định kỹ thuật ở Việt Nam, chẳng qua là “kiểm định… phong bì.”

Theo giới chuyên môn, để giảm thiểu tai nạn của container. Biện pháp bắt buộc là phải phân luồng xe, tức làn xe chạy riêng. Nhưng với ngân sách Việt Nam hiện nay, tách làn xe riêng là không thể. Coi như cái khó bó cái khôn.

Chính vì thế mà người dân cũng như giới tài xế ai cũng có nguy cơ trở thành “thương phế binh,” “tử sĩ” trên đường phố. Hiểm họa từ những chuyến xe điên đã được báo trước. Nhưng mà “Sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi!”


Văn Lang
Người Việt

Cuộc chiến giữa CSVN với Facebook: Dáng dấp một màn tấu hài


“Mục đích họ sang, gặp mặt chúng ta chỉ là để câu giờ. Họ không bao giờ chốt các vấn đề, không làm việc bằng văn bản bản chất. Facebook đang kinh doanh kiếm lời tại một quốc gia và không tuân thủ luật pháp quốc gia đó.”

Vợ chồng ông chủ Facebook, Mark Zuckerberg (thứ 2 từ trái) và vợ Priscilla Chan (thứ 2 từ phải) trong chuyến thăm vịnh Hạ Long của Việt Nam hồi tháng 12 năm 2011. (Hình: Getty Images)

Một quan chức của Cục Phát Thanh Truyền Hình và Thông Tin Điện Tử, thuộc Bộ Thông Tin và Truyền Thông Việt Nam, đã trả lời phỏng vấn báo chí nhà nước với thái độ đầy “bức xúc” như thế.

Nhưng điều trớ trêu đối với nhà cầm quyền Việt Nam là trong khi họ tố cáo Facebook “câu giờ,” đó cũng là một thủ đoạn rất quen thuộc để đối phó với rất nhiều cáo buộc của cộng đồng quốc tế về việc Việt Nam vi phạm nhân quyền trầm trọng.

Kể từ khi Việt Nam tham gia vào Hội Ðồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc vào cuối năm 2013 đến nay, đã chẳng hề có một cải thiện nhân quyền nào được thực hiện, nếu không muốn nói là ngược lại.

Hết thời “nhà chồng” và “nàng dâu”

“Chúng tôi có một quy trình rõ ràng để các chính phủ báo cáo nội dung bất hợp pháp và chúng tôi xem xét tất cả các yêu cầu đó, đối chiếu các điều khoản và điều kiện cung cấp dịch vụ của chúng tôi với luật pháp địa phương,” Facebook viết trong một tuyên bố để phản ứng những cáo buộc của nhà cầm quyền Việt Nam vào Tháng Giêng, 2019 về việc doanh nghiệp này “vu khống, bôi nhọ cá nhân, tổ chức; cho phép quảng cáo bất hợp pháp; và trốn thuế.”

Lần đầu tiên từ lúc vào Việt Nam, Facebook đã biết phản ứng như thế nào trước sự can thiệp ngày càng thô bạo của chính thể độc đảng ở đất nước này.

Việc Facebook cho bà Lê Diệp Kiều Trang – con gái của một cựu quan chức cộng sản, đã nhiều lần thẳng tay cắt bỏ nhiều nội dung phản biện xã hội và tố cáo giới quan chức của những Facebooker, nghỉ việc vào ngày 1 Tháng Giêng, 2019, đúng vào ngày Luật An Ninh Mạng của Việt Nam có hiệu lực, có thể là một phản ứng mang hàm ý phản ứng đối với Luật An Ninh Mạng mà đang tạo ra nguy cơ siết bóp đối với Facebook.

Sau một thời gian “vận động thuyết phục” phần nào thành công đối với Facebook và khiến doanh nghiệp này phải xiêu lòng thỏa hiệp để cắt gỡ nhiều nội dung “phản động” trên Facebook cá nhân của nhiều người hoạt động nhân quyền, cuộc đấu tố hằn học và cay cú của nhà cầm quyền Việt Nam đối với Facebook đã cung cấp một bằng chứng trực tiếp về thất bại của họ trong việc cố gắng áp đặt Facebook phải tuân theo luật chơi độc trị và bóp nghẹt tự do ngôn luận trên mạng xã hội.

Thất bại của nhà cầm quyền lại là một thắng lợi đầu tiên của Facebook ở Việt Nam trong việc duy trì tiêu chí của tổ chức này là bảo đảm các giá trị tự do, dân chủ và nhân quyền.

