Tin Tức Cập Nhật 24/7

Ai sợ ảnh hưởng của Trung Quốc?


Trên thực tế, điều đáng chú ý nhất không phải là thành công của những nỗ lực của Trung Quốc trong việc quảng bá ảnh hưởng ra nước ngoài, mà là những cố gắng này được thể hiện một cách dễ dàng. Miêu tả những cố gắng đó như mối đe dọa thực sự đối với các chế độ dân chủ thế giới, không chỉ là phản bội lại tình trạng bất an của chính phương Tây, mà còn mang lại cho Trung Quốc nhiều uy tín hơn mức họ đáng được hưởng.

Ai sợ ảnh hưởng của Trung Quốc? /Hình minh họa

Từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, phương Tây đã đầu tư một lượng lớn nguồn lực nhằm thúc đẩy quá trình tự do hóa chính trị ở Trung Quốc, trong đó có các chương trình nhằm thúc đẩy chế độ pháp quyền, xã hội dân sự, minh bạch và trách nhiệm của chính phủ. Kết quả thật đáng thất vọng. Chẳng những không trở nên dân chủ hơn, gần đây Trung Quốc đã đi thụt lùi để trở về với chế độ độc đoán cứng rắn. Và hiện nay, họ đang đầu tư nguồn lực nhằm đưa một số thiết chế chính trị của mình vào các chế độ dân chủ trên thế giới.

Quá trình thâm nhập từ từ ảnh hưởng của Trung Quốc vào phương Tây là chủ đề của các báo cáo trên các phương tiện truyền thông đại chúng và các công trình nghiên cứu của các cơ quan nghiên cứu (think-tank), và đã lôi kéo được sự quan tâm các chính trị gia cao cấp, như Phó Tổng thống Mĩ, Mike Pence, và cựu Thủ tướng Úc, Malcolm Turnbull. Họ khẳng định rằng “các chiến dịch tạo ảnh hưởng” của Trung Quốc bao gồm thiết lập các mối quan hệ với các chính trị gia phương Tây, thành lập Viện Khổng Tử trên khắp thế giới nhằm quảng bá ngôn ngữ và văn hóa Trung Quốc, bành trướng các mạng lưới tuyên truyền chính thức của Trung Quốc ra toàn thế giới, và tài trợ cho các cơ quan nghiên cứu và trao đổi các chương trình với những cơ quan này.

Các chế độ dân chủ tự do phương Tây phải làm sao trước việc Trung Quốc đang hành động tương tự như các nước phương Tây, trong khi tìm cách lợi dụng sự cởi mở của phương Tây nhằm thúc đẩy các mục tiêu về tư tưởng và địa chính trị của nước này?

Trước hết, các nhà lãnh đạo và các tổ chức phương Tây nên phân biệt giữa các hoạt động do nhà nước tài trợ và việc trao đổi văn hóa, dân sự và giáo dục chính đáng, các bên cùng có lợi giữa các công dân và tổ chức tư nhân.

Chắc chắn là, chiến dịch phức tạp của Đảng Cộng sản Trung Quốc – chú tâm vào việc vô hiệu hóa những lời phản đối chính sách và quyền lực của họ, ở cả trong và ngoài Trung Quốc - thường dựa vào những công dân bình thường. Những người hoạt động riêng lẻ này cũng được khuyến khích, tuy không chính thức, trong việc ủng hộ nhà cầm quyền Trung Quốc bằng cách cư xử theo tinh thần của Đảng cộng sản Trung Quốc. Kết quả là, ngay cả những hoạt động dường như độc lập hoặc riêng tư cũng có thể mang lại những rủi ro về chính trị và uy tín cho các tổ chức phương Tây. Các tổ chức này có thể bị cáo buộc là “người ra bán ảnh hưởng” giúp Trung Quốc.

Nhưng như thế không có nghĩa là các tổ chức ở phương Tây phải từ chối thẳng thừng tất cả các cơ hội hợp tác với các tổ chức và người dân Trung Quốc. Cách tiếp cận như vậy không chỉ khiến các tổ chức và người dân phương Tây bỏ lỡ những cơ hội có giá trị; và sẽ củng cố sức mạnh của Đảng cộng sản Trung Quốc trong việc kiểm soát luồng thông tin, thao túng dư luận và định hình những câu chuyện được lưu hành trong dân chúng.

Cho nên, trong khi phương Tây phải cảnh giác, thì cũng không nên phản ứng thái quá. Ví dụ, các tổ chức văn hóa hoặc nghiên cứu ở phương Tây phải rất thận trọng, nếu không nói là phải từ chối thẳng thừng, những khoản tài trợ từ các doanh nghiệp nhà nước, vì nó có thể làm tổn hại danh tiếng của người nhận hoặc hạn chế quyền tự do của tổ chức này. Nhưng món quà từ một doanh nhân giàu có người Trung Quốc thì phải được hoan nghênh, với điều kiện là phải minh bạch và không có những yêu cầu có ảnh hưởng xấu tới nhiệm vụ của người nhận.

Trên thực tế, minh bạch là một trong những cơ chế hiệu quả nhất trong việc bảo vệ các tiến trình dân chủ phương Tây trước những hoạt động nhằm tạo ảnh hưởng của Trung Quốc. Ví dụ, công khai hóa về nguồn gốc và điều kiện tài trợ cho các chính trị gia, các đảng chính trị, các tổ chức dân sự và nghiên cứu, cũng như tỉ lệ vốn sở hữu tài sản trong các phương tiện truyền thông đại chúng, sẽ làm tạo ra thêm khó khăn cho chính phủ Trung Quốc trong việc gây ảnh hưởng thông qua những người tưởng chừng như hoạt động độc lập. Một bộ quy tắc ứng xử chung trong giao dịch với Trung Quốc cũng sẽ giúp đảm bảo rằng các giá trị dân chủ luôn luôn được duy trì trong bất kì thỏa thuận hay hợp tác nào

Nêu cao những giá trị này cũng có nghĩa là các chính phủ phương Tây phải cẩn thận nhằm tránh một kiểu phản ứng thái quá khác: coi Hoa kiều là mục tiêu. Do Trung Quốc đã lợi dụng cộng đồng Hoa kiều trong một thời gian dài nhằm giành cho bằng được các lợi ích kinh tế và chính trị, một số người ở phương Tây có xu hướng nghi ngờ tất cả Hoa kiều, biến họ thành đối tượng phân biệt đối xử và thậm chí coi họ là đối tương phải bị giám sát.

Nhưng, ví dụ, để cho Hoa kiều bị quấy rối, đe dọa hoặc trừng phạt vì họ thực thi các quyền dân sự và chính trị của mình - bằng những khoản tài trợ mang tính chính trị hoặc lên tiếng về những vấn đề quan trọng với họ, trong đó có những vấn đề liên quan đến Trung Quốc - sẽ là bất công nghiêm trọng. Đấy cũng là thất bại về mặt chiến lược: Sức mạnh mềm nhưng mãnh liệt của các giá trị dân chủ mà phương Tây tuyên bố bảo vệ là bức tường thành bảo vệ hiệu quả nhất trong cuộc đấu tranh chống lại các chiến dịch gây ảnh hưởng của Trung Quốc.

Các thiết chế của phương Tây, nhờ nền tảng là các giá trị tự do dân chủ, có sức sống dẻo dai không gì so sánh được. Chế độ độc đoán khó mà có thể lật đổ được, dù có diễn ra bao nhiêu cuộc trao đổi văn hóa hoặc chế độ này có thiết lập bao nhiêu viện ngôn ngữ thì cũng thế mà thôi. Trên thực tế, điều đáng chú ý nhất không phải là thành công của những nỗ lực của Trung Quốc trong việc quảng bá ảnh hưởng ra nước ngoài, mà là những cố gắng này được thể hiện một cách dễ dàng. Miêu tả những cố gắng đó như mối đe dọa thực sự đối với các chế độ dân chủ thế giới, không chỉ là phản bội lại tình trạng bất an của chính phương Tây, mà còn mang lại cho Trung Quốc nhiều uy tín hơn mức họ đáng được hưởng.

Bùi Mẫn Hân là giáo sư về quản trị ở Claremont McKenna College và là tác giả cuốn Chủ nghĩa tư bản thân hữu Trung Quốc.


Minxin Pei (Bùi Mẫn Hân)
Phạm Nguyên Trường Dịch
Blog Phạm Nguyên Trường
Nguồn: Who’s Afraid of China’s Influence? - Minxin Pei | Project-Syndicate

What is most notable about China’s efforts to spread its influence abroad is not their success, but the ease with which they are exposed. Portraying these efforts as a genuine threat to the world's democracies not only betrays the West’s insecurity, but also gives China more credit than it deserves.

Minxin Pei (Bùi Mẫn Hân)
HONG KONG – Since the Cold War ended, the West has invested huge amounts of resources in efforts to induce political liberalization in China, including through programs to promote the rule of law, civil society, transparency, and government accountability. The results have been disappointing. Far from becoming more democratic, China has lately been backsliding toward hard-line authoritarianism. And now it is investing resources in efforts to do some inducing of its own in the world’s democracies.

China’s influence-peddling in the West has been the subject of media reports and think tank studies, and has elicited the concern of high-profile politicians, from US Vice President Mike Pence to former Australian Prime Minister Malcolm Turnbull. China’s “influence operations,” they argue, include cultivating ties with Western politicians, establishing Confucius Institutes around the world to promote Chinese language and culture, expanding the global reach of China’s official propaganda networks, and donations to and exchange programs with academic institutions.

