Tin Tức Cập Nhật 24/7

Người Khmer Krom tại Việt Nam muốn được bình đẳng


Ông Trần Mannrinh, Trưởng ban Kế hoạch Liên đoàn Khmer Krom trong buổi phỏng vấn với RFA.


Nhấp vào nút play (►) dưới đây để nghe

Nhân dịp ông Trần Mannrinh, Trưởng ban Kế hoạch Liên đoàn Khmer Krom có mặt tại thủ đô Washington D.C., Đài Á Châu Tự Do có cuộc trò chuyện với ông để tìm hiểu về tình hình cộng đồng người Khmer Krom trong nước. Trước hết, ông Mannrinh cho biết những vụ việc, quan ngại lớn nhất đối với cộng đồng người Khmer Krom ở Đồng Bằng Sông Cửu Long mà tổ chức Liên Đoàn Khmer Krom ghi nhận được:

Trần Mannrinh: Vấn đề quan trọng nhất là tôn giáo. Hiện nay Khmer Krom không có hệ thống tổ chức tôn giáo độc lập, tất cả đều nằm dưới hệ thống Phật giáo của Việt Nam, mỗi tỉnh đều có Trưởng ban Phật giáo Việt Nam kiểm soát. Khmer Krom có ở nhiều tỉnh ở vùng Đồng bằng song Cửu Long mà chúng tôi không có một tổ chức chung thì đó là quan ngại lớn nhất. Vì như vậy sẽ có sự phân biệt giữa tỉnh này với tỉnh khác, và cách hành xử, cách thực hiện vấn đề tôn giáo, thi cử của mấy sư cũng khác nhau. Từ đó có thể gây ra phiền toái, phức tạp sau này.

Chúng tôi nghĩ rằng Cộng sản Việt Nam cố ý làm như vậy có tính cách chia để trị, không muốn cho đồng bào Khmer Krom, không muốn cho các vị chư tăng thống nhất thành một khối.

RFA: Vậy Liên đoàn Khmer Krom nêu những vấn đề này ra với những cơ quan nào của cả phía Việt Nam và quốc tế?

Trần Mannrinh: Chúng tôi không nêu vấn đề với Việt Nam mà thường nêu vấn đề lên Liên Hiệp Quốc. Hiện nay, đang trong lúc này, chúng tôi có một phái đoàn ở Liên Hiệp Quốc diễn đàn Cư dân bản địa từ thứ hai vừa rồi đến tuần sau, hai tuần. Chúng tôi thường nêu lên vấn đề này, nhưng đây coi như một mưu đồ ngầm của nhà nước cộng sản Việt Nam.

RFA: Lâu nay Phía nhà nước Việt Nam nói rằng chính phủ tạo điều kiện cho Khmer Krom, cho đăng ký hoạt động. Trong khi đó, có những trường hợp người Khmer Krom nói bị chính quyền đàn áp, không có tự do. Liên đoàn phản bác ra sao về vấn đề này?
Trần Mannrinh: Họ không tạo điều kiện gì hết, nhất là về vấn đề dân chủ nhân quyền, hoàn toàn bị đàn áp rất mạnh bạo. Ví dụ như năm 2013 ở chùa Preay Chóp và chùa Ta Sết ở Sóc Trăng, 2 vị (sư) thường được Radio Free Asia gọi phỏng vấn bị bắt bỏ tù. Một ông ở tù 4 năm, một ông ở tù 6 tháng. Nếu so sánh với những tu sĩ Việt Nam bên Phật giáo cũng như Công giáo (như) Thầy Quảng Độ hay Linh mục Lê Văn Lợi cũng trả lời phỏng vấn như vậy nhưng nhà nước đâu dám làm gì. Cái đó phải giải thích như thế nào, nhà nước phải giải thích thế nào?

RFA: Vậy những trường hợp như vậy Liên đoàn có đưa ra quốc tế hay không và quốc tế giúp giải quyết giải quyết những trường hợp này như thế nào?

Trần Mannrinh: Chúng tôi thường xuyên đưa lên lắm nhưng mà Việt Nam lúc nào cũng chối. Mới tháng vừa rồi, có hội thảo về Quyền chính trị và quyền dân sự mà phái đoàn Việt Nam đến New York để giải trình vấn đề đó, thì được các nước đặt vấn đề về người bản địa nhưng Việt Nam phủ nhận. Phái đoàn Việt Nam nói rằng không có dân bản địa mà chỉ có dân tộc thiểu số. Thành ra tôi không biết bên nhà nước Việt Nam hiểu như thế nào về dân bản địa. Việt Nam nói rằng có 54 dân tộc anh em, 54 dân tộc là chủ của đất nước Việt Nam. Nhưng đó là cách chơi chữ của người Việt, của nhà nước cộng sản Việt Nam.

 Sư sãi Khmer Krom bị công an biên phòng Hà Tiên bắt gửi kiến nghị lên Cao uỷ Nhân quyền LHQ tại Campuchia ngày 3/11/2014. Photo Quốc Việt, RFA 
Họ đưa ra 54 dân tộc, trong đó có người Hoa thì người Hoa không phải dân bản địa, người Hoa thuộc sắc tộc thiểu số, là những người di dân từ Trung Quốc qua sống tại Việt Nam. Còn dân bản địa là những người Montagnard, những người Khmer Krom, đồng bào Tày, đồng bào HMông ở miền bắc…, thì đó mới là dân bản địa, nhưng Việt Nam phủ nhận. Trên thế giới người ta không tin vấn đề đó.

Mới đây, ông Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Việt Nam cộng sản, có thư chúc Tết đồng bào Khmer Krom gọi Khmer Krom là kiều bào. Tôi không hiểu là ông không hiểu rành tiếng Việt hay cố muốn chơi chữ tôi không biết, nhưng dùng từ đó thì hoàn toàn sai. Tại chúng tôi là những người bản địa, những người gốc gác tại đó chứ không phải kiều bào mà ông Nguyễn Xuân Phúc gọi như vậy.

Tháng sau bên Hoa Kỳ có cuộc đàm thoại dân chủ Human Rights Dialogue với Việt Nam, tôi có nêu vấn đề này cho bên Hoa Kỳ biết. Chúng tôi nêu hai vấn đề, thứ nhất, vài hôm trước tụi tôi có tin tại tỉnh Bình Dương, họ cấm công nhân Khmer không được nói tiếng Khmer, nhất là vấn đề yêu cầu Việt Nam chấp nhận cho các công nhân Khmer Krom được quyền thành lập nghiệp đoàn để họ đối thoại với chính phủ, nhà nước, hoặc với công ty để điều đình về vấn đề quyền lợi của họ. Ví dụ như Chôl Chnăm – Tết cổ truyền của đồng bào Khmer họ đâu được nghỉ. Có những nơi cho nghỉ không lương, nhưng có nơi cho nghỉ nhưng chưa chắc về có chỗ làm nên một số rất sợ, còn công nhân viên nhà nước không được nghỉ.

RFA: Trước đây phía bên Khmer Krom có yêu cầu thành lập Văn phòng nhân quyền bảo vệ quyền lợi cho người “Khmer Krom” tại Việt Nam. Việc này tiến triển thế nào? Theo ông một văn phòng như thế có thể góp phần cho việc bảo vệ quyền lợi của người Khmer Krom thế nào?

Trần Mannrinh: Thật ra về vấn đề luật pháp của quốc tế mà Việt Nam đã ký công nhận rất nhiều nhưng Việt Nam luôn ém nhẹm, không cho dân ở đó biết. Đúng ra Việt Nam phải dịch ra tiếng phổ biến cho nhân dân được biết mà đằng này Việt Nam không làm. Nếu có văn phòng đại diện cho đồng bào (Khmer Krom) thì họ sẽ cho đồng bào biết rằng quyền lợi của họ thế nào. Bây giờ những gì nhà nước làm đều có tính cách ban bố, ban ơn và bắt dân chúng biết ơn là họ làm, nhưng thật sự đó là quyền của họ (người dân) chứ không phải do nhà nước ban ơn, hoặc là bị áp lực quốc tế.

RFA: Ông có thể cho biết những đề đạt mới nhất của Liên đoàn Khmer Krom với phía chính phủ Hà Nội hiện nay?

Trần Mannrinh: Chúng tôi muốn nhiều lắm, nhưng lớn nhất là chúng tôi có một giáo hội riêng của đồng bào Khmer Krom, không dưới sự cai quản của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, đó là cái thứ nhất. Cái thứ nhì như tôi nãy lúc nãy là chúng tôi muốn công nhân Khmer Krom bây giờ phải có một hội đoàn riêng để tranh đấu, điều hòa những ý kiến, tâm tư của họ.

Nhà nước thường nghĩ chúng tôi là thành phần muốn chia nước Việt Nam, cái đó là ý nghĩ sai lầm của nhà nước. Trong thời buổi bây giờ, mình muốn công chúng sống trong hòa bình, theo cách gọi của nhà nước Việt Nam, những trong hòa bình phải có sự bình đẳng thì mới hòa bình được. Nếu không bình đẳng thì không có hòa bình

RFA: Xin cám ơn ông Trần Mannrinh đã dành cho chúng tôi buổi phỏng vấn hôm nay.


RFA

Ông Nguyễn Ngọc Già: Tôi bị tù khống!


Nhà báo Nguyễn Ngọc Già. 


Nhấp vào nút play (►) dưới đây để nghe

Nhà báo Nguyễn Ngọc Già, người đang chịu án quản chế ba năm cho biết ông không hề nhận được Quyết định Thi hành án Quản chế cũng như Bản án phúc thẩm và Quyết định thi hành án phạt tù.

Diễm Thi: Kính chào ông Nguyễn Ngọc Già. Trước hết xin ông nhắc lại ngày ông ra tòa, bản án, ngày ông ra tù…cho quý thính giả được biết ạ.

Nguyễn Ngọc Già: Kính chào cô Diễm Thi và quý khán thính giả của RFA. Tôi bị kết án theo điều 88 của Bộ luật hình sự cũ. Họ kết tôi tội tuyên truyền chống nhà nước CHXHCN VN với mức án ba năm tù giam và ba năm quản chế từ ngày 27 tháng 12 năm 2014. Ngày ra tù là ngày 27 tháng 12 năm 2017. Từ đó đến hôm nay, tôi bị quản chế ba năm tức đến 27 tháng 12 năm 2020.

Phiên sơ thẩm họ kết án tôi bốn năm tù giam và tôi nhận được đầy đủ văn bản pháp lý. Tôi kháng cáo và phiên phúc thẩm giảm còn ba năm, án quản chế giữ nguyên. Tuy nhiên tôi muốn nhấn mạnh trình tự phiên phúc thẩm sai hoàn toàn. Hôm đó, họ xử kín, không có bất kỳ một nhà báo nào hết, chỉ có vợ con tôi, hai người chị cùng với LS Hà Huy Sơn. Họ xử vội vàng cho xong, chỉ hơn một tiếng đồng hồ. Tôi cũng không rõ tại sao như vậy.

Theo điều 61, khoản 2, mục a của Bộ Luật tố tụng hình sự, quy định bị cáo có quyền “Nhận bản án, quyết định thi hành án”. Đồng thời theo Điều 262 của Bộ luật Tố tụng Hình sự (BLTTHS) thì trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày tuyên án hoặc kể từ ngày ra quyết định, Tòa án cấp phúc thẩm phải gửi bản án hoặc quyết định phúc thẩm cho tôi. Trường hợp Tòa án nhân dân cấp cao xét xử phúc thẩm thì thời hạn này có thể kéo dài nhưng không quá 25 ngày. Tuy nhiên cho đến thời điểm hiện nay, họ không giao bản án và quyết định thi hành án cho tôi.