Một cách chính thức, “mối tình” tạm thời giữa Bộ Thông Tin và Truyền Thông Việt Nam với Facebook đã rơi vào dang dở. Lúc này thì không còn có khái niệm “nhà chồng” hay “nàng dâu” mà tân Bộ Trưởng Thông Tin và Truyền Thông Nguyễn Mạnh Hùng nhấn nhá với phó chủ tịch Châu Á-Thái Bình Dương của Facebook là Simon Milner trong một cuộc gặp tại Hà Nội vào Tháng Chín, 2018. Một cách chính thức, Facebook đã chấp nhận cuộc chiến kéo dài và đầy tiểu xảo thủ đoạn của nhà cầm quyền Việt Nam.

Vậy cuộc chiến giữa nhà cầm quyền Việt Nam với Facebook sẽ tiếp diễn ra sao?

Số người sử dụng mạng xã hội facebook tại Việt Nam lên đến hàng chục triệu người. (Hình: Getty Images)




Tiền, tiền, tiền!

“Để chấn chỉnh, cơ quan quản lý sẽ có nhiều hướng xử lý đối với những vi phạm của Facebook tại Việt Nam. Theo đó, các cơ quan quản lý sẽ tiếp tục tập hợp các bằng chứng vi phạm, đấu tranh yêu cầu Facebook tuân thủ pháp luật. Yêu cầu bổ sung các cam kết tuân thủ quy định pháp luật Việt Nam trong thỏa thuận giữa các nhà cung cấp dịch vụ và Facebook. Ngoài ra, Facebook phải phối hợp với các cơ quan có liên quan để quản lý các hoạt động thanh toán, thuế đối với các giao dịch thương mại, quảng cáo tại Việt Nam. Và nếu Facebook không có những động thái tích cực, các cơ quan quản lý Việt Nam sẽ áp dụng các biện pháp kinh tế-kỹ thuật cần thiết nhằm đảo bảo một môi trường mạng trong sạch, lành mạnh” – theo một bản tin Thông Tấn Xã Việt Nam, lồng trong bầu không khí “cả hệ thống chính trị vào cuộc” để đấu tố Facebook vào Tháng Giêng, 2019.

Cũng theo bản tin trên, thống kê sơ bộ cho thấy hiện có 8 doanh nghiệp viễn thông cho Facebook kết nối trực tiếp và đặt khoảng 900 máy chủ tại Việt Nam… Nhưng điều quan trọng rằng mạng xã hội này lại không có văn phòng đại diện tại Việt Nam và khi đặt máy chủ thông qua các doanh nghiệp viễn thông lại không chặt chẽ về mặt pháp lý. Trong các hợp đồng ký với doanh nghiệp viễn thông không có điều khoản cam kết tuân thủ các quy định pháp luật Việt Nam. Đây cũng chính là kẽ hở để mạng xã hội như Facebook liên tục vi phạm về luật pháp tại nước sở tại.

Hoàn toàn có thể cho rằng với não trạng và thói quen đối phó với giới đấu tranh nhân quyền trong nước, hành động đầu tiên mà các cơ quan chức năng Việt Nam tiến hành sẽ là “trấn áp thuế” đối với Facebook, đồng thời đe dọa đẩy đuổi doanh nghiệp này khỏi lãnh thổ Việt Nam nếu không chịu nộp thuế.

Vào năm 2017, vài ước tính của các cơ quan quản lý nhà nước Việt Nam đã nhắm đến số thuế phải thu đối Facebook vào khoảng 3,000 – 5,000 tỷ đồng. Nếu tiến hành thành công chiến dịch thu thuế đối với Facebook và cả Google, bức chân dung ngân sách Việt Nam – vốn đang xám xịt, đói ăn đến mức phải tìm cách thu thuế với cả những người bán hàng rong và xe ôm, có thể đen đúa thậm tệ trong cảnh vỡ nợ nước ngoài trong tương lai không xa – sẽ vét được khoảng một chục ngàn tỷ đồng, tương đương 0.8% mức thu ngân sách năm 2018, để đỡ tiều tụy hơn.

Phương châm đánh vào nguồn thu từ quảng cáo và những khoản thu khác của Facebook đang lộ hẳn ra. Tám doanh nghiệp viễn thông cho Facebook kết nối trực tiếp và đặt khoảng 900 máy chủ tại Việt Nam sẽ phải chịu áp lực từ Bộ Thông Tin và Truyền Thông và Bộ Công An để chấm dứt hợp đồng hợp tác với Facebook, đồng nghĩa Facebook không còn đất dung thân ở Việt Nam.