How should Western liberal democracies confront a China that is taking a page from their own playbook, as it exploits their openness to advance its ideological and geopolitical objectives?

For starters, Western leaders and institutions should distinguish between state-sponsored activities and legitimate, mutually beneficial cultural, civic, and educational exchanges among private citizens and entities.

To be sure, the Communist Party of China’s sophisticated “United Front” operation – which focuses on neutralizing opposition to its policies and authority, inside and outside China – often relies on private citizens to achieve its objectives. Private actors also have informal incentives to curry favor with China’s rulers by behaving in CPC-friendly ways. As a result, even ostensibly independent or private activities can carry political and reputational risks for Western organizations, which may be accused of acting as “agents of influence” for China.

But that does not mean that Western entities should reject outright any opportunity for cooperation with Chinese entities and individuals. Such an approach would not only cause Western organizations and individuals to miss out on valuable opportunities; it also would strengthen the CPC’s capacity to control the flow of information, manipulate public opinion, and shape popular narratives.

So while the West must exercise vigilance, it should avoid overreaction. A donation from a Chinese state-owned enterprise to, say, a Western academic or cultural institution must be handled with extraordinary care, if not rejected outright, because it could compromise the recipient’s reputation or constrain its freedom. But a gift from a wealthy Chinese businessperson should be welcomed, as long as it is transparent and includes no conditions that would infringe on the recipient’s mission.

In fact, transparency is one of the most powerful mechanisms for protecting Western democratic processes from Chinese influence operations. For example, public-disclosure requirements regarding the sources and conditions of donations to politicians, political parties, and civic and academic institutions, as well as ownership stakes in media assets, would make it much harder for the Chinese government to exert its influence through ostensibly private actors. A shared code of conduct for dealing with China would also help to ensure that democratic values are upheld in any deal or collaboration.

Upholding these values also means that Western governments must take care to avoid another kind of overreaction: targeting their societies’ own citizens of Chinese origin. Given China’s long record of exploiting its diaspora for economic and political gain, some in the West will be tempted to look upon all ethnic Chinese with suspicion, exposing them to discrimination and potentially even subjecting them to surveillance.

But allowing ethnic Chinese to be harassed, intimidated, or punished for exercising their civil and political rights – say, by making political donations or speaking out on issues that matter to them, including those related to China – would be a grave injustice. It would also be self-defeating strategically: the soft but intense power of the democratic values that the West claims to defend constitutes the most effective defense against Chinese influence operations.

Western institutions benefit from unparalleled resilience, thanks to the liberal-democratic values that underpin them. They cannot be easily subverted by an authoritarian regime, no matter how many cultural exchanges or language institutes it builds. In fact, what is most notable about China’s efforts to spread its influence abroad is not their success, but the ease with which they are exposed. Portraying them as a genuine threat to the world’s democracies not only betrays the West’s own insecurity, but also gives China more credit than it deserves.


Minxin Pei
Project-Syndicate

Mỹ công bố tài liệu mật, tuyên bố "chắc như đinh đóng cột" CFO Huawei có tội


Tài liệu được đưa lên Tòa án Tối cao British Columbia trong những phiên xét xử CFO Huawei Mạnh Vãn Chu vào những ngày vừa qua đã được công bố.

Mạnh Vãn Chu/Ảnh minh họa: ShutterStock

Bài thuyết trình "mờ ám"

Vào tháng 8/2013, Giám đốc tài chính (CFO) của Huawei 'Sabrina' Mạnh Vãn Chu gặp một quan chức ngân hàng HSBC và thực hiện một điều mà bất kì lãnh đạo công ty nào cũng thuần thục: thuyết trình bằng PowerPoint.

Nhưng theo phía Mỹ, bài thuyết trình này có rất nhiều vấn đề: nội dung của nó nói về việc gian lận, giúp Huawei tìm cách né tránh cấm vận của Mỹ và EU đối với Iran và tổng giá trị vụ việc lên tới hàng trăm triệu USD. Theo SCMP, chứng cứ đặc biệt này là mấu chốt chính trong vụ kiện của Mỹ đối với bà Mạnh sau vụ bắt giữ CFO Huawei vào ngày 1/12 vừa qua tại Canada.

Vụ bắt giữ đã khiến Bắc Kinh nổi giận. Chính quyền Trung Quốc đã triệu tập đại sứ Mỹ và Canada để cảnh báo về "những hậu quả khủng khiếp" nếu không thả bà Mạnh. Hai công dân Canada sau đó đã bị Trung Quốc bắt giữ.

Slide 2 trong PowerPoint thuyết trình của Huawei với ngân hàng HSBC. Ảnh: Tòa án Tối cao B.C.

Dù Bắc Kinh tuyên bố rằng vụ bắt giữ 2 người Canada vì nghi ngờ liên quan tới hoạt động phá hoại an ninh quốc gia nhưng nhiều người cho rằng đây là động thái nhằm trả đũa vụ bắt giữ bà Mạnh Vãn Chu.

Nội dung của 17 slide trong bài thuyết trình PowerPoint của bà Mạnh và những suy đoán của Mỹ xoay quanh các nội dung bài nói đã được trình lên Tòa án Tối cao British Columbia. Đây cũng là nơi thẩm phán quyết định cho phép bà Mạnh Vãn Chu tại ngoại với số tiền bảo lãnh 7,5 triệu USD. Hiện tại, Mỹ chưa yêu cầu dẫn độ.

Cả phía công tố viên Mỹ và đoàn luật sư của bà Mạnh đều đồng ý rằng bài thuyết trình - ban đầu được bà Mạnh nói với sự trợ giúp của phiên dịch viên tiếng Anh - có nội dung nhằm làm giảm bớt sự lo ngại của ngân hàng HSBC rằng Huawei đang vi phạm cấm vận của Mỹ thông qua việc làm ăn với Iran, và sau đó thuyết phục HSBC làm điều tương tự.

Được biết, HSBC rất e ngại các công tố viên Mỹ. Năm 2012, ngân hàng này đã đồng ý trả khoản tiền phạt lên tới 1,9 tỉ USD để tránh bị cáo buộc vì tội rửa tiền.

Phía Mỹ cho rằng bài thuyết trình đã cho thấy bà Mạnh có hành vi gian dối. Các luật sư đã phản bác lại ý kiến này. David J. Martin, luật sư của bà Mạnh tại buổi điều trần hôm 7/12, nói: "Suy đoán cho rằng bản PowerPoint hồi năm 2013 nhằm thuyết phục [HSBC] tiếp tục cung cấp dịch vụ tài chính là hoàn toàn vô lí".

"Chưa tính tới việc liệu tài liệu này có thể dẫn dắt [HSBC] phạm pháp hay không, rõ ràng cần phải xem xét lại [ý định phạm tội] của bà Mạnh Vãn Chu bởi đây là tài liệu được soạn bởi một bộ phận lớn trong công ty Huawei."

Sai lệch thông tin tới ngân hàng

Bài PowerPoint đã tập trung vào bà Mạnh và mối quan hệ của Huawei với công ty Skycom Tech, một hãng Hồng Kông có giao dịch thương mại với Huawei tại Iran.

Slide 3-4 trong PowerPoint thuyết trình của Huawei với ngân hàng HSBC, có đề cập tới cấm vận nhằm vào Iran. Ảnh: Tòa án Tối cao B.C.

John Gibb-Carsley - một luật sư của chính phủ Canada, đại diện cho Mỹ - phát biểu tại buổi điều trần: "Do không biết đến các ngân hàng, họ đã vô tình tiến hành kinh doanh với Skycom, vi phạm các biện pháp trừng phạt".

Sau bài báo của Reuters cho rằng bà Mạnh có liên quan tới Skycom, các ngân hàng trở nên quan ngại về mối quan hệ giữa Huawei và công ty này. Sau đó, bà Mạnh đã "tự nói với các ngân hàng rằng Huawei đã tách biệt khỏi Skycom".

"Nhưng trên thực tế, hai công ty này không tách rời nhau. Skycom là Huawei. Đây là mấu chốt sai lệch trong thông tin."

Theo yêu cầu bắt giữ của Mỹ, bà Mạnh đã thực hiện bài thuyết trình bằng tiếng Trung Quốc và được phiên dịch viên "dịch sang tiếng Anh chính xác".

Slide 5-6 trong PowerPoint thuyết trình của Huawei với ngân hàng HSBC, có đề cập tới cấm vận nhằm vào Iran và hợp tác với Skycom. Ảnh: Tòa án Tối cao B.C.

HSBC đã yêu cầu một bản dịch tiếng Anh của bài PowerPoint. Bà Mạnh đã sắp xếp để chuyển bản dịch này cho ngân hàng vào ngày 3/9/2013.

Bộ phận pháp lí của Huawei đã cung cấp bản dịch tiếng Anh nói trên cho tòa án BC. Trong đó có đoạn: "Hoạt động của Huawei tại Iran tuân thủ chặt chẽ luật pháp, quy định và cấm vận của Liên Hợp Quốc, Mỹ và EU. Huawei hợp tác với Skycom như những doanh nghiệp thông thường khác."

Theo nội dung của PowerPoint, bà Mạnh nói: "Huawei từng là cổ đông tại Skycom, và tôi cũng từng là một thành viên trong hội đồng quản trị của Skycom. Đây là điều cần thiết để quản lí đối tác và giúp Skycom tuân thủ tốt hơn các yêu cầu quản lí liên quan".

Tuy nhiên, chiếc lược này là không cần thiết bởi vì "Huawei sẽ hợp tác với Iran thông qua các công ty con tại địa phương".