Điều này có nghĩa là tôi bị tù khống. Tức là tôi có nhận giấy chấp hành xong án phạt tù nhưng không nhận được quyết định thi hành án. Nói một cách nôm na thì tôi giống như một món hàng có xuất kho mà không có nhập kho. Đó là điều sai lầm nghiêm trọng do cơ quan công quyền, cụ thể là Tòa án Nhân dân cấp cao gây ra cho tôi.

Điều này có nghĩa là tôi bị tù khống. Tức là tôi có nhận giấy chấp hành xong án phạt tù nhưng không nhận được quyết định thi hành án. Nói một cách nôm na thì tôi giống như một món hàng có xuất kho mà không có nhập kho.
Diễm Thi: Ông bị án quản chế ba năm, tức đến ngày 27 tháng 12 năm 2020. Theo ông thì luật về án quản chế ở Việt Nam có điều gì không hợp lý?

Nguyễn Ngọc Già: Có quá nhiều bất hợp lý. Án quản chế theo BLHS chỉ dùng cho chương XIII - Các tội xâm phạm an ninh quốc gia. Trong khi đó, tôi không làm gì gây hại cho an ninh quốc gia cả mà tôi chỉ thực thi quyền con người của mình. Đó là cái bất hợp lý thứ nhất.

Cái bất hợp lý thứ hai là trong cương lĩnh ĐCSVN cũng quy định rõ là tôn trọng sự khác biệt không trái với lợi ích quốc gia dân tộc. Tôi không làm gì trái với lợi ích quốc gia dân tộc, tại sao phải chịu quản chế?

Nói là quản chế tức là phường có nhiệm vụ giáo dục người bị quản chế. Ông Sơn phụ trách tư pháp phường Tân Phong, quận 7 từng hống hách nói với tôi rằng ông có nhiệm vụ giáo dục tôi. Tôi hỏi, anh giáo dục tôi cái gì đây thì ông ta im lặng. Lẽ ra những kẻ tham nhũng, những tên ấu dâm, hiếp dâm mới cần giáo dục. Mục tiêu hoàn toàn sai lệch khi áp dụng án quản chế.

Chính vì quản chế bậy, nên vấn đề tái phạm rất nhiều, nhất là tội trộm cướp, lừa đảo.

Diễm Thi: Thưa ông, trong thời gian quản chế ông gặp những khó khăn gì từ chính quyền hay không ạ?

Sau khi ra tù, tôi đến phường trình diện theo đúng quy định và mỗi tháng tôi đều làm bản tường trình nộp cho họ. Mặc dù luật thi hành án hình sự  không hề quy định phải làm báo cáo, tường trình gì cả. Phường tự ý đưa ra mẫu tức là vi phạm pháp luật. Lúc đó tôi mới ra tù nên tôi chưa tìm hiểu kịp.

Ngay từ tháng 1 năm 2018, tức là mới ra tù một tháng, tôi đã làm đơn yêu cầu giao cho tôi Bản án phúc thẩm và Quyết định thi hành án phạt tù. Tôi nói rõ là nếu tôi chưa nhận được thì tôi sẽ tạm hoãn thi hành quản chế. Tuy nhiên, sau đó tôi vẫn ra phường. Tôi muốn tỏ thiện chí và văn hóa của tôi. Những lần sau tôi yêu cầu phường ghi vào biên bản là tôi sẽ tạm hoãn cho đến khi nhận được hai văn bản tôi yêu cầu.

Bắt đầu từ tháng 7 năm 2018, tôi không ra phường nữa. Họ thay Giấy mời bằng Giấy triệu tập. Mỗi lần họ gởi Giấy triệu tập là tôi làm một đơn khiếu nại đòi hai văn bản pháp lý. Tôi đã làm đơn chín lần.

 Nhà báo Nguyễn Ngọc Già. Hình do ông gửi RFA 
Họ phớt lờ, dù tôi dẫn Luật thi hành hình sự theo điểm b khoản 1 điều 90, trong đó quy định phường phải giải quyết khiếu nại cho tôi. Họ bảo tôi đi lên tòa đòi. Tôi không đồng ý, vì tôi lên tòa rồi tòa nói giao cho nhà tù. Tôi đến nhà tù, rồi nhà tù nói giao cho địa phương. Vậy tôi đi lòng vòng giống như dân oan đi hàng chục năm vậy đâu có đúng. Trách nhiệm là của phường, nếu phường không giải quyết cho tôi thì báo lên cấp cao hơn. Họ không báo, bởi vì mỗi lần tôi hỏi sao các anh không giải quyết yêu cầu của tôi, họ im lặng.

Ngày 18 tháng 4 năm 2019, bốn, năm người của phường Tân Phong đến nhà tôi đòi lập biên bản vì không ra trình diện theo quy định. Tôi nói với họ, tôi tiếp các anh như bạn bè, chứ không làm việc gì hết. Họ vẫn hý hoáy lập biên bản. Họ muốn gài bẫy tôi. Tôi đã dứt khoát mời (đến hai lần) họ ra khỏi nhà.

Ngày 23 tháng 4 năm 2019, họ đến gõ cửa và nói giao quyết định phạt hành chính 2.500.000 đồng. Tôi hồi đáp: Chỉ có Luật Tiếp Công Dân, không có Luật Công Dân Tiếp. Có gì cứ bỏ vào hộp thư nhà tôi và đóng cửa.

Ngày 24 tháng 4 năm 2019, tôi chính thức làm đơn khiếu nại và tố cáo. Và mới đây, tôi tìm hiểu trên mạng thì tôi biết còn một văn bản thứ ba  mà tôi không có là Quyết định Thi hành án Quản chế. Như vậy là cơ quan công quyền nợ tôi ba văn bản: Bản án phúc thẩm; Quyết định thi hành án phạt tù; Quyết định Thi hành án Quản chế.

Tôi nghĩ, bây giờ tòa và các cơ quan liên quan sẽ đùn đẩy trách nhiệm cho nhau vì thiếu tôi ba văn bản quan trọng đến sanh mạng chính trị của tôi. Họ sợ vì BLHS có quy định tại chương XXIV CÁC TỘI XÂM PHẠM HOẠT ĐỘNG TƯ PHÁP. Điều 379, khoản 1 nói rất rõ rằng người nào có thẩm quyền mà cố ý không ra quyết định thi hành án…thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Tôi cũng có nghĩ đến tường hợp tôi bị bắt lại vì cái gọi là "vi phạm án quản chế", tôi tin dư luận cả trong và ngoài nước sẽ chê cười và chỉ trích mạnh nhà cầm quyền Việt Nam, vì chính những người làm luật và thi hành luật làm việc bậy bạ đùn đẩy nhau rồi trút lên đầu tôi vô lý.
Diễm Thi: Vậy ông có lời khuyên hay nhắn nhủ gì cho những người còn trong hạn quản chế như ông không?

Nguyễn Ngọc Già: Đối với các bạn tù đang còn quản chế, theo tôi biết, hầu như chẳng ai quan tâm đến loại án quản chế này, do đó tôi cũng không rõ họ có nhận đủ văn bản nói trên không. Thậm chí, có lẽ vì khinh ghét quá, nên khi bị bắt nộp phạt, có người trả đũa bằng cách kiếm tiền lẻ giấy 500 - 1000, 2000 cả thùng to để đi nộp phạt. Tôi không nghĩ giải quyết được gì, vì phải xác định những người như chúng tôi hoàn toàn vô tội. Và các bạn tù nên quan tâm đến luật nhiều hơn và buộc người thi hành công vụ phải làm tròn trách nhiệm vì lãnh lương phải làm tròn trách nhiệm.

Diễm Thi: Thưa ông, ông nghĩ sao nếu điều xấu nhất xảy đến là ông bị bắt lại do vi phạm lệnh quản chế?
Nguyễn Ngọc Già: Tôi phải nói rõ quyết định phạt tôi 2.500.000 đồng là một quyết định hoàn toàn sai, bởi tôi có nhận được Quyết định Thi hành án Quản chế đâu mà phải chấp hành?

Tôi nhấn mạnh là không có Quyết định Thi hành án Quản chế thì họ căn cứ vào cái gì để phạt tôi?
Tuy nhiên tôi cũng có nghĩ đến tường hợp tôi bị bắt lại vì cái gọi là "vi phạm án quản chế", tôi tin dư luận cả trong và ngoài nước sẽ chê cười và chỉ trích mạnh nhà cầm quyền Việt Nam, vì chính những người làm luật và thi hành luật làm việc bậy bạ đùn đẩy nhau rồi trút lên đầu tôi vô lý. Lúc đó hình ảnh nhà cầm quyền càng thêm xấu xí trong mắt thế giới, khi họ đang tranh thủ cho EVFTA, cho chuyến đi Hoa Kỳ sắp tới và ngay cả đối với các tổ chức phi chính phủ cũng như Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc.

Diễm Thi: Cảm ơn ông đã dành thời gian cho RFA. 


Diễm Thi
RFA

Ai sẽ thay thế ông Trọng?


"Nhân tính không bằng Trời tính" - Lời cổ nhân

Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch Nước Nguyễn Phú Trọng

Càng ngày càng có nhiều chỉ dấu đã cho thấy, Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch Nước Nguyễn Phú Trọng đã có vấn đề về sức khỏe trong chuyến thăm và làm việc tại tỉnh Kiên Giang ngày 14/4/2019 là điều chắc chắn. Cho dù đã có quá nhiều đồn đoán khác nhau về tình trạng sức khỏe của ông Trọng.

Theo thông báo của truyền thông nhà nước Việt Nam ngày 22/4/2019 cho biết, Thủ tướng Việt Nam, ông Nguyễn Xuân Phúc, sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao của Việt Nam dự Diễn đàn cấp cao 'Vành đai và Con đường' tại Bắc Kinh, Trung Quốc từ ngày 25-27/4/2019. Đây là sự thay thế mang tính chất chữa cháy thay vì là trách nhiệm trong vai trò người đứng đầu nhà nước - ông Nguyễn Phú Trọng, theo các nhà phân tích quốc tế.

Do đó đã đến lúc có thể bàn tới việc tìm người thay thế ông Nguyễn Phú Trọng khi đã có vấn đề về sức khỏe không thể tiếp tục công việc. Bất kể những tin đồn về tình trạng sức khỏe của ông Nguyễn Phú Trọng như thế nào đi chăng nữa, nhưng chắc chắn có tác động lớn đối với chính trị Việt Nam, nhất là vào thời điểm bản lề chuẩn bị nhân sự cao cấp cho Đại Hội 13 của đảng CSVN.

Cho đến nay khả năng trở lại tiếp tục các chức vụ Tổng Bí thư và Chủ tịch Nước là điều hết sức khó, chứ chưa nói đến việc tái nhiệm tại Đại Hội 13. Vì ông Nguyễn Phú Trọng vào năm 2021 đã 77 tuổi và đã có 2 nhiệm kỳ giữ chức Tổng Bí thư.