Tuy nhiên, từ đe dọa đến thực hiện luôn là một khoảng cách…

Việt Nam có dám kiện hay đẩy đuổi Facebook?

Khoảng cách đó càng lớn khi giới chuyên gia kinh tế đã có những ước tính nếu Facebook và Google phải rút khỏi Việt Nam, môi trường đầu tư nước ngoài vào Việt Nam sẽ bị tổn thương trầm trọng khiến GDP của Việt Nam có thể giảm sút đến 1.5%-2%.

Việt Nam lại không phải là Trung Quốc. Và lúc này đang là năm 2019 chứ không phải năm 2010 khi Google bị Bắc Kinh gây áp lực buộc phải dời đi. Tiềm lực quá yếu ớt về kinh tế và sự phụ thuộc quá lớn vào khối đầu tư nước ngoài sẽ không cho phép chính quyền Việt Nam hành xử thô bạo và bất cần như chính quyền Trung Quốc.

Thậm chí ngay cả việc Việt Nam có manh nha ý đồ kiện Facebook ra một tòa án quốc tế nào đó cũng chỉ là không tưởng. Bất kỳ tòa án quốc tế có uy tín và có giá trị phán quyết nào đều đậm dấu ấn của quan điểm tự do ngôn luận trên mạng xã hội, bao gồm quyền tự do thể hiện bất đồng chính kiến. Nếu vụ kiện này xảy ra, trong khi phía nguyên đơn Việt Nam còn chưa có gì bảo đảm là sẽ giành phần thắng, rất có thể nguyên đơn này bị kiện ngược lại vì vi phạm nghiêm trọng quyền tự do ngôn luận – được quy định trong Công Ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị mà Việt Nam đã ký kết vào năm 1982.

Cơ hội giành phần thắng của nhà cầm quyền Việt Nam trước Facebook tại những tòa án như thế là quá thấp, hoặc chỉ là con số 0.

Cuộc chiến giữa Bộ Thông Tin và Truyền Thông, hay cao hơn nữa là “siêu bộ” – Bộ Chính Trị Ðảng Cộng Sản Việt Nam – với hãng Facebook cũng bởi thế sẽ chỉ mang dáng dấp một màn tấu hài với kết quả cuối cùng chẳng đi đến đâu.


Phạm Chí Dũng
Người Việt

‘Tấm thảm chùi chân’ của những ông chủ XHCN


Một trong những “tội” lớn nhất của người dân Lộc Hưng (Tân Bình, TP. HCM) là nghèo! Quá nghèo! “Nghèo thấy thảm!” – như người ta thường nói. Khu đất của họ sẽ được tránh xa nếu họ là thành phần “cán bộ” hoặc những kẻ đủ giàu để “chạy thuốc” nhằm biến những căn biệt thự xây trái phép thành hợp pháp. Người nghèo là vấn đề xã hội không quốc gia nào không đối diện nhưng người nghèo Việt Nam không chỉ là những thân phận thiếu ăn thiếu mặc. Họ còn là tấm thảm để những bàn chân XHCN chùi xuống không thương tiếc cùng với vẻ mặt dối trá ma mãnh hất lên: “Đảng và Nhà nước luôn chăm lo cho người nghèo”!

Người nghèo vẫn miệt mài trong giá rét những ngày giáp Tết.

Chưa bao giờ người dân bị lừa bịp công khai bằng những “thống kê” cho thấy xã hội ngày càng ít người nghèo bằng lúc này. Tại phiên họp thứ 27 ngày 17-9-2018, dưới sự điều hành của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, báo cáo kết quả hai năm thực hiện Nghị quyết số 76/2014/QH13 của Quốc hội về đẩy mạnh thực hiện “mục tiêu giảm nghèo bền vững” đến năm 2020 đã được công bố, như một bằng chứng xác nhận thành tích của nhà cầm quyền: tính đến cuối năm 2018, tỷ lệ hộ nghèo cả nước còn dưới 6%. Cụ thể, từ 2015-2017, tỷ lệ hộ nghèo bình quân cả nước giảm 1,59%/năm, đạt vượt so với mục tiêu đề ra là từ 1-1,5%/năm. Thời điểm hiện tại, theo Tạp chí Đảng Cộng sản (14-11-2018), hiện cả nước có hơn 1,9 triệu hộ nghèo (chiếm 8.23% tổng hộ dân toàn quốc) và hơn 1,3 triệu hộ cận nghèo (5.41%)…

Những con số tỷ lệ “thoát nghèo” không nói lên hết thực trạng. Các báo cáo, trung thực hay không, không cho thấy thực tế rằng, khái niệm “nghèo” ở đây đã vượt qua những định nghĩa thông thường về nghèo. Nó không chỉ liên quan cái ăn cái mặc hay những điều kiện cần có để được cơm no áo ấm. Chẳng “hội thảo” về “chiến lược” xóa nghèo “bền vững” nào đề cập đến tình trạng người nghèo đang bị tống dạt tàn nhẫn ra bên lề phát triển, và đặc biệt, người nghèo đang trở thành nhóm đối tượng được nhắm đến để hy sinh cho cái gọi là phát triển.