"Vì vậy, Huawei đã bán hết cổ phiếu tại Skycom, và tôi cũng rời khỏi hội đồng quản trị của công ty này."

Nhưng phía Mỹ lại cho rằng: "Skycom hoạt động như là công ty liên kết với Huawei có trụ sở tại Iran để tiếp tục được hưởng dịch vụ ngân hàng. Bà Mạnh và các đại diện của Huawei đã liên tục nói dối về bản chất của mối quan hệ giữa hai công ty này."

Một số nội dung liên quan khác về việc Huawei có nhận thức được rủi ro khi giao dịch thương mại với Iran.

Đại diện Mỹ cho biết hành vi gian lận này sẽ giúp Huawei chuyển tiền ra khỏi Iran và các quốc gia bị cấm vận khác thông qua hàng loạt ngân hàng với tổng giá trị giao dịch lên tới hàng trăm triệu USD.
Mặc dù bài thuyết trình của bà Mạnh miêu tả mối quan hệ giữa Huawei và Skycom là "đối tác", nhưng Mỹ cho rằng "Huawei không 'hợp tác' với Skycom mà Skycom hoàn toàn được điều hành bởi Huawei".

"Bà Mạnh không chỉ tự thuyết trình, mà trong cả bài thuyết trình bằng chữ và bằng lời bà Mạnh đều nói bằng ngôi thứ nhất, xưng là 'tôi'. Điều này ám chỉ rằng bà Mạnh nhận thức được những nội dung xoay quanh phát ngôn của mình".

HSBC sau đó dựa vào bài thuyết trình của bà Mạnh để tiếp tục làm ngân hàng đối tác của Huawei.

Biên bản cuộc họp của phòng rủi ro ở HSBC có đoạn: "Huawei nói rằng cổ phiếu tại Skycom đã được bán hết vào năm 2009 và bà Mạnh Vãn Chu đã rời khỏi hội đồng quản trị của Skycom vào tháng 4/2009... HSBC nhất trí tiếp tục DUY TRÌ mối quan hệ với Huawei..."

Cuộc bắt giữ đột xuất

Yêu cầu bắt giữ tạm thời "khẩn cấp" đã được giao cho Canada vào ngày 30/11.

Theo đó, vào ngày 29/11, Mỹ đã phát hiện rằng bà Mạnh sẽ đi từ Hồng Kông tới Canada và dừng chân tại điểm cuối ở Mexico bằng hộ chiếu Hồng Kông.

"Chính quyền Mỹ tin rằng, xét trên mọi tình huống, trừ khi bà Mạnh bị bắt giữ tại Canada vào ngày 1/12/2018 trong khi chờ quá cảnh, thì sẽ rất khó - thậm chí là bất khả thi - để đảm bảo rằng bà Mạnh có mặt trong cuộc xét xử tại Mỹ," yêu cầu viết.

Hai bức ảnh của bà Mạnh Vãn Chu cũng được đính kèm để cảnh sát Canada có thể nhận dạng.

Vào khoảng 11:30 sáng (giờ Canada) ngày hôm sau, bà Mạnh xuống Vancouver từ chuyến bay Cathay Pacific CX838 và nghĩ rằng sẽ chỉ dừng lại đây 12 tiếng.

Nhưng thay vào đó, bà phải đem căn nhà trị giá 4,2 triệu USD để bảo lãnh, chịu sự theo dõi 24/24 bởi nhân viên an ninh và phải đeo vòng chân định vị GPS.

Phiên tòa tiếp theo dự tính sẽ diễn ra vào ngày 6/2 để xác định ngày dẫn độ. Có thể sau nhiều tháng nữa bà Mạnh mới rời khỏi Canada.

Còn theo Bloomberg, công ty Skycom đã giải thể vào năm ngoái.

Hết bị so sánh với chuột, TT Ukraine lại bị lật tẩy chuyện "chạy trốn" ở Nghị viện Châu Âu


Tất Đạt
Thời Đại

Bệnh Dị Ứng "TRUMP"


Nước Mỹ có bệnh dịch mới hoành hành từ hai năm qua. Đó là bệnh Mỹ gọi là TDS, viết tắt của Trump Derangement Syndrome. Tạm dịch không sát nghiã nhưng khá sát ý: đó là bệnh Dị Ứng Trump, viết tắt là DƯT. Thật ra, derangement mang ý nghiã nặng hơn dị ứng, kiểu như tâm thần bất bình thường.

Bệnh Dị Ứng "TRUMP" Hình Donald J. Trump Tổng thống thứ 45 ccu?a Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ.

Bệnh DƯT là gì?

Cái bệnh dị ứng tổng thống thật ra không có gì mới lạ, trái lại là bệnh khá bình thường, giống như cảm cúm mỗi khi trời lạnh. Tất cả dân Mỹ đều đã trải qua mỗi lần có một tổng thống mình không ưa được bầu lên nắm quyền, như trước đây đã có bệnh Bush Derangement Syndrome hay Obama Derangement Syndrome. Nhưng chuyện đáng nói là bất thình lình, dưới thời đương kim TT Trump, cái bệnh này đã biến thành một cái dịch, lan tràn rộng rãi, và nạn nhân bị bệnh nặng, hết thuốc chữa, bệnh dây dưa cho đến khi ông Trump mất job hay về hưu hay đột tử, may ra sẽ bớt, chứ cũng không hết hẳn đâu.

Trong chính trị Mỹ, chuyện hai đảng đối lập đánh nhau vì tranh cãi ý thức hệ là chuyện bình thường và cũng rất lành mạnh, vì bắt buộc các đảng muốn thành công, được hậu thuẫn của dân, phải làm đúng, tức là có chính sách đáp ứng lại quyền lợi của đa số, như mang lại công ăn việc làm cho dân, kinh tế phát triển, lo giữ cho tốt chế độ y tế và an sinh xã hội, bảo đảm quốc gia không bị đe dọa xâm lăng hay khủng bố giết người vô tội, bị thiệt thòi về quyền lợi kinh tế hay chính trị, v.v…

Qua hai năm rồi, hình như TT Trump đã đi trên con đường đó. Kết quả thành đạt có nhiều, có ít, có thành công, có thất bại. Bình thường mà nghĩ thì có lẽ ít nhất cũng nên để ông ta tiếp tục làm việc, nhất là làm không lương, rồi đến mùa bầu cử tới của ông ta, sẽ phán xét. Được việc thì cho làm tiếp, không được việc thì cho về làm nghề chia bài cào hay đổ xí ngầu.

Chuyện này đã được những Cha Già lập quốc suy nghĩ đắn đo khá kỹ, viết trong Hiến Pháp đàng hoàng, và đã được áp dụng trơn tru trong 250 năm qua. Điều các Cha Già lập quốc không nghĩ tới, là trong thời đại này, đã nẩy sinh ra cái loại vi khuẩn dị ứng tổng thống. Do đó, Hiến Pháp của các cụ đó thảo, không có kê đơn thuốc chống loại vi khuẩn này. Bất kể ông tổng thống thất bại hay thành công gì trong các chuyện kinh bang tế thế, vi khuẩn vẫn chằm hăm riả rói, gặm nhấm, và tấn công cá nhân ông ta.

Trong bài này, ta thử làm bác sĩ ‘chẩn bệnh’ xem triệu chứng, căn gốc, và nghiên cứu về vi khuẩn của bệnh DƯT hiện nay.

Bệnh DƯT (xin đừng đọc lộn là ĐỤT nhé) có thể được mô tả qua các triệu chứng nổi bật: chống Trump một cách tuyệt đối “chăm phần chăm” như Mai Lệ Huyền đã từng hát. Tất cả những gì TT Trump, làm, nói, viết, nghĩ, hay ngay cả không làm, không nói, không viết, không nghĩ cũng chống tuốt luốt. Cứ đọc hay nghe đến cái tên “Trump” thì da mặt tái mét, tim đập thình thịch, người run lẩy bẩy ngay. Chỉ có một cách chặn bệnh là lấy một tấm hình của Đấng Tiên Tri đang khoe hàm răng trắng tinh ra ngắm nghiá thì mới hạ hỏa.

Một triệu chứng khác: mỗi khi nghe tin bất lợi cho TT Trump thì hể hả nhẩy tưng tưng như trúng số Power Ball, hấp tấp mở email gửi tin trúng số cho tất cả người nào có tên trong danh sách email của mình, bất kể tin thật hay tin phịa.

Nhiều khi không có tin gì mà nhận được một chuyện diễu bôi bác TT Trump thì phản ứng cũng tương tự, mau mắn gửi tùm lum, bất kể chuyện diễu hay dở cỡ nào.

Đặc biệt là mỗi tuần đều la hoảng “ngày tận thế” hay “ngày tàn của Trump”. Mỹ gọi là “wishful thinking”, tức là suy nghĩ không phải theo sự thật mà theo ước vọng hão.

Căn gốc bệnh dịch này, ai cũng có thể thấy ngay: TTDC trong suốt hơn hai năm qua, ngày nào cũng tung vi khuẩn DƯT lên đầu dân Mỹ không ngừng nghỉ. Đại Học Harvard nghiên cứu thấy hơn 90% tin tức và bình luận của TTDC đều bất lợi cho TT Trump. Tại sao TTDC lại chống phá mạnh vậy?

Trước tiên là vì khác biệt ý thức hệ. TTDC trên căn bản theo chủ trương cấp tiến, do đó đã công kích tất cả các tổng thống CH bảo thủ từ Eisenhower đến Trump, qua Nixon, Ford, Reagan, và cha con nhà Bush. Nhưng những công kích chống TT Trump thì đạt vô địch về tính tàn bạo.