Hẳn chúng ta còn nhớ vào đầu năm 2018, để loại bỏ ông Trần Đại Quang, khi ấy Tổng Bí thư Trọng đã thuyết phục Bộ Chính trị theo ban hành Quy định số 90/QĐ -TƯ đặt vấn đề sức khỏe trở thành một trong những điều kiện để tiên quyết để được giữ các chức vụ chủ chốt. Đúng là "gậy ông lại đập lưng ông" hay lời của cổ nhân khi cho rằng, "Nhân tính không bằng Trời tính" .

Trước ngày 14/4/2019, là ngày Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng lâm bệnh, thì theo các nhà phân tích ba ứng viên sáng giá nhất là các ông Trần Quốc Vượng, Nguyễn Xuân Phúc, Phạm Minh Chính. Trong phương án nhân sự cấp cao Đại Hội 13 (năm 2021) với các ứng viên cho Tứ trụ trong trường hợp ông Trọng nghỉ và Tam trụ nếu ông Trọng vẫn cố đấm ăn xôi ở lại Đại hội 13, gồm các vị: Nguyễn Phú Trọng, Nguyễn Xuân Phúc, Trần Quốc Vượng, Phạm Minh Chính, Trương Hòa Bình, Vương Đình Huệ và Nguyễn Thị Kim Ngân.

Theo dự kiến ban đầu, nếu Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch Nước Nguyễn Phú Trọng tái cử, thì đương nhiên hai ghế Tổng Bí thư và Chủ tịch Nước sẽ do ông Nguyễn Phú Trọng tiếp tục đảm nhiệm. Đó là một khó khăn cho ông Nguyễn Xuân Phúc, một trong hai người được dự kiến trong phương án sẽ thay thế và giữ chức Tổng Bí thư. Nhân vật thứ hai không ai khác là Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng. Việc "Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng tiếp Đoàn Thượng viện Hoa Kỳ" thay cho Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phần nào cũng đã cho thấy điều đó.

Việc ông Nguyễn Phú Trọng tiếp tục ở lại nhiệm kỳ Đại Hội 13, nghĩa là sau năm 2021 là một điều hoàn toàn không tưởng. Vì khi đó ông Nguyễn Phú Trọng đã ở tuổi 77, hơn nữa đảng CSVN thời gian gần đây đã có quy định không cho phép giữ chức Tổng Bí thư 2 nhiệm kỳ và chưa từng có tiền lệ. Cho dù bản thân ông Nguyễn Phú Trọng và Bắc Kinh rất muốn như vậy, song không nhận được sự đồng thuận vì tình cảnh "ghế ít, đít nhiều. Vì thế ông Trọng và Bắc Kinh đồng thuận cao trong việc đưa Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng, một người được đánh giá là Hồng hơn Chuyên và dễ sai bảo sẽ được kế nhiệm chức vụ Tổng Bí thư của ông Nguyễn Phú Trọng.

Tuy nhiên theo các nhà phân tích đều cho rằng, ông Trần Quốc Vượng không đủ các điều kiện tối thiểu để nắm giữ chức vụ Tổng Bí thư như: Chưa từng đảm trách các chức vụ lãnh đạo cấp cơ sở, như Bí thư Tỉnh ủy hoặc Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh. Hơn nữa ông Trần Quốc Vượng chỉ mới đảm trách chức trách Ủy viên Bộ Chính trị có một nhiệm kỳ và uy tín cũng như thành tích trong đảng của ông Vượng chưa có gì nổi bật. Đó là chưa kể đến việc tới năm 2021, ông này cũng trên 65 tuổi được coi là quá tuổi quy định. Song sự vắng mặt của ông Trọng cũng có thể là cơ hội cho ông Vượng đảm trách chức vụ Chủ tịch Nước.

Về Trưởng ban tổ chức Phạm Minh Chính, một nhân vật được đánh giá sẽ là một trong ba ứng cử viên cho chiếc ghế Tổng Bí thư, sau ông Nguyễn Xuân Phúc và ông Trần Quốc Vượng. Thế mạnh duy nhất của phạm Minh Chính là được lòng Trung Quốc, với thành tích là Dự Luật Đặc Khu và đề nghị cho Trung Quốc thuê đất tới 120 năm, nghĩa là lâu hơn cả thời hạn Trung quốc cho Anh Quốc thuê Hong Kong. Có nhiều ý kiến cho rằng, do được lòng Trung Quốc nên ông Phạm Minh Chính đã được Trung Quốc chọn cho ngồi ghế Trưởng Ban Tổ Chức Trung ương để tạo điều kiện cất nhắc những phần tử thân Tầu chui sâu và leo cao trong bộ máy lãnh đạo ở Việt Nam.

Còn nhớ, vào tháng 3/2019 vụ việc PVN đầu tư và gây thất thoát tại dự án Junin 2 khi đầu tư để khai thác dầu mỏ ở Venezuela cũng như vụ Chùa Ba Vàng của Sư thầy Thích Trúc Thái Minh ở Quảng Ninh v.v... Thực ra vụ Junin2 đó là trò quấy đảo nhằm "đánh" để lôi lại tội của Chủ tịch Quốc Hội khi đó là Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng để chăn đường tái cử. Cũng như vụ Chùa Ba vàng là nhắm tố tội giữ cổ phần lớn nhất trong Chùa Ba Vàng của Trưởng Ban Tổ Chức Trung ương Phạm Minh Chính, cũng như âm mưu xây Chùa Ba Vàng Quảng Nam của vợ chồng Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc. Tất cả những đòn đánh dưới thắt lưng này mà tác giả không ai khác là phó thủ tướng Trương Hòa Bình, dưới sự chỉ đạo của Trương Tấn Sang.

Cho đến lúc này có thể khẳng định rằng, tương lại chính trị của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã đi vào hồi kết. Dù không chết thì ông Trọng cũng phải từ bỏ chính trường. Tới đây, sẽ có một cuộc xáo trộn lớn trong bộ máy lãnh đạo cao cấp Việt Nam và cuộc chiến quyền lực sẽ diễn ra khốc liệt khi không còn bàn tay dẫn dắt của Bắc Kinh là điều không tránh khỏi.

Điều đó cho thấy rằng, cho đến thời điểm nàychắc chắn phương án nhân sự lãnh đạo chủ chốt (dự kiến) cho Đại Hội 13 của đảng CSVN sẽ có những xáo trộn đáng kể. Đây sẽ là một khó khăn đối với các phần tử thân Trung Quốc, những đàn em thân tín của Tổng Bí thư Trọng. Đặc biệt là Phạm Minh Chính.

Điều đó càng cho thấy, quyền lực của Tổng Trọng là không có thực chất và hoàn toàn nằm trong tay Trung quốc chi phối. Một khi Bắc Kinh buông tay là Nguyễn Phú Trọng sẽ phải ra đi theo cả nghĩa bóng và nghĩa đen. Cứ thử nghĩ xem, nếu cuối tháng 12/2015 trước thềm Đại hội 12 giữa lúc đang căng thẳng về vấn đề nhân sự Tổng Bí thư trong việc lựa chọn Trọng hay Dũng? Nếu Chủ tịch Quốc Hội khi đó là Nguyễn Sinh Hùng không có chuyến đi bất thường để cầu cứu Trung Nam Hải. Và ngay sau đó Quốc Vụ Viện Trung Quốc đã lập tức ra Nghi quyết cho phép Quân đội Trung Quốc được quyền đưa binh lính ra nước ngoài để bảo vệ thành quả của Chủ nghĩa Xã hội (mà hực chất là Việt Nam). Hành động này đã được các nhà phân tích cho rằng, đó là một cú "cứu bồ" ngoạn mục của Trung quốc và đã đảo ngược tình thế chính trường Việt Nam.

Tình trạng sức khỏe của ông Nguyễn Phú Trọng xảy ra giữa lúc quan hệ Việt - Trung đang xấu đi một cách nhanh chóng, bên cạnh đó quan hệ Việt - Mỹ ngày càng nồng ấm hơn trong đó phải kể đến sự đóng góp rất lớn của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Ngô Xuân Lịch.

Nếu ông Trọng có mệnh hệ nào thì chắc chắn nội bộ đảng CSVN sẽ có những bất ổn lớn. Bất ổn càng lớn bao nhiêu thì vai trò của Quân đội càng có tầm quan trọng. Vì tại thời điểm đó thì chỉ có vai trò của Quân đội mới có khả năng điều tiết và dung hòa giữ các thế lực chính trị trong đảng. Chính vì thế mọi con mắt của giới quan sát đang đổ dồn vào Đại tướng - Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Ngô Xuân Lịch, một người được đánh giá là đã, đang khẳng định vị thế vai trò của Quân đội trên chính trường Việt Nam. Là một người có thể cầm cương và điều hòa mối quan hệ giữa các phe nhóm trong đảng trong thời điểm hiện nay. Có lẽ đây sẽ là nhân vật số 2, sau ông Nguyễn Xuân Phúc chứ không phải là Trần Quốc Vượng hay Phạm Minh Chính.


© Kami
Blog RFA

Tham vọng bành trướng qua ‘Một Vòng Đai, Một Con Đường’


Trung Quốc chuẩn bị hội nghị thượng đỉnh “Một Vòng Đai, Một Con Đường” tại Bắc Kinh hôm Thứ Ba, 23 Tháng Tư, 2019. Đây là chiến lược toàn cầu của Trung Cộng trong thế kỷ 21. (Hình: AP Photo/Andy Wong)

Bắc Kinh đang tổ chức hội nghị thượng đỉnh “Một Vòng Đai, Một Con Đường” lần hai, từ Thứ Năm tuần này, 25 Tháng Tư, 2019. Có 37 quốc gia gửi người cầm đầu tới dự, không có Mỹ, Ấn Độ và các cường quốc Âu Châu. Tập Cận Bình sẽ nhân dịp này nhắc lại rằng “Nhất Đới Nhất Lộ” chỉ là một kế hoạch phát triển kinh tế hòa bình. Nhưng ai cũng biết đây là một chương trình nhằm chinh phục thế giới.

Kể từ ngày Tập Cận Bình công bố chương trình tại Đại Học Nazarbayev ở thủ đô Kazakhstan, Tháng Chín, 2013, trang website chính thức bằng tiếng Anh luôn luôn gọi đây là một “sáng kiến” (initiative) và tuyệt đối không bao giờ dùng những chữ “strategy” (chiến lược), “programme” (chương trình), “project” (dự án), hay các chữ gợi ý là một kế hoạch.

Ba mươi năm trước, khi Trung Quốc mới ngoi lên khỏi vũng lầy lạc hậu thời Mao Trạch Đông, họ thấy nước Mỹ đã có mặt khắp nơi. Bây giờ khác. Trong lúc chính phủ Mỹ chăm chú vào những “điểm nóng” như Iran, Bắc Hàn, hay Venezuela, thì đã có 129 quốc gia và 29 tổ chức quốc tế tham gia “Một Vòng Đai, Một Con Đường,” như Dương Thiết Trì, thành viên Bộ Chính Trị Trung Cộng mới khoe. Một người dân Trung Hoa bình thường cũng thấy nước họ phải vươn lên ngang hàng rồi vượt qua nước Mỹ.

“Nhất Đới Nhất Lộ” là chiến lược toàn cầu của Trung Cộng trong thế kỷ 21.