Chính quyền khoan vội tự hào thành tích xóa đói giảm nghèo, vì chính quyền, trong không ít trường hợp, là thủ phạm tạo ra nghèo đói. Một ví dụ: nhân danh “phát triển”, người ta đã giải tỏa vô số đất đai và cho rằng đó là điều không thể tránh đối với bất kỳ quốc gia nào trên con đường xây dựng đất nước. Điều này được thực hiện không chỉ từ “chủ trương chính sách” mà còn từ sự tùy tiện cùng sự ăn chia của các chính quyền địa phương với lớp nhà giàu mới nổi được hình thành thông qua các quan hệ. Điều đáng ghi nhận là người ta luôn “né” các khu đất nằm dưới “sở hữu” “cán bộ” hoặc thành phần lắm tiền nhiều của, dù “phạm luật” lấn chiếm trái phép hay không. Chẳng cần đi đâu xa, thử đến khu vực quanh sân bay Tân Sơn Nhất, ai cũng có thể thấy điều sờ sờ này. Hơn ai hết, những gia đình nạn nhân bị giải tỏa oan ở Thủ Thiêm có thể kể ra tại sao và từ đâu mà họ trở thành nghèo khổ vô gia cư.

Người nghèo Việt Nam ngày nay không chỉ là những gương mặt khổ cực lam lũ. Hình ảnh đó có thể thấy ở tất cả bức tranh xã hội thế giới. Ở bất kỳ giai đoạn nào Việt Nam cũng có những “chị Dậu”, tuy nhiên, “kiếp nghèo” của “chị Dậu” ngày xưa khác với thân phận của “chị Dậu XHCN” trong thời đại “rực rỡ”. Nếu cảnh nghèo trước khi “cách mạng về” và “đời ta có Đảng” là hình ảnh một xã hội chưa phát triển thì cảnh nghèo ngày nay còn được chồng lên ngổn ngang những dối trá ngụy biện để che đậy và lấp liếm các khiếm khuyết của vô số chính sách bất công biến người nghèo thành nạn nhân trực tiếp và hứng chịu thê thảm nhất trong tất cả các nhóm đối tượng-tầng lớp xã hội. “Trẻ nguy kịch, vẫn phải đóng tiền mới được cấp cứu” (Tuổi Trẻ 29-7-2016) – đó là tựa một bài báo nói lên sự bi đát cùng cực của thân phận người nghèo thời nay.

Chết-không-có-hòm-chôn là một hình ảnh nghèo khổ khốn khó tận cùng. Nhưng sống-không-có-nhà-ở không chỉ là bức tranh của những mảnh đời rách rưới. Nó tố cáo rất rõ những “sai lầm” được thực thi một cách cố tình của các “chính sách phát triển” nói chung. Phát triển gần như luôn đi đôi với sự xuất hiện những nghịch lý nhưng nghịch lý nào mỉa mai cho bằng hình ảnh: từ “tâm thế” những kẻ không có “miếng đất cắm dùi”, như thời “tiền cách mạng”, những ông chủ XHCN ngày nay hăm hở lao vào giành đất “cắm dùi” của những người nghèo “tận cùng bằng số”, và liền ngay sau đó dựng lên tấm băngrôn đỏ chói: “Đảng và Nhà nước luôn chăm lo cho người nghèo”!

Những con số thống kê, những phát biểu “xúc động” và những chiến dịch “nhắn tin ủng hộ người nghèo”, ngoài việc để mị dân, sẽ không mang lại giải pháp nào để xóa bỏ nghịch lý và bất công, nếu không đề cập và không giải đáp được những câu hỏi mà người nghèo nào cũng thấy: nhờ đâu mà “đám chính quyền” trở nên giàu có khủng khiếp đến vậy! Rất khó có thể thuyết phục được rằng chính quyền đang thành công trong các chính sách xóa đói giảm nghèo, một khi quan chức địa phương vẫn đua nhau ăn chặn ngân sách dành cho người nghèo. Càng khó có thể tin “Đảng và Nhà nước” chia sẻ khó khăn với người nghèo trong khi “người” của “Đảng và Nhà nước” là những trường hợp “mẫu mực” của việc làm giàu bằng “buôn chổi đót”.