Tại sao? Vì giữa TTDC và ông Trump, không còn là khác biệt ý thức hệ cấp tiến/bảo thủ nữa, mà là một cuộc chiến sinh tồn. Chỉ vì TT Trump hiểu ngay từ đầu TTDC sẽ đánh ông như đã đánh tất cả các tổng thống CH trước. Ông đặt ra ‘sách lược’ đánh lại TTDC rất rõ ràng và rất hiệu nghiệm.

Trước hết, ông đi thẳng vào dân qua những tuýt hàng ngày của ông, không cần nhờ TTDC làm trung gian chuyển tải tin tức méo mó nữa. TTDC mất độc quyền thông tin và mất một phần lớn ảnh hưởng. Sau đó, ông liên tục vạch ra những dối trá, những tin phịa, bóp méo, xuyên tạc của TTDC, trong chiến dịch giảm niềm tin của quần chúng đối với TTDC. Danh từ “fake news” do TT Trump chế ra bây giờ đã trở thành rất thông dụng, ai cũng biết trên khắp thế giới. TTDC mất một phần lớn uy tín.

Cuối cùng thì vẫn là vấn đề... tiền. TTDC trong thời gian vận động tranh cử, đã khám phá ra một ‘bí kíp’ kiếm tiền hết xẩy: càng đánh Trump mạnh, càng ăn tiền. Dù sao thì cũng có hơn một nửa dân Mỹ bị ấm ức, tức anh ách khi thần tượng Hillary rớt đài. Bằng chứng cụ thể nhất: chương trình của cặp vợ chồng Scarborough-Brzezinsky trên MSNBC có lúc sắp đóng cửa tiệm. Anh này, một cựu dân biểu bảo thủ CH, bạn khá thân thiết của doanh gia Trump, lột xác, phản Trump, trở nên tay bình luận đả kích Trump mạnh nhất. Chương trình của anh ta nhẩy lên hàng top của MSNBC, tiền vô ào ào ngay. Ngay cả báo New York Times cũng đã được TT Trump ‘giúp’: từ ngày ông Trump đắc cử, nhờ những bài báo liên tục tấn công Trump, số người mua báo NYT dài hạn đã tăng 140%!

TTDC chống Trump về những tội gì? Nhiều tội lắm, không thể kể hết được, chỉ xin tóm gọn và bàn vài chuyện chính.

Cái tội đầu tiên mà vi khuẩn DƯT khai thác là cái tội “Trump là vua nói láo”. Chuyện này hơi lạ. Ông Thần Trump đắc cử, theo các chuyên gia lão thành, là vì ông ta đã là một chính khách không giống ai hết, ăn nói thô bạo, huỵch tẹt, không uốn lưỡi 7 lần để vuốt lưng ai hết, sẵn sàng chửi thiên hạ như tát nước, kể cả phụ tá, tướng tá, và quan tòa, nghiã là “có sao nói dzậy”, tức là ‘vua lương thiện’. Thế tóm lại ông Trump là vua nói láo hay vua lương thiện?

Báo ‘phe ta’ Washington Post chẩn bệnh của ông Thần rõ ràng nhất: ông Trump nói láo hơn vẹt, nhưng lại là tổng thống ‘lương thiện nhất’ lịch sử cận đại Mỹ. Ông nói láo về những chuyện kiểu như số người dự lễ đăng quang của ông, hay khoe cắt giảm thuế mạnh nhất lịch sử, hay là người thông minh nhất nhân loại,… Nhưng lại là người đã giữ hầu hết những lời hứa lớn khi tranh cử tổng thống, như giảm thuế, tìm cách thu hồi Obamacare, bổ nhiệm thẩm phán bảo thủ, bảo vệ quyền lợi Mỹ trên thế giới mạnh hơn,…

Xin phép hỏi quý vị, số người tham dự lễ đăng quang và số người có công ăn việc làm, chuyện nào quan trọng, đáng để tâm hơn? Có những lời nói láo khác khá nổi tiếng, không biết quý độc giả xếp hạng thứ mấy? Kiểu như “tôi không có quan hệ tình dục gì với …”. Hay “quý vị thích bảo hiểm y tế đang có, thích bác sĩ đang có, quý vị đều có thể giữ,…”

Cái tội lớn thứ hai mà vi khuẩn DƯT tấn công là tội “kỳ thị”. TTDC và phe đối lập đã tố TT Trump kỳ thị mọi thứ da màu, chỉ chấp nhận da trắng như tuyết thôi.

Riêng về TT Trump, thì dưới đây là vài ‘bằng chứng’ do một cụ tỵ nạn bị bệnh DƯT, phiên dịch theo Gu-Gồ từ CNN:

- Chứng cớ kỳ thị 1: “Ông Trump gọi người Mễ là bọn chuyên hãm hiếp phụ nữ, bọn tội phạm, bọn buôn thuốc phiện,… Ông Trump gọi di dân Mễ là cầm thú”. Thật ra, ông Trump chưa bao giờ “gọi người Mễ” một cách toàn diện như đã tố. Điều ông nói là Mexico đã thải những thành phần bất hảo Mễ vào xứ Mỹ. Ông cũng chưa bao giờ gọi dân Mễ là “cầm thú”, mà chỉ nói về đám băng đảng MS 13. Khác xa.

- Chứng cớ kỳ thị 2: “Ông Trump vận động cho đạo luật cấm tất cả người đạo Hồi được nhập cư”. Sự thật là TT Trump chủ trương thanh lọc di dân từ những xứ có nội loạn tại Trung Đông như Syria, Somalia, Lybia,… để cản không cho khủng bố Hồi giáo quá khích len lỏi vào Mỹ. Quyết định của ông được Tối Cao Pháp Viện chấp nhận, như vậy TCPV có kỳ thị dân Hồi giáo không?

- Chứng cớ kỳ thị 3: “Binh vực trắng trợn bọn người da trắng cực đoan kỳ thị bạo động ở Charlottesville”. Thật ra, TT Trump tuyên bố trong cả hai đám quá khích cực đoan AntiFa và White Supremacists đánh nhau, có những người xấu nhưng cũng có người tốt, đề huề như nhau. Sao có thể gọi đó là bênh vực trắng trợn bọn da trắng? Tại sao không coi đó là bênh vực trắng trợn bọn AntiFa thiên tả, dám nói trong đó cũng có người tốt?

Còn nhiều nữa, nhưng tới đây coi như quá dư thừa để quý độc giả có một khái niệm về giá trị của những xuyên tạc Trump kỳ thị rồi.

Câu hỏi lớn: cái xứ Mỹ kỳ thị này đã bầu một ông tổng thống kỳ thị nặng sao? Vậy tại sao vẫn có hàng vạn dân Nam Mỹ, Trung Đông, Tầu,... khiếu nại không được tự do chui đầu vào cái xứ kỳ thị này vậy? Họ điên hết rồi sao?

Ở đây, có một chuyện tếu muốn kể lại cho quý độc giả. Cũng cái cụ tỵ nạn trên, trong cơn mê sảng vì bị DƯT hành, đã ‘leo thang’, phóng bút viết cái bệnh kỳ thị của ông Trump chẳng qua chỉ phản ảnh cái máu kỳ thị bẩm sinh của tất cả dân da trắng (dĩ nhiên không phải là sáng kiến của cụ đâu, mà cụ cũng chỉ dịch từ TTDC thôi). Bằng chứng là trước đây, các ông cao bồi Mỹ đã đi truy lùng, giết dân da đỏ Mỹ, dân da nâu Mễ. Để rồi chiếm đất của họ luôn. Lý luận kiểu này có nghĩa là hiểu tất cả các chiến tranh trong lịch sử nhân loại đều là những cuộc chiến kỳ thị. Dân Âu Châu đi chiếm Phi Châu và Á Châu chính là vì kỳ thị dân đa đen và da vàng. Các Chúa Nguyễn chiếm Chân Lạp để mở mang nước Việt là một đám kỳ thị chỉ muốn giết dân Chàm.

Đúng là nói chuyện bá láp ngớ ngẩn, miễn bàn thêm. Chưa kể theo lý luận này, dân Mỹ bẩm sinh là kỳ thị, nhưng bất thình lình trong một giai đoạn 8 năm hết kỳ thị, bầu cho một ông da đen làm tổng thống. Sau khi ông này làm đầy đủ hai nhiệm kỳ, bất thình lình dân Mỹ lại kỳ thị lại? Mai này, phải bầu cho anh Cory Booker, thượng nghị sĩ da đen, thì mới tạm thời hết tội kỳ thị.

Điều khôi hài là chẳng những lý luận quái lạ, mà trong khi cụ mạt sát dân da trắng kỳ thị, thì cụ lại không nghĩ là mình chính là đang biểu diễn tinh thần kỳ thị da trắng lộ liễu nhất.

Cái tội lớn thứ ba là TT Trump ngu dốt, bất tài. Ở đây, ta không có nhu cầu phải kể thành quả của TT Trump vì không đủ chỗ để viết, chỉ cần đơn cử một thí dụ nổi bật. Khi TT Trump ký sắc lệnh giới hạn di dân Trung Đông, các tòa cấp tiến nhất loạt bác bỏ. TTDC hô hoán Trump lạm quyền, không biết luật. Một cụ tỵ nạn bị DƯT nặng lớn lối chê Trump dốt luật, viết bài giảng giải Hiến Pháp Mỹ cho tổng thống Mỹ, mà không biết bên cạnh bất cứ tổng thống nào luôn luôn có vài chục hay vài trăm chuyên gia luật nặng ký nhất nước. Không bao lâu sau, Tối Cao Pháp Viện phán 9-0, về phe TT Trump. Các cụ bất thình lình ngọng hết. Chắc tại TCPV … ‘dốt luật’ hết? Bữa nào các cụ rảnh, xin mời ghé TCPV dạy Hiến Pháp lại cho các thẩm phán ở đây nhé.