Nếu nhìn trên bản đồ chúng ta thấy Vòng Đai xuyên qua lục địa Trung Á sang tới Trung Đông và Địa Trung Hải. Đây chính là Con Đường Tơ Lụa cũ, đã phát triển hàng ngàn năm, được Genghis Khan (Thành Cát Tư Hãn) hoàn tất vào thế kỷ 13, giúp Venise (Ý) và Hàng Châu có thể trao đổi hàng hóa. Con đường cũ chỉ lỗi thời, bị quên lãng, sau khi người Ả Rập mở đường hảng hải qua Đông Nam Châu Á. Con Đường Tơ Lụa Trên Biển là sáng kiến của Tập Cận Bình, đi vòng qua vùng Biển Đông nước ta, qua Ấn Độ Dương rồi tiến qua Châu Âu.

“Một Vòng Đai và Một Con Đường” nhắm nối kết hai lục địa có lịch sử lâu dài, Châu Âu và Châu Á – EurAsia; đó sẽ là trọng tâm mới của thế giới trong thế kỷ này.

Theo ngân hàng ING của Hòa Lan thì trong năm 2018 số hàng hóa trao đổi giữa Châu Âu và Châu Á chiếm 28% tổng số thương vụ thế giới – trong đó không kể tới những vụ buôn bán giữa các nước Âu Châu với nhau.

Tổ chức nghiên cứu Bruegel ở Bruxelles cho biết từ năm 2013 giao thương Âu-Á đã lên tới $1.8 ngàn tỷ, gấp đôi số thương vụ giữa Châu Âu và Mỹ. Liên Hiệp Châu Âu (EU) đang chủ trương phát triển thương mại với Châu Á. Nga cũng mở kế hoạch Liên Hiệp Kinh Tế Âu-Á (Eurasian Economic Union) Với cuộc chiến tranh mậu dịch giữa Mỹ và Tây Âu đang lo có thể phát nổ, cán cân có thể còn nghiêng hơn nữa.

Với “Một Vòng Đai và Một Con Đường,” Trung Quốc đang tìm cách đóng vai trò cường quốc Á-Âu lớn nhất. Trong mấy năm qua, Bắc Kinh đặt những trạm rải rác trên những đường giao thương huyết mạch giữa hai lục địa.

Hơn 600 cơ sở đã được thiết lập trong hai trăm quốc gia. Ngân hàng Xuất Nhập Cảng Trung Quốc đã cho vay $149 tỷ để tài trợ hơn 1,800 dự án. Ngân hàng Phát Triển (CDB) cho vay $190 tỷ.

Đường vận tải từ Trung Quốc sang Anh Quốc đang nối liền 48 thành phố Trung Hoa với 42 địa điểm ở Châu Âu. Ngày 26 Tháng Tám, 2018, đã có chuyến hàng thứ 10,000 đi từ Hamburg, nước Đức, tới Vũ Hán, bên bờ Trường Giang. Một đặc khu kinh tế Trung Hoa-Belarus được thành lập ở Minks đã có 36 công quốc tế đặt trụ sở.

Các nước Hy Lạp, Luxembourg và Ý mới ký Bản Ghi Nhận (MOU) việc tham dự “Nhất Đới Nhất Lộ.” Thụy Sĩ cũng đang chuẩn bị. Đại sứ Trung Cộng ở London kêu gọi nước Anh giúp giải thích cho các nước khác hiểu rõ “Nhất Đới Nhất Lộ” hơn!

Mục tiêu đầu tiên của “Một Vòng Đai, Một Con Đường” là giúp cho công nghệ xây dựng đang thặng dư ở Trung Quốc có thêm việc làm, sau khi Bắc Kinh đã chi biết bao nhiêu tiền ở trong nước, với nhiều công trình hoàn toàn vô ích, chỉ để ghi vào sổ phát triển kinh tế.

Nhưng Bắc Kinh cũng sử dụng tiền chi cho dự án ở các nước để gây ảnh hưởng chính trị, ngoại giao; từ đó, có thể đặt những căn cứ quân sự. Và sau cùng họ còn muốn đưa “mô hình Trung Quốc” ra làm mẫu cho các nước đang phát triển; không nói đến tự do dân chủ, mà đã thành công.

Cuối tuần qua, ông Kong Dan, cựu chủ tịch tập đoàn tài chánh Citic Group và Everbright Bank mới đọc một bài diễn văn tại Viện Nghiên Cứu Mộ Can San (Moganshan 莫干山), tỉnh Triết Giang. Theo báo South China Morning Post, ông nói rằng Trung Quốc đang lo xuất cảng một mô hình chính trị và kinh tế; mục đích là đưa nước mình trở lại “vai trò đúng” của một siêu cường đứng giữa thế giới. Vì mô hình đó đã thành công trong bốn thập niên qua.

Muc tiêu cốt yếu của “Nhất Đới Nhất Lộ” là tạo nên một trật tự thế giới mới trong đó Trung Quốc đóng vai quan trọng nhất. Đó cũng là một cách chắc chắn nhất để bảo vệ độc quyền cai trị của đảng Cộng Sản trên hơn một tỷ người dân Trung Hoa. Điều đó cũng chứng tỏ Tập Cận Bình xứng đáng với vai trò lãnh tụ suốt đời!

Nhưng tham vọng của ông Tập Cận Bình không chắc sẽ thành công. Con đường ông đi đang khập khiễng, giống như bước chân ông trong các cuộc công du gần đây ở Châu Âu, mà báo chí đang hỏi không biết cẳng chân ông “có vấn đề gì!” Khi hội kiến Tổng Thống Pháp Macron, ông Tập phải vịn cả hai tay trên thành ghế trước khi ngồi xuống!

Nhiều quốc gia tham gia “Nhất Đới Nhất Lộ” đang gặp nạn vì phải vay tiền của Trung Cộng, bị sập bẫy vì các món nợ này. Vụ tai tiếng lớn nhất là chính phủ Sri Lanka cũ bị dụ dỗ xây dựng một hải cảng ở Hambantota, tiền vay của Trung Cộng, giao cho các công ty quốc doanh Trung Cộng làm, cuối cùng vừa vô ích vừa vỡ nợ, phải giao tất cả cho Trung Cộng sử dụng. Nhiều dự án tại Malaysia, Maldives, Ethiopia, và Pakistan cũng bị đình hoãn trước mối lo mắc bẫy nợ nần.

Thủ Tướng Mahathir mới ký lại hợp đồng làm con đường xe lửa, sau khi Trung Cộng chịu cắt giảm chi phí một phần ba, từ 65.5 tỷ ringgit xuống chỉ còn 44 tỷ, tiết kiệm được hơn $5 tỷ và sẽ mua thêm dầu dừa của Malaysia!

Thủ tướng mới phải công khai nói rằng “Tôi sẽ không để cho Trung Quốc chiếm Cambodia,” sau khi dư luận phản đối Đặc Khu Kinh Tế ở gần Sihanoukville, hải cảng nước sâu duy nhất của xứ này. Hàng chục công ty Trung Cộng đã vào đóng trụ trong đặc khu, với số vốn đầu tư lên tới gần $4 tỷ trong năm 2018 – trong đó mở một sòng bạc MGM. Hải cảng này do người Nhật xây dựng, là nơi 70% hàng xuất nhập cho cả nước, nhưng hiện nay 30% dân số là người Hoa.

Trong Tháng Tư, 2019, Liên Hiệp Âu Châu đã đồng thanh kết án “Nhất Đới Nhất Lộ” là phá hoại tự do mậu dịch vì các công ty quốc doanh Trung Cộng được chính phủ trợ cấp; và vạch ra rằng kế hoạch này chỉ nhắm vào mục đích chính trị. Năm ngoái, cựu Ngoại Trưởng Đức Sigmar Gabriel đã nói thẳng rằng Trung Cộng chỉ muốn phát triển một kiểu mẫu chính trị không màng đến tự do, dân chủ và nhân quyền, qua chương trình “Nhất Đới Nhất Lộ.”

Ngoại trưởng Mỹ cũng lên tiếng chỉ trích tương tự. Nhưng chính phủ Mỹ đã rút ra khỏi thỏa hiệp (TPP) được vẽ ra để cản sức bành trướng của Trung Cộng; và Minh Ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang lỏng lẻo dần vì các xung đột thương mại.

Trong khi các nước ở Châu Á, Châu Phi và Châu Mỹ La Tinh đang cần phát triển, nếu Mỹ, Nhật Bản, Úc và các nước Châu Âu không có một kế hoạch chung để cạnh tranh thì Trung Cộng vẫn có thể múa gậy vườn hoang.


Ngô Nhân Dụng
Người Việt

Nhân sỹ kêu gọi chính phủ không giữ im lặng trước tin đồn sức khỏe ông Trọng


Học sinh cầm ảnh chân dung của Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng (giữa) trong một chuyến thăm của nhà lãnh đạo Việt Nam tới Phnom Penh hôm 25/1/2019. Một nhóm các nhân sỹ đã kêu gọi các lãnh đạo của Việt Nam minh bạch về tình hình sức khỏe của ông Trọng giữa những tin đồn trên mạng.

Một nhóm các nhân sỹ kêu gọi chính phủ Việt Nam đưa ra phản ứng trước các tin đồn về bệnh tình của Tổng bí thư-Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng trong “Lời kêu gọi cảnh giác” gửi đến nhân dân cả nước và các nhà lãnh đạo.

Trong bức thư ngỏ có tựa đề “Lời kêu gọi cảnh giác” đề ngày 19/4, nhóm nhân sỹ được biết tiếng, gồm Huỳnh Tấn Mẫn, Lê Công Giàu, Huỳnh Kim Báu và Giáo sư Tương Lai, cho rằng mọi người dân Việt Nam trong những ngày qua đang “hết sức lo lắng theo dõi những tin đồn lan rất nhanh, rất rộng về bệnh tình của người lãnh đạo cao nhất đang đảm đương trọng trách Tổng bí thư của Đảng và Chủ tịch nước.”

Các thông tin từ mạng xã hội và các trang báo điện tử từ bên ngoài Việt Nam hôm 14/4 cho biết ông Trọng bị “xuất huyết não” và phải nhập viện ở Kiên Giang khi đang đi thăm tỉnh này.

Cho đến lúc này, chính phủ Việt Nam vẫn chưa lên tiếng phủ nhận hay khẳng định các thông tin trên và ông Trọng cũng chưa xuất hiện trước công chúng kể từ ngày 14/4.

Các báo trong nước không đưa bất cứ thông tin nào về tình hình sức khỏe của ông Trọng, nhưng cho biết ông Trọng đã gửi điện mừng nhân dịp ông Kim Jong Un được bầu lại làm Chủ tịch Ủy ban Quốc vụ CHDCND Triều Tiên và sau đó gửi điện chia buồn tới Tổng thống Sri Lanka về các vụ đánh bom chết chóc xảy ra hôm Chủ nhật Lễ Phục sinh.

“Cả bộ máy truyền thông từ trung ương đến địa phương đều giữ một sự im lặng quá khó hiểu, nếu chưa muốn nói là vô trách nhiệm với dân,” các nhân sỹ viết trong lời kêu gọi được chia sẻ rộng rãi trên Facebook trong những ngày qua.


Giáo sư Tương Lai, người đồng ký tên vào bức thư, nói với VOA rằng dư luận Việt Nam, từ thành phố đến nông thôn, đều nghĩ rằng “những tin đồn về ông Trọng bị trọng bệnh là đúng.”

Nguyên viện trưởng Viện Xã hội học Việt Nam nói “những tin đồn đó đều logic cả chứ không phải là không có cơ sở” khi đưa ra ví dụ về việc ông Trọng đã không đón tiếp đoàn nghị sỹ Mỹ do TNS Patrick Leahy dẫn đầu.