Người nghèo không chỉ túng thiếu khổ cực. Họ là nạn nhân đầu tiên và trực tiếp của tất cả “cặn bã” lắng xuống của những hào nhoáng giả tạo sinh ra từ một mô hình phát triển, mỉa mai thay, dựa trên lý thuyết “xóa bỏ bất bình đẳng”. “Bắt cả trẻ đang bú đóng tiền xây dựng nông thôn mới” (Zing 1-7-2018) – đây không phải là câu chuyện giới hạn trong phạm vi đói nghèo. Nó là vấn đề liên quan đến thể chế và các chính sách tạo ra những người nghèo theo cách chưa từng có trong lịch sử phát triển xã hội Việt Nam. Người nghèo đang “lãnh đủ” mọi thứ tệ hại nhất và họ hoàn toàn không có “quyền” để chọn lựa. Ai đó có thể chọn siêu thị mua thực phẩm an toàn, chọn trường học tốt cho con, chọn bệnh viện “xịn” thậm chí ở nước ngoài... Trong khi đó, người nghèo chỉ có thể uống ly trà đá mà họ đủ tiền mua; chỉ có thể gửi trẻ vào trường mẫu giáo nơi có thể có cô giáo trấn nước con họ; chỉ có thể vào bệnh viện công nhếch nhác nằm vật vờ trên những hành lang bẩn thỉu. Cầm chén cơm, họ đủ “kiến thức tổng quát” để nói với nhau về nguồn thức ăn nhiễm độc. Họ sợ lắm. Họ không muốn chết sớm vì ung thư trước khi lo cho con vào đại học hoặc trước khi gửi tiền về quê cho bố mẹ sửa nhà. Tuy nhiên, họ vẫn phải nuốt. Họ không có chọn lựa nào khác.

Khoảng cách giàu-nghèo ngày càng giãn rộng đang trở thành vấn đề rất lớn. Dù vậy, những đứa trẻ nằm co quắp ở mái hiên các cao ốc lộng lẫy chưa đủ để nói hết thảm cảnh của khoảng cách giàu nghèo. Bằng thế nào một chữ ký nhoáy trong vài giây có thể mang lại những khoản tiền kếch sù, mà người ta làm cả đời không tích cóp nổi, mới là “nghịch lý giàu nghèo” đang diễn ra trên khắp đất nước này. Người ta đang tung hô những tỷ phú như Phạm Nhật Vượng. Người nghèo không thể so với tỷ phú. Tất nhiên. Người nghèo thậm chí cũng không thể so nổi với tầng lớp thấp hơn “đẳng cấp tỷ phú” nhiều lần. Thật không bình thường khi có những viên chức tép riêu vẫn dư tiền cho con đi du học Mỹ (như một tay Phó Công an phường ở một quận ở TP. HCM mà tôi biết). Có chính sách “xóa đói giảm nghèo” nào có thể giúp người nghèo có nhiều chọn lựa hơn, như tay công an kia?

Có quá nhiều đường nét không bình thường trên bức tranh giàu nghèo hiện nay. Tỷ lệ nghèo đói, được công bố, “đang giảm” nhưng người nghèo có thể thấy mọi nơi, ngày càng nhiều. Người nghèo ở mọi miền, mọi đô thị, mọi tỉnh thành… nhưng họ “ở đâu” trên bản đồ phát triển của đất nước? Họ đang bị hất dạt ra bên lề. Họ là cái bóng đen lặng lẽ bên cạnh những tòa nhà sáng rực. Họ là viên đá lót đường cho những chiếc xe siêu sang của đại gia tư bản Đỏ. Họ là nạn nhân của những chữ ký nguệch ngoạc “chứng nhận” họ bị mất đất và mất nhà. Họ là tấm thảm chùi chân của những ông chủ XHCN, trong lịch sử, vốn xuất thân từ nghèo khổ bần cùng. Trong tất cả những điều không bình thường khi nói về bức tranh giàu nghèo của xã hội ngày nay thì đây là điều không bình thường và mỉa mai bậc nhất!


Mạnh Kim
Blog VOA
 

Top ↑ Copyright © 2016. Tiến Bộ - All Rights Reserved
Back To Top ↑