Cái tội lớn thứ tư của TT Trump là tội ăn nói vung vít, xử thế có vẻ thiếu tư cách của một tổng thống. Những người hậu thuẫn lập luận này có lẽ thích những chính khách chải chuốt, dẻo mép, hứa trăng hẹn cuội, suốt ngày tặng bánh vẽ ngọt như đường cát cho dân ăn. Xin lỗi, đó là ý thích của những vị đó, nhưng kẻ này đã qua cái tuổi thích ăn kẹo lâu lắm rồi. Tiêu chuẩn kẻ này dùng để lượng giá khả năng người lãnh đạo, có quyền lấy những quyết định sinh tử cho cá nhân và gia đình kẻ này khác xa.

Cái tội lớn thứ năm của TT Trump là bê bối, dâm tà, nói bậy, chơi gái lung tung rồi vung tiền ra bịt miệng họ, không tôn trọng phụ nữ. Hình như TT Clinton cũng thuộc loại này, mà còn ghê gớm hơn, cho cận vệ đi lùng gái từ ngày còn làm thống đốc, dùng uy quyền của tổng thống để lợi dụng cô gái cỡ tuổi con gái mình ngay trong Phòng Bầu Dục, ăn bánh không trả tiền, giơ tay thề không có gì hết cho đến khi lòi ra cái áo đầy tinh khí,… Hơn nửa tá bà thưa kiện, phải trả đâu 850.000 đô để bịt miệng một bà. Vậy chứ tất cả các thượng nghị sĩ DC không chừa một người nào, vẫn bỏ phiếu ông Clinton xứng đáng tiếp tục làm tổng thống. Các cụ bị DƯT giải thích như thế nào đây nhỉ?

***

Truyền thông tỵ nạn (TTTN) thì cũng chống TT Trump kịch liệt, nhưng sự chống đối này thật ra không có căn bản vững chắc, phần lớn chỉ là phiên bản tiếng Việt của TTDC.

TTTN chống TT Trump không phải vì khác biệt ý thức hệ cấp tiến/bảo thủ; không phải vì TT Trump đe dọa sinh tồn của truyền thông Việt ngữ; cũng không phải vì TT Trump đã có tuyên bố hay quyết định kỳ thị chống khối dân Việt tỵ nạn. Họ chống chỉ vì trên căn bản đã bị ‘đầu độc’ bởi TTDC Mỹ, vì lâu nay đã hoàn toàn lệ thuộc vào TTDC Mỹ để lấy tin tức cũng như để lấy ý viết bình lộn. Phải nói cho ngay, TTTN không có khả năng lấy tin tức một cách độc lập trong khi khả năng phân tích chính trị khá thô sơ, phần lớn do thiếu hiểu biết. Như ví dụ cụ thể mới nhất chứng minh quá rõ: một cụ tỵ nạn DƯT viết Obamacare vẫn còn đó “mặc dù các dân biểu CH kiểm soát Hạ Viện”. Thật ra, Hạ Viện đã biểu quyết thu hồi Obamacare cả chục lần, nhưng nó vẫn còn đó vì các thượng nghị sĩ CH tại Thượng Viện không đủ nhất trí thu hồi nó chứ không phải vì các dân biểu CH không đủ túc số tại Hạ Viện. Một ví dụ khác đã được bàn qua tuần rồi: có cụ biện giải DC thua ở Thượng Viện vì CH vẽ lại bản đồ ‘địa hạt chính trị” thượng viện.

Hiểu biết sơ đẳng hay sai lầm như vậy chỉ đưa đến hệ quả tất yếu là nhận định trật đường rầy thôi. Cái đáng buồn nhất là sau khi biết sai lầm, vẫn không có một lời cải chính hay xin lỗi độc giả, sợ lộ cái thiếu hiểu biết của mình.

Tạm bỏ qua chuyện các cụ bị DƯT chỉ có khả năng bôi bác những chuyện lắt nhắt như gót giầy của bà Melania, ta xét lại luận điệu ‘lớn’ mà nhiều cụ nhấn mạnh: tính kỳ thị của TT Trump.

Nhiều cụ dịch lại CNN, tố TT Trump kỳ thị, là loại thượng tôn da trắng, và cho đó là mối nguy trực tiếp đe dọa dân gốc Mít chúng ta. Xin hỏi quý cụ: không kể những lập luận kỳ thị của TTDC để khích động dân da đen và da nâu chống TT Trump mà ta đã xét qua ở phần trên, các cụ có thể nào đưa ra một bằng chứng cụ thể TT Trump đã kỳ thị dân da vàng nói chung và dân gốc Mít chúng ta nói riêng được không? Một quyết định nào đó hay một câu tuýt nào đó cũng được, các cụ làm được không?

Có một chuyện không biết các cụ có nhìn thấy không? TT Trump đã ra lệnh cho bộ Tư Pháp đưa đơn kiện đại học Harvard đã có chính sách kỳ thị chống dân gốc Á Châu trong việc nhận đơn xin học cũng như cho điểm thi. Dân gọi là gốc Phi Châu xin nhập học hay thi ra trường đều được cộng thêm điểm ‘nâng đỡ cho bình đẳng cơ hội’, đặc biệt là trường ấn định con số tối thiểu sinh viên da đen trường phải nhận, cho dù điểm thi thấp hơn sinh viên da trắng và da vàng. Chẳng ai thấy cái mâu thuẫn ngớ ngẩn trong câu “nâng đỡ cho bình đẳng cơ hội”. Đã nâng đỡ thì làm sao còn bình đẳng cơ hội? Việc TT Trump kiện Harvard như vậy có phải là bằng chứng ông kỳ thị chống dân da vàng nói chung và dân gốc Việt nói riêng không? Hay là sẽ giúp con cháu dân tỵ nạn chúng ta dễ vào các đại học lớn hơn? Có cần chúng ta phải nhắm mắt chống Trump, bất kể thiệt thòi cho con cháu chúng ta không?

Nhiều người thắc mắc: kinh tế của TT Trump thành công như vậy, nào là giảm thuế cho mọi người, nào là tạo công ăn việc làm cho cả triệu người, sao vẫn chống? Câu trả lời rất giản dị. Tuyệt đại đa số các cụ bị bệnh DƯT đều là dân hưu không cần công ăn việc làm, cũng chẳng đóng một xu thuế nào nên những thành công kinh tế của TT Trump chẳng có lợi gì cho các cụ. Trái lại, giảm thuế khiến Nhà Nước mất tiền, các cụ lo mất trợ cấp. Như vậy, các cụ chống TT Trump cũng dễ hiểu thôi.

Một chi tiết nhỏ: bệnh DƯT chẳng những khích động các cụ chống TT Trump không, mà cũng khiến các cụ tấn công tất cả những đồng hương nào không chống Trump luôn. Bôi bác đủ kiểu. Lịch sự thì gọi là “thờ phượng Trump”; kém lịch sự hơn thì viết “cuồng Trump”; bạo miệng hơn thì so sánh với “chuối tiêu” vỏ vàng ruột trắng; thô tục hơn thì là “bưng bô da trắng”. Điều tiếu lâm là khi các cụ sỉ vả vậy lại không nghĩ lại xem các cụ có “thờ phượng Đấng Tiên Tri”, có “cuồng Obama”, hay thậm chí có “bưng bô cho dân ... gốc Kenya” không?

Kẻ này có lời khuyên những người bị bệnh DƯT nặng: chịu khó tập thiền, diện bích nghĩ về gia đình, con cháu, nhớ lại những kỷ niệm đẹp thời xa xưa, quên ông Thần Trump đi. Như vậy tốt cho sức khoẻ, nhất là trong tuổi xế chiều.


Vũ Linh
Diễn Đàn Trái Chiều
Ghi chú: bài này không bàn đến quan điểm chống TT Trump của giới trẻ Việt tỵ nạn, là chuyện đã bàn trong một bài trước. Xin xem: Tại Sao Giới Trẻ Việt Ủng Hộ Đảng Dân Chủ?

NHẮN TIN QUÝ ĐỘC GIẢ: Gần đây có tin đồn gây hoang mang lớn trong cộng đồng: TT Trump trục xuất dân tỵ nạn Việt. Đây vẫn chỉ là đòn hỏa mù của những người bị bệnh Dị Ứng Trump nặng. Vì mức quan trọng, Diễn Đàn tuần này đã có một trang đặc biệt viết về đề tài này. Xin quý độc giả đọc trang “Trục Xuất?”

FED có thể không nâng lãi suất đồng USD vào 19/12/2018


Trong động thái mới đây sát ngày Fed có cuộc họp tăng lãi suất là Fed cũng tái khẳng định kế hoạch tiếp tục tăng lãi suất theo lịch trình vạch ra, và nó cho thấy việc tăng lãi suất tại cuộc họp tiếp theo vào tháng 12 là "có khả năng". Nghĩa là FED sẽ tăng lãi suất Federal Funds Rate từ mức 2,25 lên mức 2,50 vào ngày 19/12/2018.