Như VOA đã đưa tin, ông Trọng tuần trước đã không đón tiếp phái đoàn TNS Mỹ đến thăm Việt Nam như lịch trình được công bố bởi ông Leahy hôm 12/4.

Càng bưng bít thông tin, càng gây thêm sự nhiễu loạn trong tâm trạng xã hội, đẩy tới sự mất lòng tin của mọi tầng lớp nhân dân với đảng cầm quyền.

"Lời kêu gọi cảnh giác" do nhóm các nhân sỹ trong nước đồng ký tên
Những đồn đoán “có cơ sở” đó đã dẫn tới những phán đoán gây hoang mang trong xã hội trong khi chính phủ và Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục giữ im lặng, theo GS Tương Lai, người từng là một thành viên trong Tổ Tư vấn của Thủ tướng Võ Văn Kiệt.

“Ai sẽ thay thế đây? Người đó sẽ là thế nào? Có tiếp tục là những người mà Trung Quốc đã nắm thóp được như là Nông Đức Mạnh hay Nguyễn Phú Trọng trong hai nhiệm kỳ vừa qua không? Nỗi lo của người ta là ở chỗ ấy.”

Sự tiếp nối chính trị là một quá trình hỗn độn và có khả năng bị mất ổn định ở Việt Nam, theo nhận định của Asia Times trong một bài viết ra ngày 22/4 với tiêu đề “Người đứng đầu Việt Nam (Nguyễn Phú) Trọng đang trong những giờ cuối của cuộc đời?”

Theo nhận định của Giáo sư Carl Thayer trong một bài viết ra hôm 22/4, nếu TBT Trọng bị bệnh nặng (hoặc không hoàn toàn bình phục để làm việc toàn thời gian), Việt Nam vẫn có thể tránh được một cuộc khủng hoảng kế nhiệm bằng cách bỏ đi việc kiêm nhiệm hai chức vụ Tổng Bí thư và Chủ tịch nước và bổ nhiệm một người “trông coi” tạm thời cho mỗi chức vụ.

Tình hình sức khỏe của các lãnh đạo cao nhất nhà nước Việt Nam được coi là “bí mật quốc gia” theo quy định của Luật Bảo vệ bí mật nhà nước được thông qua vào tháng 11 năm ngoái.

GS Tương Lai cho rằng việc "bảo vệ bí mật quốc gia" đối với thông tin về sức khỏe của các lãnh đạo là “lố bịch” và “phản dân chủ.”

TBT Trọng được Tổng thống Mỹ Donald Trump mời tới thăm Washington trong năm nay và đó là vì sao chính phủ Việt Nam phải có trách nhiệm dập tắt các tin đồn và thông báo về tình trạng sức khỏe của ông Trọng.

Carl Thayer, GS Đại học New South Wales

Trong Lời Kêu gọi cảnh giác, các nhân sỹ cho rằng: “Càng bưng bít thông tin, càng gây thêm sự nhiễu loạn trong tâm trạng xã hội, đẩy tới sự mất lòng tin của mọi tầng lớp nhân dân với đảng cầm quyền và nhà nước vẫn tự xưng là của dân, do dân và vì dân vốn đã bị khủng hoảng trầm trọng nay càng dày thêm sự đổ vỡ trong nghi ngờ và phẫn nộ.”

GS Thayer của Đại học New South Wales, cũng là một chuyên gia về Việt Nam, cho rằng TBT Trọng được Tổng thống Mỹ Donald Trump mời tới thăm Washington trong năm nay và đó là vì sao chính phủ Việt Nam phải có trách nhiệm dập tắt các tin đồn và thông báo về tình trạng sức khỏe của ông Trọng.

Giải thích về lời kêu gọi cảnh giác đối với nhân dân, GS Tương Lai nói “khi một ghế quyền lực bị bỏ trống thì tình hình dễ biến động và bên ngoài sẽ kéo vào.”

“Chính đây là thời cơ cho các thế lực ngoại bang sát nách biến những toan tính bẩn thỉu bằng những hành động bất ngờ và thâm hiểm,” theo Lời kêu gọi cảnh giác của 4 nhân sỹ.

GS Tương Lai nói rằng “thế lực ngoại bang sát nách” ở đây không ngoài ai khác mà là kẻ thù truyền kiếp của Việt Nam, tức Trung Quốc. Ông cho biết lời kêu gọi trên nằm để người dân cảnh giác với việc đó cũng như thức tỉnh lòng yêu nước của người dân trong hoàn cảnh này.


VOA

Bí mật nào khiến ngân sách quý 1/2019 ‘có thặng dư’?


Từ năm tài khóa 2016, Chính phủ và Bộ Tài chính đã quyết định “ém” mà không đưa phần chi trả nợ gốc vào mục bội chi ngân sách, cố ép tỷ lệ bội chi/GDP giảm xuống để làm đẹp báo cáo.

Từ năm tài khóa 2016, Chính phủ và Bộ Tài chính đã quyết định “ém” mà không đưa phần chi trả nợ gốc vào mục bội chi ngân sách, cố ép tỷ lệ bội chi/GDP giảm xuống để làm đẹp báo cáo.

Thành tích mới thời ‘cướp đường đoạt ghế’

Chính phủ của thủ tướng ‘Cờ Lờ Mờ Vờ’ và ‘mỗi tỉnh là một đầu tàu kinh tế’ lại vừa đạt được một thắng lợi chính trị trong nội bộ đảng đang cướp đường đoạt ghế đến đại hội 13: kết thúc quý 1, chi ngân sách quốc gia thấp hơn thu ngân sách quốc gia 6.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 250 triệu USD.

Nếu những con số trên được phản ánh trung thực và có thể tin cậy được, đây là quý hiếm hoi mà ngân sách Việt Nam không những không bị bội chi mà còn có được một chút dôi dư - điều trở nên kỳ diệu khi so sánh với mức bội chi ngân sách thời sếp của Nguyễn Xuân Phúc là Nguyễn Tấn Dũng, bình quân 5 - 6% GDP, tức luôn vượt hơn mức 5% mà Liên hiệp quốc quy định là ‘mức nguy hiểm’. Nạn tham nhũng và chi xài lãng phí vô giới hạn là hai đặc trưng trên bản mặt của thủ tướng thời đó.

Nguyễn Xuân Phúc có những quyết tâm riêng của ông ta. Sau khi chính thức thay thế ‘anh Ba X’ bị rớt đài với một trong những nguyên do chính là thành tích điều hành kinh tế vừa yếu kém vừa ‘chẳng biết gì’ về tài chính khiến bội chi ngân sách năm nào cũng như năm nào đều đội mồ sống dậy, thời của Phúc đã siết lại được phần nào kỷ luật thu chi ngân sách bằng chủ trương tiết kiệm chi thường xuyên (phần chi lương và phụ cấp cho đội ngũ công chức gần 3 triệu người), tiết giảm chi đầu tư phát triển, giảm biên chế…

Mức bội chi ngân sách được ‘quyết tâm’ kéo giảm’ xuống còn dưới 5% GDP, thậm chí lạc quan hơn thì dưới 3% GDP, tức vào khoảng 200.000 tỷ đồng.

Nhưng làm thế nào để kéo giảm tỷ lệ bội chi trong khi tỷ lệ chi thường xuyên trong tổng chi ngân sách vẫn chiếm đến 70 - 80 % mà không hề thuyên giảm, bất kể số thu ngân sách đang có chiều hướng đụng trần và sụt giảm mà đã khiến đảng cầm quyền lẫn chính phủ cuống quýt tìm cách đè đầu dân tăng nhiều loại thuế như VAT (giá trị gia tăng), thuế sử dụng đất và đủ các sắc thuế mang tính ‘kiến tạo’ khác mà bị người dân chửi rủa ‘chúng bóc lột dân ta đến tận xương tủy’…?

Trong khi đó, đội ngũ công chức không những không giảm mà còn phình to hơn đến gần 100 ngàn người từ thời ông Phúc trở thành thủ tướng. Còn phần chi đầu tư phát triển, mà về thực chất là chi cho các công trình hạ tầng cơ sở như giao thông, xây dựng cơ bản, trụ sở hành chính, bảo tàng, tượng đài… có bị cắt giảm phần nào, nhưng không phải là do “thành ý” của chính phủ mà bởi ngân sách đã khốn đốn đến mức chính giới quan chức chính phủ và quốc hội đã phải thừa nhận không còn biết tìm đâu ra tiền cho đầu tư phát triển nữa, hoặc do thực tế chậm giải ngân vốn đầu tư phát triển.

Vậy là như dân gian đương đại truyền khẩu ‘trong cái khó ló cái… khôn vặt’. Một trong những đặc trưng nổi bật của Thủ tướng Phúc mà đã không có ở thủ tướng Dũng là thiên bẩm về… số học.

Thủ thuật mới: ‘đá’ nợ gốc khỏi cơ cấu bội chi

Từ năm 2016, Nguyễn Xuân Phúc đã bắt đầu quan tâm đến GDP và cách làm sao để chỉ số giá trị tổng sản lượng quốc gia này chỉ có tăng khá đến tăng mạnh mà không thể tụt dốc. Hẳn đó là nguồn cơn vì sao trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam, theo nhiều đánh giá độc lập, vẫn ậm ạch và thực chất đã lao vào chu kỳ suy thoái kinh tế năm thứ 11 liên tiếp kể từ năm 2008, GDP vẫn được báo cáo quá sức hồng hào với tỷ lệ gần 7% và trên cả 7%. Tổng cục Thống kê đã trở thành một công cụ đầu sai ‘ngoan hiền dễ bảo’ cho những tính toán số học quá khó tin như thế.

Sau đó, thậm chí Thủ tướng Phúc còn manh dạn yêu cầu Tổng cục Thống kê ‘dưa kinh tế ngầm vào GDP’. Nguyên tắc là quá đơn giản của học sinh cấp 1: chỉ cần ước tính ‘kinh tế ngầm’ (nền kinh tế phi chính thức, bao gồm cả buôn lậu) khoảng 20- 30% GDP hiện hữu là sẽ có GDP tương lai vọt đến gần 300 tỷ USD, thừa sức đưa việt Nam trở thành ‘một trong những trung tâm kinh tế mới nổi trên thế giới’.

Cũng từ năm 2016, Thủ tướng Phúc đã quan tâm và chỉ đạo một vấn đề mà có lẽ vào thời Nguyễn Tấn Dũng đã chẳng nghĩ ra: không tính chi trả nợ gốc vào bội chi ngân sách nhà nước từ năm tài khóa 2016.

Đó là lý do tại sao từ năm tài khóa 2016, Chính phủ và Bộ Tài chính đã quyết định “ém” mà không đưa phần chi trả nợ gốc vào mục bội chi ngân sách, cố ép tỷ lệ bội chi/GDP giảm xuống để làm đẹp báo cáo, cùng với sự toa rập của một quốc hội mà chắc chắn thừa biết cái nguyên tắc đương nhiên phải tính nợ gốc vào cơ cấu bội chi, nhưng chỉ biết ‘gật’. Đó cũng là một bí mật riêng có của một chính thể độc đảng và độc quyền về công bố báo cáo thu chi ngân sách, bất chấp yêu cầu về minh bạch tài chính ngân sách của Liên hiệp quốc và các tiêu chuẩn hướng tới một nền kinh tế thị trường đúng nghĩa - điều mà chính thể này đang rất thèm muốn có được để được vay các nguồn tài chính ưu đãi từ quốc tế.

Đến năm tiếp theo - 2017, tỷ lệ bội chi ngân sách lập tức được kéo giảm đầy bất ngờ và kỳ lạ.

Cần nhắc lại, kế hoạch của chính phủ chi trả nợ gốc và lãi năm 2017 là khoảng 260 ngàn tỷ đồng, trong đó phần nợ gốc có thể chiếm khoảng 2/3 trong số đó, tức khoảng 170 ngàn tỷ đồng.

Với dự toán bội chi ngân sách năm 2017 là khoảng 250 ngàn tỷ đồng, nếu tính cả phần chi trả nợ gốc vào bội chi ngân sách năm 2017, con số bội chi thực sự sẽ lên đến khoảng 420 ngàn tỷ đồng, chiếm đến khoảng 8-9% GDP (so với GDP năm 2017 khoảng 210 - 220 tỷ USD) tức còn cao hơn hẳn mức bội chi kỷ lục “thời Nguyễn Tấn Dũng” vào năm 2013 là 6,6% GDP.

Cũng với thủ thuật ‘ém nợ gốc’như thế, năm 2018 đã được hệ thống tuyên giáo và báo đảng tung hô ‘lần đầu tiên sau 13 năm, ngân sách thặng dư 400 tỷ đồng’.

Còn năm 2019 thì sao?

Vẫn trên 5%?

2019 lại là năm ‘bản lề’ của công cuộc ‘xác định cán bộ cấp chiến lược cho đại hội 13’ - một đại hội của đảng cầm quyền mà nếu còn xảy ra thì sẽ vào năm 2021. Cuộc đua đến đại hội này ngày càng trở nên quyết liệt và sắc máu, mà ngoài truyền thống tung hê đơn thư tố cáo nội bộ trên mạng xã hội cùng hiệu ứng đáng sợ của chiến dịch ‘đốt lò’, thì bất cứ kết quả nào được xem là khả quan về thành tích điều hành kinh tế - ngân sách cũng ghi điểm cho quan chức cao nhất trong Bộ Chính trị có cơ hội điều hành kinh tế là Nguyễn Xuân Phúc.

Nhưng vào quý 1 năm 2019, ngân sách Việt Nam phải trả nợ 4 tỷ USD, tương đương khoảng hơn 90.000 tỷ đồng. Nếu tỷ lệ nợ gốc/tổng nợ phải trả vẫn khoảng 2/3, con số nợ gốc mà ngân sách Việt Nam phải trả vào quý 1 năm 2019 là 60.000 tỷ đồng. Mà như vậy, không thể có chuyện ngân sách ‘có thặng dư 6.000 tỷ đồng’, mà đã bội chi gấp 10 lần con số đó trong quý 1 năm 2019, biến ‘thành tích’ của Thủ tướng Phúc thành nỗi bất hạnh cho cá nhân ông ta, nhưng trên hết là cả một dân tộc bị đè đầu bóp họng để có tiền trả nợ.

Để nếu mức bội chi ngân sách 60.000 tỷ đồng của quý 1 được mặc định cho nguyên năm 2019, tỷ lệ bội chi ngân sách 2019 sẽ vẫn là một bản sao trung thành của thời Nguyễn Tấn Dũng: trên 5%.


Phạm Chí Dũng
Blog VOA

Qui hoạch: Trọng tội khó dung nhưng ai tính?


Cho dù trong vòng một tháng, ông Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Việt Nam, hai lần lên tiếng, yêu cầu chính quyền thành phố Hà Nội “làm rõ” vấn nạn 2.000 héc ta ở huyện Mê Linh bị bỏ hoang suốt mười năm vừa qua nhưng không ai tin vấn nạn này sẽ được giải quyết tới nơi, tới chốn (1).

Xe cộ giờ tan tầm Hà Nội.

Mê Linh vốn là một huyện thuộc tỉnh Vĩnh Phúc, đến giữa năm 2008 được sáp nhập vào thành phố Hà Nội. Giờ, sau mười năm, Mê Linh trở thành một trong nhiều bằng chứng sống động về dã tâm của kế hoạch “Điều chỉnh, mở rộng địa giới hành chính Thủ đô” từ từ 921 cây số vuông thành 3.324 cây số vuông.

***

Mười năm trước, giống như nhiều chuyên gia, nhân sĩ ở cả bên trong lẫn bên ngoài Việt Nam, ông Võ Văn Kiệt – cựu Thủ tướng Việt Nam – phản đối kịch liệt việc mở rộng Hà Nội. Trong một thư ngỏ gửi các đại biểu Quốc hội lúc ấy, ông Kiệt lên án chủ trương “mở rộng Hà Nội” là quá vội vàng.

Ông Kiệt lưu ý “mở rộng Hà Nội” chỉ là ý tưởng nảy sinh trong quá trình thực hiện đồ án “Quy hoạch Vùng Thủ đô”, chưa được nghiên cứu thấu đáo, song Thủ tướng lúc ấy – ông Nguyễn Tấn Dũng – đã đem ra… trình Quốc hội. Ông Kiệt nhấn mạnh, quy hoạch đô thị là một lĩnh vực đa ngành, tiếp cận và xử lý nhiều phạm trù tri thức, tác động nhiều chiều đến nhiều mặt của cuộc sống và ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển chung của quốc gia, thành ra mở rộng đến đâu, mở rộng như thế nào, mở rộng để làm gì,… phải phối hợp nhiều ngành để nghiên cứu nghiêm túc mới mong có được một dự báo đủ căn cứ, đáng tin cậy, có viễn kiến. Ông Kiệt còn dùng chính thực tế “phát triển đô thị” ở Viẹt Nam sau “đổi mới” để nhắc nhở về hàng loạt khiếm khuyết có thể dẫn tới “khủng hoảng đô thị” và kêu gọi các đại biểu Quốc hội lúc ấy ngẫm nghĩ, hành động thận trọng (2).

Đầu tháng 5 năm 2008, Thư ngỏ vừa kể đã được hệ thống truyền thông chính thức tại Việt Nam công bố rộng rãi như một trong những biểu thị đồng phản kháng của báo giới. Ở đầu Kỳ họp thứ ba của Quốc hội khóa 12 – diễn ra trong suốt tháng 5 năm 2008 – chỉ có 45% đại biểu Quốc hội tán thành chủ trương “mở rộng Hà Nội”.

Tuy nhiên ngay sau đó, Đoàn Đại biểu của các địa phương tại Quốc hội liên tục tổ chức họp riêng để “quán triệt” về “chủ trương lớn – mở rộng Hà Nội” của đảng. Ngày 29 tháng 5 – Nghị quyết “mở rộng Hà Nội” được đem ra biểu quyết lần thứ hai. Lần này, có 458/475 đại biểu… nhất trí. Tỉ lệ tán thành khoảng 93% (3).

***

Nay, hậu quả đã rõ! Các viên chức hữu trách ở Mê Linh chính thức phân trần với công chúng: 2.000 héc ta đất bị bỏ hoang tại huyện này là do… “chủ trương lớn – mở rộng Hà Nội”. Đất ở Mê Linh được gom, khoảng 60 dự án phát triển đô thị được trình, được duyệt trước khi Mê Linh thôi thuộc Vĩnh Phúc để trở thành một phần của… Thủ đô!

“Chủ trương lớn – mở rộng Hà Nội” khiến một số cá nhân, doanh nghiệp hăm hở “đi tắt, đón đầu” song đó lại là đường cụt. Tuy Mê Linh đã thuộc Hà Nội nhưng thị trường bất động sản đóng băng suốt từ đó đến nay. Không ít cá nhân, doanh nghiệp đã phá sản hoặc dở sống, dở chết vì nợ nần. Hệ thống ngân hàng chao đảo do cho vay nhưng không thu hồi được cả vốn lẫn lãi, nợ xấu mà hệ thống ngân hàng phải ôm trở thành ác mộng của cả quốc gia. Nông dân mất đất canh tác, không còn sinh kế, suốt mười năm ngóng tiền bồi thường vì “nhà đầu tư” chưa trả. Đâu chỉ có Mê Linh! Theo một thống kê của Sở Kế hoạch – Đầu tư thành phố Hà Nội thì “chủ trương lớn – mở rộng Hà Nội” còn cho chào đời 51 dự án chỉ thu hồi đất rồi bỏ hoang ở huyện Hoài Đức, 48 dự án ở quận Nam Từ Liêm, 25 dự án ở quận Hoàng Mai, 23 dự án ở quận Bắc Từ Liêm…

Năm ngoái, nhân dịp kỷ niệm mười năm thực hiện “chủ trương lớn - mở rộng Thủ đô”, ông Trần Huy Ánh – Kiến trúc sư, thành viên Hội Kiến trúc sư Việt Nam – chia sẻ rằng, mười năm vừa qua, Hà Nội chỉ rất thành công trong phát triển bất động sản, còn kết quả của chiến lược phát triển đô thị một cách bền vững thì rất hạn chế. Đường sá nhiều hơn nhưng không ai dám nói chuyện đi lại dễ dàng hơn. Hệ thống thoát nước chưa đáp ứng được trước những thách thức của biến đổi khí hậu, chưa có kịch bản nào mang tính chiến lược trong vấn đề thoát nước. Các cao ốc mọc lên như nấm chỉ khiến người ta lo ngại nhiều hơn về sự cân đối của hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng đô thị, hạ tầng xã hội. Chẳng hạn trẻ em đến trường thiếu an toàn hơn cách nay mười năm, người ta mất nhiều thời gian hơn cho việc đưa trẻ đến trường. Nguy cơ lây nhiễm vì bệnh viện quá tải cao hơn (5)...

Cũng từ năm ngoái, sai lầm của “chủ trương lớn – mở rộng Thủ đô” bắt đầu được báo giới Việt Nam đề cập. Viễn cảnh đại đô thị trải dài từ tả ngạn sông Hồng đến sát khu vực trung du phía Bắc mà “chủ trương lớn – mở rộng Thủ đô” vẽ ra, hóa ra chỉ kích hoạt được làn sóng đầu tư bất động sản lớn chưa từng có. Việc thu hồi hàng trăm ngàn héc ta đất để giao cho các dự án bất động sản đã khiến cuộc sống, sinh hoạt của 180.000 gia đình nông dân bị lộn ngược. Ngay cả tờ Nhân Dân – Cơ quan ngôn luận của Ban Chấp hành Trung ương Đảng CSVN – cũng than: …Chưa ai thấy được chuyển biến nào đáng kể của năm khu đô thị vệ tinh. Rồi Thủ đô sẽ lại kỷ niệm hai mươi năm ngày mở rộng. Mười năm nữa Hà Nội sẽ ra sao? Sẽ mở rộng hay thu hẹp? Nhiều người bảo sao cũng được, miễn là được ăn sạch, thở sạch và không tắc đường (6)...

***

“Chủ trương lớn – mở rộng Thủ đô” không phải do ngu dốt. Đó là một nỗ lực nhằm tạo điều kiện cho một số cá nhân, một số nhóm trục lợi bất chấp hậu quả. Vấn nạn 2.000 héc ta ở huyện Mê Linh bị bỏ hoang suốt mười năm vừa qua chỉ là một trong nhiều khía cạnh của thảm họa “mở rộng Hà Nội”.

Giống như trước nay, yêu cầu “làm rõ” của ông Phúc có vô số điểm chưa rõ và điểm chưa rõ đáng bận tâm nhất là có “làm rõ” và truy cứu trách nhiệm của những cá nhân có liên quan, buộc những cá nhân này phải trả giá hay không? Có “làm rõ” cả trách nhiệm của ông Nguyễn Phú Trọng, lúc đó là Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội không?