FED có thể không nâng lãi suất đồng USD vào 19/12/2018

Có lẽ cái thị trường chứng khoán VN sẽ hết được nuông chiều đà tăng, dù Fed không tăng lãi suất đi nữa, bởi lẽ tính từ giai đoạn năm 2012-2018 thì cái TTCK tăng đều là chưa có năm nào giảm giá. Trong khi các TTCK Thailand thì có 2 năm điều chỉnh sụt giá mạnh tới -21%. Đó là những năm 2013 và năm 2015; Philippines năm 2015-2016 sụt mất -5,50%; Indonesia trong 2 năm là năm 2013-2015 sụt giá mất -14%,….

Chỉ số chứng khoán Nikkei 225 của Nhật tính từ năm 2012-2017 nó được nuông chiều lãi suất hạ và trong giai đoạn đó thì chỉ số Nikkei 225 theo dõi hiệu suất 225 công ty lớn nhất của Nhật đã tăng được gaan116% giá trị thì Nikkei 225 nó đang sụt giá gần hết năm 2018 là giảm -5,50% thì vẫn còn giảm nhẹ và nó không do ảnh hưởng của cuộc chiến tranh thương mại Mỹ-Trung, đó chỉ là cái cớ để người ta viện có vào đó để đầu cơ tin tức. Còn cái chỉ số chứng khoán chính quả VN là chỉ số VN-Index thì tính cùng giai đoạn từ năm 2012-2017 là trong 5-năm qua nó được nuông chiều đà tăng tới gần 117% giá trị, và gần hết năm 2018 thì nó đang sụt giá cũng chẳng bao nhiêu cả, cho nên nó càng đối mặt rủi ro nhiều hơn.

Sau cùn tôi trở lại hồ sơ về về hãng hàng không Bamboo Airways là hãng hàng không Tre Việt thuộc FLC Group chuẩn bị bay thì giới đầu tư hồ hởi sảng mua vòa cổ phiếu FLC để thúc đẩy cổ phiếu này tăng giá như tin tức đầu cơ đầu tuần thì cổ phiếu Tập đoàn FLC (HOSE: FLC) này đang tăng giá được +3,35%. Về ben kia là Công ty Xây dựng FLC Faros (HOSE: ROS) thì đang giảm -2,88% thì nó là bi kịch. Bởi lẽ lĩnh vực hàng không tại các nước Châu Á và Đông Nam Á đang rất rủi ro giảm giá mạnh.

Lý do sự suy giảm kinh tế của TQ và sự rủi ro lãi suất tăng cao của FED,…thì ngay cả cái hãng hàng không bất khả xâm phạm của TQ là Air China thì cổ phiếu của hãng hàng không này tính từ đầu năm 2018 cho tới nay giá cổ phiếu của nó sụt giảm tới -34%; China Eastern Airlines Corp cũng của Tàu sụt mạnh -38%; China Southern Airlines giảm -40%; Hainan Airlines cũng vẫn của Tàu sụt giá tới -39%.

Thậm chí là cổ phiếu các hãng hàng không tốt nhất thế giới như Singapore Airlines mất giá -11%; thậm chí ngay cả hãng hàng không tốt nhất của Mỹ là Southwest Airlines Co (NYSE: LUV) thì cổ phiếu của nó tính từ đầu anwm 2018 cho tới nay mất giá tới -25%; American Airlines Group Inc (NASDAQ: AAL) sụt giá -38%. Air France-KLM của Âu châu là giữa liên doanh Pháp-Hà Lan thì chứng khoán của nso đang mất giá -32%,….

Tuy nhiên trong đầu tư về cổ phiếu liên quan đến hàng không thì việc các chứng khoán của các hãng bay hàng không sụt giá thì chưa hẳn tác động đến các công ty chế tạo máy bay thương mại, vì có thể là đơn đặt hàng dồn dập về các hãng hàng không ra lò mới, nó có thể thúc đẩy sự di chuyển ngược của cổ phiếu hàng không-nhà chế tạo máy bay chi chuyển ngược chiều. Chẳng hạn cổ phiếu của nhà chế tạo cung ứng máy bay thương mại là công ty vũ trụ hàng không Mỹ, Boeing Co (NYSE: BA) thì chứng khoán của nó từ đầu năm 2018 cho tới nay vẫn tăng được +8,08% bất chấp có sự sụt giá mạnh về vụ tai nạn máy bay thương mại do Boeing chế tạo mà hãng hàng không Lion Air (Indonesia) sở hữu khi một chiếc Boeing 737 MAX 8, đã rơi xuống biển Java vào cuối tháng 10/2018. Trong khi cổ phiếu của Airbus tính ở thị trường Đức vẫn tăng được +6,01%, ở thị trường Mỹ tính cho giao dịch biên lai lưu ký dạng đầu tư ADR thanh toán bằng đồng USD nó vẫn tăng được +0,24% tính từ đầu năm cho tới nay và bất chấp chứng khoán Âu châu rất tệ là chỉ số DAX ở thị trường Frankfurt sụt giá -16%,…

Nói chung lĩnh vực hàng không thì thế giới rất hiếm có tỷ phú ở lĩnh vực này, nhưng ở VN thì thổi bong bóng về lĩnh vực hàng không này này khá mạnh. Hãy nhớ rằng hàng không nó hay gặp rủi ro là do chi phí taifg chính vay nợ và bảo lãnh lớn, nó dễ bị bể bong bóng nếu đi vay mượn quá nhiều, và thường nó chỉ hoạt động tốt khi hãng hàng không đó có cổ phần viện có tiềm lực tài chính lớn.

(*) Tôi thì ước đoán có thể Fed sẽ rất thận trọng nâng lãi suất, là họ sẽ hoãn tăng lãi suất trong tháng 12/2018 này, vì ECB, BoJ họ chưa có kế hoạch nào để nâng lãi suất đồng EUR, JPY, mà kế hoạch đó sẽ chỉ xẩy ra năm 2019. Vì hiện tại chứng khoán Âu châu đang giảm giá khá tệ là có nhiều thị trường đi vào lãnh thổ con Gấu từ nủa năm qua mà chưa hồi phục.

Phương Thơ tên thật Betsy Graseck – hiện là chuyên gia cao cấp của ngân hàng đầu tư Morgan Stanley có trụ sở chính tại New York; một trong những thể chế tài chính lớn nhất của thể giới. Phương Thơ phụ trách giảng dạy CFA charterholder, Chartered Market Technician (CMT)… có khả năng nói viết thông thạo Pháp, Nhật và Việt Nam


Phương Thơ
Blog Phương Thơ


Thông điệp nào từ vụ khởi tố hai thứ trưởng Công an? (Phần 1)


Không biết có phải dụng ý ‘kỷ niệm’ tròn một năm ngày Thượng tá tình báo công an Phan Văn Anh Vũ ‘ra đi tìm đường cứu nước’ khi bầu tâm huyết đó đã bị dẫn độ từ Singapore về Việt Nam hay không, vào trung tuần tháng 12 năm 2018 tân chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã chỉ đạo khởi tố hai thứ trưởng Bộ Công an là tướng Bùi Văn Thành và một tướng khác có tên đệm trùng với đảng chính trị đối lập Việt Tân ở hải ngoại mà chính quyền và công an Việt Nam căm thù đến tận xương tủy.

Hai tướng công an Bùi Văn Thành (trái) và Trần Việt Tân (phải).

‘Kỷ niệm’ một năm

Nhưng khác hẳn vụ truy bắt Vũ ‘Nhôm’ tháng 12/2017 - 1/2018 mà khi đó người phát ngôn của Bộ Công an là Thiếu tướng Lương Tam Quang thậm chí còn ‘thề’ với phóng viên là ‘chưa có thông tin gì’ về vụ này, một điểm mang tính ‘cách mạng’ của quy trình “khởi tố để điều tra dấu hiệu phạm tội Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” hai tướng Bùi Văn Thành và Trần Việt Tân là trang tin điện tử của Bộ Công an vào lần này đã ‘chủ động thông tin’ với lý do bắt: hai quan chức này nằm trong diễn biến mở rộng điều tra vụ án lợi dụng chức vụ trong khi thi hành công vụ liên quan Phan Văn Anh Vũ và đồng phạm. Ông Thành bị khởi tố do những sai phạm khi làm Cục trưởng và ông Tân khi làm Tổng cục trưởng.

Nhưng rất có thể lý do trên chỉ mang tính danh nghĩa và/hoặc mang tính kỹ thuật trong chiến thuật điều tra và tố tụng hình sự, trong khi nguồn cơn thực chất của vụ khởi tố trên còn thâm sâu và ‘nhạy cảm chính trị’ hơn.


Bàn tay bí ẩn nào?

Bắt đầu từ tháng Tư năm 2017 và lan sang những tháng sau đó, một bàn tay bí ẩn đã tung lên mạng xã hội hàng loạt văn bản đóng dấu ‘MẬT’ và kể cả ‘TUYỆT MẬT’, mang danh nghĩa Bộ Công an liên hệ với nhiều cơ quan và tổ chức, chủ yếu với chính quyền TP.HCM để giới thiệu Công ty Nova 79 của Thượng tá tình báo công an Phan Văn Anh Vũ (tức Vũ ‘Nhôm’) là ‘công ty bình phong’. Dựa vào những văn bản này, Vũ ‘Nhôm’ đã tiến hành các phi vụ làm ăn mua rẻ bán đắt liên quan đến nhiều khu ‘đất vàng’ ở Đà Nẵng, Sài Gòn và một số tỉnh thành khác. Chỉ trong một thời gian ngắn, Vũ ‘Nhôm’ đã gom được một số lớn bất động sản đắt giá và được đồn đoán là một trong những quan chức giàu nhất Việt Nam với tài sản vừa bất động sản vừa cổ phiếu và tiền mặt có thể lên đến 50.000 tỷ đồng Việt (khoảng 2,3 tỷ USD), và đương nhiên phải chịu chung chi cho cấp trên không ít.