Nếu “làm rõ” vẫn chỉ là vô số lần từng làm mà chưa bao giờ thật sự rõ, “làm rõ” mà không truy đến tận căn, không trị tận gốc thì Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương đảng CSVN hết khóa này tới khóa khác sẽ còn tiếp tục thản nhiên, thông qua – ban hành những “chủ trương lớn” tương tự và Quốc hội hết khóa này tới khóa khác sẽ còn tiếp tục “nhất trí”, trong trường hợp lương tâm của nhiều đại biểu còn đủ sức để cựa quậy, đảng sẽ tiếp tục “quán triệt” để cuối cùng cũng đạt được sự đồng thuận cao.


Trân Văn
Blog VOA

Chuyển giao quyền lực ở Việt Nam trước vấn đề sức khỏe của ông Trọng hiện nay


Ông Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tuyên thệ nhậm chức Chủ tịch nước. 23/10/2018.


Nhấp vào nút play (►) dưới đây để nghe

Chính trường Việt Nam những ngày qua được giới quan sát cho là “nóng lên” liên quan những đồn đoán về tình trạng sức khỏe của Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng. Đài RFA có cuộc trao đổi với nhà quan sát tình hình Việt Nam, Tiến sĩ Phạm Chí Dũng để tìm hiểu về sự chuyển giao quyền lực ở Việt Nam sẽ ra sao trong bối cảnh sắp diễn ra Đại hội Trung ương 10 và Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN) XIII vào năm 2021 ?

Trước hết, Tiến sĩ Phạm Chí Dũng nhận định về thông tin Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sẽ tham dự Diễn đàn “Vành đai-Con đường” lần thứ 2 tại Bắc Kinh, Trung Quốc từ ngày 25 đến ngày 27 tháng 4 vừa được Bộ Ngoại Giao Việt Nam thông báo vào ngày 22 tháng 4:

Tiến sĩ Phạm Chí Dũng: Việc cử Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đi dự Diễn đàn “Vành đai-Con đường” ở Trung Quốc thì đã vô hình trung gián tiếp xác nhận những thông tin đồn đoán trước đó, nhưng có cơ sở về chuyện trước khi đi Mỹ thì ông Nguyễn Phú Trọng sẽ đi Trung Quốc và dự diễn đàn này. Và việc cử ông Nguyễn Xuân Phúc đi Trung Quốc cũng là một dấu chỉ gián tiếp xác nhận về tình trạng ông Nguyễn Phú Trọng có vấn đề về sức khỏe, theo rất nhiều những đồn đoán trong những ngày vừa qua. Đồng thời, cũng cho thấy đây chính là thêm một dấu hiệu chuyển giao quyền lực nữa từ Nguyễn Phú Trọng sang những quan chức cấp thấp hơn, chẳng hạn như ông Nguyễn Xuân Phúc, tức là phải ủy quyền cho một quan chức nằm trong “tam trụ” đi dự Diễn đàn “Vành đai-Con đường”.

Trước đó đã có một chỉ dấu về chuyện chuyển giao quyền lực của ông Nguyễn Phú Trọng cho những quan chức khác trong việc tiếp đón khách nước ngoài là tiếp một đoàn khách quan trọng của Thượng Nghị viện Mỹ, do Thượng Nghị sĩ Leahy dẫn đầu đến Việt Nam làm việc. Và, người tiếp ông Leahy và đoàn Thượng Nghị sĩ Mỹ không phải là ông Nguyễn Phú Trọng mà là Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng.

Do đó có thể nói toàn bộ những dấu chỉ đó cho thấy quả thực ông Nguyễn Phú Trọng có vấn đề về sức khỏe, thậm chí là không nhẹ nhàng một chút nào đối với vấn đề sức khỏe của ông Trọng.

RFA: Sắp tới đây, Đảng Cộng sản Việt Nam sẽ tổ chức Hội nghị Trung ương 10. Trong tình huống ông Nguyễn Phú Trọng có vấn đề về sức khỏe và Hội nghị Trung ương 10 tiến hành không có sự tham dự của ông Nguyễn Phú Trọng thì sẽ thế nào?

Tiến sĩ Phạm Chí Dũng: Hội nghị Trung ương 10 là hội nghị thường niên tiếp theo Hội nghị Trung ương 9, được tổ chức vào cuối tháng 12/2018. Hiện nay chỉ biết Hội nghị Trung ương 10 theo truyền thống sẽ diễn ra trước kỳ họp Quốc Hội giữa năm, bắt đầu từ ngày 20/05/2019 cho nên chưa biết nội dung của nghị trình Hội nghị Trung ương 10 gồm những gì. Nhưng chắc chắn sẽ có những nội dung quan trọng, trong đó sẽ bàn tới vấn đề như cơ cấu cán bộ cấp chiến lược để chuẩn bị cho Đại hội Đảng CSVN XIII, diễn ra trong năm 2021.

Tuy nhiên trong tình hình ông Trọng bệnh tật thì có khả năng Hội nghị Trung ương 10 nếu có diễn ra theo lịch trình thì cũng sẽ không tập trung một cách đầy đủ vào những nội dung cần có của nó, chẳng hạn như vấn đề cơ cấu cán bộ cấp chiến lược hay công việc “đót lò” (chống tham nhũng).

Và ngay trước Hội nghị Trung ương 10 thì thân phận của ông Nguyễn Phú Trọng sẽ phải đối mặt với một thách thức rất lớn, là cựu Chủ tịch nước Lê Đức Anh vừa từ trần và theo nguyên tắc của Đảng thì ông Nguyễn Phú Trọng sẽ làm Trưởng ban Lễ tang trong đám tang của cựu Chủ tịch nước Lê Đức Anh. Bây giờ người ta đang trông chờ xem quốc tang của ông Lê Đức Anh sẽ được chủ trì bởi trưởng ban lễ tang nào, là ông Nguyễn Phú Trọng hay là một người khác? Và nếu không phải là ông Nguyễn Phú Trọng thì lại thêm một chỉ dấu nữa, thêm một bằng chứng nữa cho thấy quả thực vấn đề sức khỏe của ông Trọng đang rất lớn. Nhiều thông tin còn cho rằng ông Trọng đang nằm trong chỗ được gọi là Khoa Tích cực Điều trị, số hiệu là A11 của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, ở Hà Nội.

RFA: Giả sử có hai tình huống sẽ xảy ra trong Đại hội Đảng CSVN XIII diễn ra trong năm 2021. Trong tình huống thứ nhất, sức khỏe ông Nguyễn Phú Trọng được hồi phục, khỏe mạnh và thời điểm đó ông 77 tuổi. Có khả năng nào ông Nguyễn Phú Trọng sẽ được tín nhiệm và được tiếp tục bầu chọn cho vị trí đương nhiệm hiện giờ hay không?

Tiến sĩ Phạm Chí Dũng: Có hai khả năng và đều tùy thuộc vào những văn bản do bên phía ông Trọng, cụ thể là Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, một trong những người được coi là thân tín của ông Trọng soạn thảo ra. Một là, nếu trong Điều lệ Đảng tiếp tục ghi “theo quy định có những trường hợp đặc biệt”, nhưng lại không giải thích trường các hợp đặc biệt đó là như thế nào. Những trường hợp đặc biệt như vậy sẽ được coi là trường hợp được đặc cách về mặt tuổi tác, về mặt sức khỏe hay ví dụ như có khái niệm mà ông Trọng đã sáng tác ra trước đây là “không tham vọng quyền lực” hay bảo đảm những yếu tố “người Bắc có lí luận”…Những trường hợp đặc biệt như thế là hoàn toàn có thể sửa đổi Điều lệ Đảng, sửa đổi những quy định dưới Điều lệ Đảng liên quan đến việc bầu cử tại các Đại hội Đảng cao cấp để cho ông Trọng có thể “ngồi” tiếp và “ngồi” mãi. Đây là một cơ sở có thể thay đổi.

Nếu không bị thách thức bởi vấn đề sức khỏe thì nhiều khả năng, người ta đang thấy ông Trọng không những giữ chức vụ tới cuối nhiệm kỳ Đại hội Đảng CSVN XII, mà còn tiếp tục “ngồi” ở Đại hội Đảng CSVN XIII và có thể tiếp tục sau đó nữa như một dạng “Hoàng đế Tập Cận Bình” ở Trung Quốc

-TS. Phạm Chí Dũng
Cơ sở thứ hai là làm theo cách của Tập Cận Bình, ở Trung Quốc: Sửa đổi Hiến Pháp. Hồi năm 2018, ông Tập Cận Bình có lẽ có những tác động đủ mạnh mẽ và đủ ma mãnh tới toàn bộ Quốc Hội của Trung Quốc để khiến cho toàn bộ Quốc Hội Trung Quốc đã phải gật đầu với một quy định chưa có tiền lệ là bỏ Quy định giới hạn 2 nhiệm kỳ đối với vai trò Chủ tịch nước. Do vậy, vô hình trung cho thấy ông Tập Cận Bình nếu muốn thì có thể ngồi tại ghế Chủ tịch nước kiêm Tổng Bí thư suốt đời và trở thành “Hoàng đế Tập Cận Bình”.

Ông Nguyễn Phú Trọng, ở Việt Nam cũng có thể giống như vậy. Và nếu không bị thách thức bởi vấn đề sức khỏe thì nhiều khả năng, người ta đang thấy ông Trọng không những giữ chức vụ tới cuối nhiệm kỳ Đại hội Đảng CSVN XII, mà còn tiếp tục “ngồi” ở Đại hội Đảng CSVN XIII và có thể tiếp tục sau đó nữa như một dạng “Hoàng đế Tập Cận Bình” ở Trung Quốc.

RFA: Như vậy trong tình huống thứ hai ngược lại, tại thời điểm đó mà sức khỏe của ông Nguyễn Phú Trọng không thể đảm đương chức vụ được nữa thì chuyện gì sẽ xảy ra và khi đó các ứng cử viên sáng giá nào có thể thay thế nắm giữ hai chức vụ quan trọng Tổng Bí thư và Chủ tịch nước?

Tiến sĩ Phạm Chí Dũng: Cho đến Đại hội Đảng CSVN XIII, nếu tình hình lúc đó ông Nguyễn Phú Trọng không thể bảo đảm sức khỏe để cống hiến lâu dài cho Đảng và cho dân tộc thì chắc chắn ông Trọng phải buông rời quyền lực và trở thành một “Thái Thượng hoàng”, một dạng cố vấn hay lui về hoàn toàn để cố gắng làm “người tử tế” giống ông Nguyễn Tấn Dũng. Và lúc đó sẽ xuất hiện một số khuôn mặt mới. Cho tới nay đang xuất hiện cho cương vị Tổng Bí thư tại Đại hội Đảng CSVN XIII bao gồm:

 Bốn ứng cử viên có thể được chọn thay thế đảm nhiệm chức vụ của ông Nguyễn Phú Trọng. RFA edited 
Người sáng giá nhất được cho là ông Trần Quốc Vượng, Thường trực Ban Bí thư, người được cho là tin cậy và thân tín của ông Nguyễn Phú Trọng.

Thứ hai là Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Phạm Minh Chính, cũng là người được ông Trọng đưa lên giữ vị trí Thứ trưởng Bộ Công An và Bí thư tỉnh Quảng Ninh.

Thứ ba là Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, có lẽ là một trường hợp đặc biệt vì ông Phúc nắm khối Hành pháp và hiện nay ông Phúc về mặt thực lực, quyền bính cũng như được coi là mạnh mẽ về kinh tài thì Nguyễn Xuân Phúc là người nổi bật hơn cả. Thế nhưng, về mặt nội bộ thì lại có những thông tin cho rằng ông Nguyễn Xuân Phúc không được lòng ông Nguyễn Phú Trọng bằng như hai ông Trần Quốc Vượng và Phạm Minh Chính.

Còn một nhân vật khác phải kể đến, dù chỉ là một nhân vật trung dung nhưng đang giữ chức vụ mà ông Nguyễn Phú Trọng đã từng đảm nhiệm là Chủ tịch Quốc Hội Nguyễn Thị Kim Ngân. Mặc dù, bà Kim Ngân được coi là nhân vật yếu thế nhất trong số những gương mặt ứng cử viên cho Tổng Bí thư ở Đại hội Đảng CSVN XIII hiện nay.

Thế nhưng thật ra sau biến cố xảy ra đối với ông Nguyễn Phú Trọng tại Kiên Giang thì tình hình chuyển giao quyền lực, đột biến quyền lực và khoảng trống quyền lực đã xuất hiện. Khoảng trống quyền lực này là rất lớn. Hai “cái ghế” vừa Tổng Bí thư vừa Chủ tịch nước do Nguyễn Phú Trọng đang để lộ ra, nếu không muốn nói là để lại. Như chúng ta biết theo quy luật vật lý “nước chảy chỗ trũng” thì khoảng trống quyền lực càng lớn, có nghĩa là chỗ trũng sẽ càng lớn và nước chảy càng mạnh. Do đó ngay bây giờ, tôi tin rằng đã bắt đầu một cuộc đua rất mạnh mẽ, rất sôi nổi, rất quyết thắng và có lẽ không kém cạnh gì về các thủ thuật chính trị để tranh giành những vị trí và khoảng trống quyền lưc do ông Nguyễn Phú Trọng để lại ngay tại thời điểm này, chứ không còn chờ cho đến Đại hội Đảng CSVN XIII nữa.

RFA: Một số những nhân sĩ trí thức kêu gọi cảnh giác yếu tố Trung Quốc vì họ lo ngại trong tình huống sức khỏe của ông Trọng không tốt, có thể có bàn tay của Trung Quốc nhúng vào trong cuộc đua thay thế cho vị trí của ông Trọng. Tiến sĩ Phạm Chí Dũng nghĩ sao?

Tiến sĩ Phạm Chí Dũng: Chắc chắn là sẽ có bàn tay của Trung Quốc. Không chỉ ở Đại hội Đảng CSVN XIII mà đã có tiền lệ từ nhiều Đại hội trước đó. Đã có những thông tin rằng thậm chí Trung Quốc có thể can thiệp nhân sự cấp Bộ Chính trị ở Việt Nam. Tuy nhiên, chưa có những bằng chứng có thể kiểm chứng được vấn đề này. Và rất nhiều dư luận đã bức bối về chuyện Bộ Chính trị Việt Nam khá là thiếu bản lĩnh để cho Trung Quốc can thiệp sâu vào công tác nhân sự.

Tại Đại hội Đảng CSVN XIII có lẽ trong tình cảnh rối ren về mặt nhân sự ở Việt Nam và ngay lúc này đây, tôi nghĩ rằng Trung Quốc đã đặc biệt quan tâm đến vấn đề sức khỏe của Nguyễn Phú Trọng và quan tâm tới tương lai hậu Nguyễn Phú Trọng sẽ như thế nào đối với Bộ Chính trị Việt Nam và đặc biết đối với vấn đề “tam trụ” hoặc “tứ trụ” của Việt Nam tại Đại hội Đảng CSVN XIII.

Chắc chắn là Trung Quốc sẽ có những sự can thiệp tác động nhất định và cũng không loại trừ có những tác động theo dạng răn đe, khủng bố tinh thần và tâm lý, và đe dọa quân sự giống như vụ Giàn khoan Hải Dương 981 đưa vào Biển Đông hồi tháng 5 năm 2014, hoặc là việc điều động một số binh đoàn, sư đoàn, quân đoàn tập trung ở biên giới phía Bắc vào những năm đó. Thế thì chắc chắn sẽ có những tác động và những tác động đó sẽ diễn ra trên nhiều mặt bao gồm ngoại giao, chính trị và cả kinh tế nữa.

RFA: Trong thời gian gần đây, với những kêu gọi Việt Nam cần đẩy mạnh hơn nữa trong cải cách thể chế để tiến bộ và phát triển nhanh hơn và tại Đại hội Đảng CSVN XIII cho dù ông Trọng hay những nhân vật khác nắm giữ chức vụ cao nhất là Tổng Bí thư và Chủ tịch nước thì có hy vọng nào cho Việt Nam sẽ thay đổi với tam quyền phân lập được rõ ràng hơn kể từ sau Đại hội Đảng năm 2021?

Tiến sĩ Phạm Chí Dũng: Thực ra hy vọng để Việt Nam cải cách thể chế, trong đó có cải cách thể chế theo yêu cầu của phương Tây đang xuất hiện trong năm 2019 này, phụ thuộc vào các hiệp định thương mại quốc tế mà Việt Nam đang đuổi.

Một là Hiệp định Đối tác Tòa diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) mà đã ký kết và đang triển khai vào đầu năm 2019. Đây là hiệp định đặt nặng về quyền lợi của người lao động và công đoàn độc lập mà Việt Nam phải bảo đảm.

Hiệp định thứ hai là Hiệp định Thương mại Tự do Châu Âu-Việt Nam (EVFTA) và nếu như Việt Nam chịu cam kết cải thiện một số điều kiện nhân quyền theo gói yêu cầu cải thiện nhân quyền mà Nghị viện Châu Âu đã ban hành vào tháng 11/2018 thì có nhiều khả năng Hiệp định khung về EVFTA sẽ được Nghị viện mới của Châu Âu chấp thuận cho kết và phê chuẩn trong mùa hè này. Nhưng tôi muốn nhấn mạnh dù cho ký kết Hiệp định khung EVFTA thì cũng chỉ là hiệp định khung về pháp lý thôi. Còn sau đó, hiệp định được coi là có lợi ích thương mại trực tiếp đối với Việt Nam là Hiệp định Bảo hộ Đấu tư Thương mại Châu Âu-Việt Nam (EVIBA) mới là quan trọng nhất. Cả hai Hiệp định EVFTA và EVIBA đều đề cập tới những vấn đề cải thiện nhân quyền mật thiết tới Việt Nam như là việc ký 3 Công ước Quốc tế còn lại về lao động của Tổ chức Lao động Quốc tế, việc Việt Nam phải ban hành Luật về Hội một cách thực chất và bảo đảm việc thừa nhận, công nhận môi trường cho các tổ chức xã hội dân sự độc lập ở Việt Nam hoạt động, việc Việt Nam phải ban hành Luật Biểu tình và đồng thời phải trả tự do cho tất cả tù nhân lương tâm cũng như phải tôn trọng tự do báo chí và tôn trọng chính sách tham vấn các tổ chức xã hội dân sự cho các chính sách phát triển EVFTA…Nếu như Việt Nam cải thiện vấn đề này thì có hy vọng sẽ có một không gian mở hơn cho dân chủ ở Việt Nam.

Tôi cho là đa số tập thể Bộ Chính trị hiện nay vì quyền lợi và sinh mạng chính trị của họ và kể cả những tài sản thuộc thân nhân của họ chủ yếu nằm ở phương Tây thì họ sẽ dễ thỏa hiệp hơn với phương Tây về vấn đề cải cách thể chế và cải thiện dân chủ nhân quyền. Và do đó sẽ là cơ hội mở để cho dân chủ nhân quyền và vấn đề tam quyền phân lập, cũng như nhà nước pháp quyền mới của việt Nam chứ không phải nhà nước pháp quyền Xã hội Chủ nghĩa được hình thành, ra đời trong khoảng sau năm 2020

-TS. Phạm Chí Dũng
Và nếu như trong thời gian tới mà ông Nguyễn Phú Trọng hồi phục sức khỏe hoặc cho dù ông Trọng không hồi phục sức khỏe nhưng vẫn nhận được lời mời của Tổng thống Donald Trump thăm Hoa Kỳ trong năm 2019 đối với một quan chức khác được Nguyễn Phú Trọng cho đầy đủ thẩm quyền để có thể bàn bạc với ông Trump về thương mại và quân sự thì có thể không gian dân chủ ở Việt Nam sẽ còn được mở rộng hơn nữa. Tại vì những yêu cầu của ông Trump không nhấn mạnh về vấn đề nhân quyền nhưng đặc biệt nhấn mạnh vào vấn đề kinh tế thị trường, mà theo đúng nghĩa đen của kinh tế thị trường là một trong những yếu tố hiện nay, những nhu cầu cao nhất mà Việt Nam đang theo đuổi do có kinh tế thị trường thì Việt Nam tiếp cận được những nguồn vốn vay với lãi suất ưu đãi và thời gian ân hạn từ các tổ chức tài chính tín dụng có tiếng của quốc tế như Quỹ IMF, Ngân hàng Thế giới hay Ngân hàng Phát triển Á Châu và một số tổ chức tín dụng tài trợ khác.

Tôi nghĩ rằng đây là một năm có thể thay đổi ở Việt Nam về vấn đề dân chủ và thậm chí đặt ra những tiền đề về cải cách thể chế. Và kịch bản đến năm 2020 và năm 2021sẽ tùy thuộc phần lớn vào sức khỏe của ông Nguyễn Phú Trọng. Nếu trường hợp ông Trọng hồi phục được sức khỏe thì ông sẽ tiếp tục “ngồi” đến cuối năm 2020 để chuẩn bị cho Đại hội Đảng CSVN XIII. Lúc đó tôi cho là độ mở của dân chủ và vấn đề cải cách thể chế tương đối hạn hẹp, không lớn lắm so với một não trạng bảo thủ như của ông Trong. Nhưng trong trường hợp ông Trong không đủ duy trì sức khỏe để “ngồi” tiếp và phải chuyển giao quyền lực cho những nhân vật khác thì tôi tin rằng các nhân vật còn lại trong Bộ Chính trị hiện nay đều mang khuynh hướng rất thực dụng và cũng dễ tránh xa những cạm bẫy của Trung Quốc.

Tôi cho là đa số tập thể Bộ Chính trị hiện nay vì quyền lợi và sinh mạng chính trị của họ và kể cả những tài sản thuộc thân nhân của họ chủ yếu nằm ở phương Tây thì họ sẽ dễ thỏa hiệp hơn với phương Tây về vấn đề cải cách thể chế và cải thiện dân chủ nhân quyền. Và do đó sẽ là cơ hội mở để cho dân chủ nhân quyền và vấn đề tam quyền phân lập, cũng như nhà nước pháp quyền mới của việt Nam chứ không phải nhà nước pháp quyền Xã hội Chủ nghĩa được hình thành, ra đời trong khoảng sau năm 2020.

RFA: Chân thành cảm ơn Tiến sĩ Phạm Chí Dũng dành thời gian cho cuộc phỏng vấn này với Đài RFA.


Hòa Ái
RFA
 

Top ↑ Copyright © 2016. Tiến Bộ - All Rights Reserved
Back To Top ↑