Theo các văn bản được công bố trên mạng xã hội, hai quan chức Bộ Công an ký tên nhiều nhất vào các văn bản của bộ này giới thiệu cho Vũ ‘Nhôm’ đi ‘quan hệ’ là Thượng tướng, thứ trưởng Trần Việt Tân và Trung tướng, thứ trưởng Bùi Văn Thành.

Một số dư luận cho rằng số văn bản mà các ‘tham tướng’ đã nhúng bút lên đến 12 công văn, trong số đó còn có cả chữ ký của một thứ trưởng công an đang được Nguyễn Phú Trọng - nhân vật đã ‘tự cơ cấu’ vào Thường vụ đảng ủy công an trung ương vào tháng 10 năm 2016 và dù chỉ là ủy viên của tổ chức này nhưng luôn nghiễm nhiên ngồi ghế giữa trong các cuộc họp của Thường vụ đảng ủy công an trung ương - rất sủng ái và thậm chí còn có hơi hướng được cải tổ thay cho bộ trưởng đương nhiệm là Tô Lâm.

Cho tới nay, không ai biết bàn tay bí ẩn nào đã tung các văn bản có chữ ký của hai tướng Bùi Văn Thành và Trần Việt Tân lên mạng xã hội, cho dù hầu hết dư luận đều khẳng định rằng không thể có ‘thế lực thù địch’ nào sở hữu nhiều tài liệu bí mật quốc gia đến thế, mà chắc chắn phải là một bàn tay, nếu không muốn nói là cả một thế lực chính trị đủ mạnh đằng sau bàn tay đó, đã tiến hành phi vụ này.

Không ít người đã nghĩ đến ‘tác giả’ của phi vụ trên chính là Tổng cục 2, tức Tổng cục Tình báo quân đội, hoặc nếu không phải danh chính ngôn thuận đại diện cho cơ quan này thì cái bàn tay bí ẩn đó cũng thuộc về một nhóm nào đó của tổng cục này.

Mặc dù vào thời gian các văn bản này được tung lên, một số dư luận viên (không biết thuộc phe phái chính trị nào) đã nhảy dựng lên mà tố cáo đó là những văn bản giả, nhưng cũng cho tới nay, Bộ Công an hoàn toàn không có bất kỳ phản ứng (công khai) nào trước những văn bản được cho là của bộ này tung ra trên mạng xã hội. Và không những không hề phản ứng, kể từ tháng 7 năm 2018 Bộ Công an còn như thể chứng thực cho những văn bản trên bằng cách gật đầu trước ý chỉ của Thường trực Ban bí thư và Ủy ban Kiểm tra trung ương về vụ kỷ luật đảng và giáng chức hai tướng Bùi Văn Thành và Trần Việt Tân, để khởi tố 5 tháng sau đó.


Thông điệp kỷ luật quân đội để ‘đốt’ công an

Vụ kỷ luật hai tướng Thành và Tân diễn ra cùng với vụ kỷ luật hai ‘tham tướng’ quân đội là Thượng tướng Phương Minh Hòa và Trung tướng Nguyễn Văn Thanh, còn vụ kỷ luật tướng quân đội xảy ra sau vụ bắt Út trọc và trong chiến dịch “làm sạch quân đội” của Nguyễn Phú Trọng.

Ý đồ và cũng là một thông điệp khi đó của Nguyễn Phú Trọng đã hiện dần theo thời gian và được chứng thực đến gần đây, đặc biệt sau cái chết của Trần Đại Quang: thi hành kỷ luật tướng quân đội để “đốt” tiếp tướng công an. Hoặc hiểu một cách bình dân hơn: tướng quân đội mà còn bị tống vào “lò” thì các loại tướng lĩnh tham nhũng ở Bộ Công an càng chẳng có lý do gì để thoát tội.

Trong những tháng đầu năm 2018, đã có hai viên tướng công an bị khởi tố và tống giam là Thiếu tướng Nguyễn Thanh Hóa - cục trưởng Cục Phòng Chống Tội Phạm Công Nghệ Cao của Bộ Công An, và Trung tướng Phan Văn Vĩnh - cựu tổng cục trưởng Tổng Cục Cảnh Sát, từng một thời là cấp trên trực tiếp của Nguyễn Thanh Hóa. Vụ án này không những liên đới trực tiếp đến câu chuyện “công an bảo kê đường dây đánh bạc công nghệ cao,” mà vào thời gian đó còn có thông tin cho biết máy chủ của đường dây này “nằm sát Bộ Công An.” Cuối năm 2018, cả hai viên tướng này đều phải nhận mức án gần mội chục năm tù giam cho mỗi kẻ.

Cũng trong những tháng đầu năm 2018, còn có một viên tướng khác - Phan Hữu Tuấn, cựu Phó Tổng cục trưởng Tổng cục tình báo Bộ Công an đã nghỉ hưu - bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố và tống giam về hành vi “Cố ý làm lộ bí mật nhà nước”. Cùng bị bắt với tướng Tuấn trong đợt này là Nguyễn Hữu Bách, cán bộ Bộ Công an, cũng về hành vi “Cố ý làm lộ bí mật nhà nước”.

Đến tháng 7 năm 2018, Bộ Chính trị họp kín và kết luận về ‘đồng chí Bùi Văn Thành’, trong đó có một nội dung dù được nêu mơ hồ nhưng rất gạch dưới là “vi phạm các quy định về bảo vệ bí mật nhà nước và Quy chế làm việc của Bộ Công an”, còn ‘đồng chí Trần Việt Tân’ thì “ký một số văn bản vi phạm quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, gây hậu quả rất nghiêm trọng, ảnh hưởng rất xấu đến uy tín của ngành công an”.

Có thể cho rằng nội dung trên là chỉ dấu lộ diện đầu tiên, để khi khớp nối với việc Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an tung ra lệnh khởi tố Phan Văn Anh Vũ về hành vi “Cố ý làm lộ tài liệu bí mật nhà nước” vào tháng 12 năm 0218 - một động thái lạ, cả hai viên tướng Bùi Văn Thành và Trần Việt Tân rất có thể đã trở thành những cái đỉnh còn thiếu của một đa giác nhiều đỉnh mà phe đảng đang săn tìm ẩn số còn lại.

(còn tiếp)


Phạm Chí Dũng
Blog VOA

Đất nước hình chữ S(ầu) nhưng chỉ được phép vui


Người dân ăn mừng cứ như Việt Nam vừa thắng World Cup. Ăn mừng tới mức một thanh niên Sài Gòn ngã ra đường bị xe bồn cán chết. Ăn mừng tới mức hai người khác ở Bà Rịa – Vũng Tàu chết khi “bàn nhậu nát bét dưới gầm xe khách”. Ăn mừng tới mức ở Lâm Đồng “nam thanh niên bị đâm chết khi xuống đường mừng chiến thắng”. Nhưng nếu người ta sẵn sàng chết trong ngày đại thắng thì tôi tuổi gì mà bàn.

Huấn luyện viên Park Hang Seo và các học trò nâng cao Suzuki Cup sau trận chung kết gặp Malaysia tai Mỹ Đình, 15 tháng 12, 2018. (AP Photo/Minh Hoang)

Với hai bàn thắng trên sân khách và một bàn trên sân nhà, các cầu thủ trẻ Việt Nam đã lần thứ hai vô địch giải đấu bóng đá của các nước ASEAN. Khu vực này là vùng trũng của bóng đá châu Á khi chưa từng có đội tuyển quốc gia nào lọt vào World Cup. Mà tại vùng trũng ấy Việt Nam cũng phải mất 22 năm mới vô địch được hai lần, lần đầu tiên cách đây đúng 10 năm. Trong khoảng thời gian đó người Thái chạm cúp năm lần, Singapore bốn lần và Malaysia một lần, bằng với Việt Nam cho tới hôm 15/12 vừa qua.
Ấy vậy mà người dân ăn mừng cứ như Việt Nam vừa thắng World Cup. Ăn mừng tới mức một thanh niên Sài Gòn ngã ra đường bị xe bồn cán chết. Ăn mừng tới mức hai người khác ở Bà Rịa – Vũng Tàu chết khi “bàn nhậu nát bét dưới gầm xe khách”. Ăn mừng tới mức ở Lâm Đồng “nam thanh niên bị đâm chết khi xuống đường mừng chiến thắng”. Nhưng nếu người ta sẵn sàng chết trong ngày đại thắng thì tôi tuổi gì mà bàn.

Tôi cũng không có ý nói không nên ăn mừng. Cảm xúc ta thế nào cứ thể hiện như thế thôi. Miễn là thể hiện xong nên gói rác mang về nhà mà vứt chứ đừng để lại sân bóng hay dưới lòng đường. Thể hiện nhưng chịu khó đội cái nồi cơm điện để bảo vệ não. Thể hiện nhưng đừng chập mạch tới mức để mất mạng hay làm người khác mất mạng.

Tôi không xem được hiệp một trong trận Việt Nam – Malaysia ở Mỹ Đình nhưng xem hết hiệp hai qua Facebook Live của một kênh Malaysia. Quả thực các cầu thủ Việt Nam ở cả hàng công và hàng thủ đều chơi chắc chắn, xem đỡ thót tim hơn nhiều so với trước đây. Có bạn dè bỉu nói Việt Nam ăn may vì Anh Đức ghi bàn trong tình huống việt vị. Nhưng một số bạn am hiểu bóng đá nói nếu Anh Đức không ghi bàn trước thì Việt Nam đã không đá thiên về phòng ngự trong phần còn lại của trận đấu và tỷ số có khi còn cao hơn. Thực tế là các cầu thủ Việt Nam đã ghi được hai bàn trên sân khách trong khi Malaysia không ghi được bàn nào ở Mỹ Đình. Dù có hoà 0-0 hay 1-1 thì Việt Nam vẫn thắng.

Trở lại với chuyện người Việt chỉ được phép xuống đường khi vui, còn khi sầu xin cứ ở nhà, tôi xin được giải thích rõ thêm. Tôi có đọc ở đâu đó người ta xử lý hàng chục trường hợp không đội mũ bảo hiểm khi ra đường đi bão đêm 15/12, nhưng tôi tin hôm đó số người không đội mũ có lẽ lên tới hàng ngàn hay hàng vạn. Có những clip trên mạng xã hội cho thấy cảnh sát thậm chí còn đập tay ăn mừng với cả những người đi xe máy không mang mũ bảo hiểm. Vui là chính mà. Chấp gì.

Thế nhưng mai bạn buồn cứ thử xuống đường mà xem. Nếu bạn bị tư bản truyền thống hay tư bản đỏ bóc lột mà lại trả lương thấp bạn thử xuống đường kêu xem thế nào. Nếu bạn muốn bảo vệ rừng, bảo vệ cây xanh, bạn thử tụ tập lấy 20 bạn và diễu phố xem công an sẽ đập tay với bạn hay thượng cẳng chân, hạ cẳng tay. Nếu bạn có người thân bị đánh cho tới mức phải nhận tội và bị kết án từ tù nhiều năm tới tử hình, bạn thử xuống đường kêu oan xem sao.

Tôi từng có dịp nói chuyện với cây viết Mẹ Nấm Nguyễn Ngọc Như Quỳnh và thương bạn vô cùng khi thấy bạn bị trục xuất sang Hoa Kỳ sau vài năm ở tù. Cũng chỉ vì bạn hay xuống đường vì những người thấp cổ bé họng, vì những hàng cây, những con sóng biển không biết nói. Mà xuống đường là việc làm được Hiến Pháp khuyến khích các bạn nhé. Chỉ có điều chính quyền sợ các bạn quá nên không dám viết luật hướng dẫn các bạn làm theo đúng hiến pháp thôi.

Cũng chẳng phải vô cớ mà họ sợ đâu. Vừa rồi cháy lò mới ra một đống mặt chuột đấy. Từ uỷ viên Bộ Chính trị tới bộ trưởng, thứ trưởng, tới tướng, tới tá. Thuế bạn đi làm mửa mật mới có mà đóng nhưng chúng đốt hàng tỷ, chục tỷ, ngàn tỷ. Nhưng bạn đừng mơ xuống đường phản đối. Từ nhà tù lớn bạn sẽ vào ngay các nhà tủ nhỏ với những cai ngục sẵn sàng chửi mắng và tát vào mặt bạn như Mẹ Nấm đã kể. Hay nếu họ không đánh thì sẽ sai “đại bàng” tẩn bạn. Cho chừa cái thói đủ thông minh để dùng quyền hiến định.

Cách hành xử thô bạo của những người chưa quên “bạo lực cách mạng” làm nhiều người nhụt chí. Nhưng xưa họ chẳng sợ như bạn đâu, họ liều lắm vì họ bảo “đời cách mạng từ khi tôi đã hiểu, dấn thân vô là phải chịu tù đày”. Mà bạn có làm gì đâu? Bạn xuống đường đi dạo thôi mà. Dạo bộ vì người nghèo, dạo bộ vì môi trường, dạo bộ vì chó mèo. Giống như hàng vạn người dạo bộ vì quyền của người đồng tính hay hàng triệu người vỡ oà với niềm vui vô địch bóng đá trên mọi nẻo đường.
Bóng đá Việt Nam cứ 10 năm mới vô địch một lần trong 22 năm qua. Ở khoảng giữa có lẽ bạn cứ thoải mái ca “đời là vạn ngày sầu, biết tìm vui trốn nào”. Trong khoảng thời gian chờ được xuống đường mà không bị đánh đập đó, bạn ra đường có nguy cơ bị cảnh sát đòi tiền, bị tai nạn giao thông. Tới chỗ làm có thể bị bắt nạt, bị trả lương thấp một cách bất công mà chẳng có công đoàn nào giúp bạn. Nếu không may bạn có mảnh đất lọt vào mắt quan chức như đã xảy ra ở Thủ Thiêm, Văn Giang hay nhiều nơi khác, bạn sẽ chẳng cãi lại được miệng nhà quan đâu. Còn các quan làm đường theo kiểu vừa làm đã có ổ voi, quy hoạch thành phố cứ mưa là ngập, bệnh viện cứ đến là quá tải. Con bạn đến mẫu giáo không ăn có thể bị ăn tát. Còn đến lớp lớn hơn thì có khi ăn cả trăm cái tát nếu lỡ miệng văng tục. Rừng người ta đã và đang đốn khiến lũ lụt ngày một trầm trọng. Biển ô nhiễm khiến có lúc người ta không còn dám ăn hải sản.

Đấy chỉ là danh sách những thứ ai cũng thấy sờ sờ trước mắt. Còn dưới tấm thảm xã hội chủ nghĩa còn vô số thứ khác mà ông đốt lò đang đổ mồ hôi hột để xử lý. Nhưng tấm thảm đó xét về mặt đẻ ra những thứ vô văn hoá và đồi bại thì phải nói nó đúng là thảm thần. Nên ông đốt lò một mình chống lại mafia có lẽ chẳng được lâu đâu. Còn bạn nếu chỉ khi nào vui mới xuống đường thì những ngày còn lại cứ thoải mái ca “đời là vạn ngày sầu” đi nhé.


Nguyễn Hùng
Blog VOA

Những chuyện… nhỏ trong một ngày!


Cuối tuần rồi xảy ra ba chuyện… nhỏ và cả ba cùng khắc họa một vấn nạn đang càng ngày càng lớn tại Việt Nam…

Trang Facebook của nhóm "Bạn Hữu Đường Xa." (Hình: Screenshot trên Facebook)

Chuyện thứ nhất: Tối 14 tháng 12, thành viên nhóm “Bạn hữu đường xa” bừng bừng phẫn nộ khi xem video clip ghi lại cảnh ông Nguyễn Tấn Đạt, một tài xế taxi ở TP.HCM bị hành hung được đưa lên trang facebook của nhóm này.

Video clip ấy cho thấy, lúc chờ đèn xanh tại một giao lộ trên đường Võ Văn Kiệt, xe của ông Đạt đã bị một chiếc xe bảy chỗ hiệu Mitsubishi đang dừng phía trước, đột nhiên lui lại rồi đụng mạnh vào đầu. Sau va chạm, thay vì nhận lỗi, người cầm lái chiếc Mitsubishi đã dùng nắm đấm, cùi chỏ, đầu gối để nói chuyện với ông Đạt (1).

Camera gắn trên xe của nạn nhân không chỉ giúp người ta xem lại toàn bộ diễn biến mà còn xác định được biển số chiếc Mitsubishi và nhận diện được người cầm lái chiếc xe đó. Chỉ trong vòng vài giờ, các thành viên nhóm “Bạn hữu đường xa” đã xác định được tên, địa chỉ của chủ xe.

Thêm vài giờ nữa, người ta tìm ra hàng loạt thông tin khác: Chủ xe chỉ cho thuê xe. Người cầm lái và hành hung ông Đạt tên là Đào Văn Huân, Tổng giám đốc Công ty Xây dựng Bách Khoa. Rất nhiều thành viên nhóm “Bạn hữu đường xa” khẳng định sẽ dạy cho ông Huân một bài học.

Chắc là phát hoảng vì đột nhiên trở thành đối tượng săn lùng của giới tài xế, chiều 15 tháng 12, dưới sự sắp đặt của một thanh niên tự nhận là “Hiệp sĩ” Nguyễn Sin, ông Huân đã trực tiếp xin lỗi nạn nhân, hứa bồi thường. Có một tình tiết bất ngờ, xảy ra ngoài dự kiến, một phụ nữ được cho là vợ nạn nhân, xách nón bảo hiểm đập vào đầu ông Huân (2).

Cho dù người điều hành trang facebook của nhóm “Bạn hữu đường xa” nhắn các thành viên trong nhóm, rằng chuyện đã được giải quyết xong, đề nghị mọi người tha cho ông Huân nhưng gần như chẳng có ai từng xem video clip ghi lại cảnh ông Huân đã sai còn thượng cẳng chân, hạ cẳng tay với nạn nhân, cảm thấy hài lòng (3).

Chuỗi sự kiện liên quan tới ông Đạt và ông Huân: Hai bên xảy ra va chạm trong giao thông. Ông Huân vô cớ hành hung ông Đạt hết sức thô bạo. Ông Huân bị săn lùng, an toàn cá nhân bị đe dọa tới mức phải chủ động xin được xin lỗi, bị vợ ông Đạt đánh tét đầu,… không hề có bóng dáng của công an Việt Nam.

Cho dù hệ thống chính trị, hệ thống công quyền Việt Nam thường xuyên cam kết bảo hộ danh dự, nhân phẩm, sức khỏe, tính mạng, tài sản của tất cả công dân nhưng đó chỉ là “chót lưỡi, đầu môi”. Dẫu các qui phạm pháp luật như… rừng, công an Việt Nam đông như… quân Nguyên nhưng xã hội Việt Nam vẫn vận hành trên nền tảng “mạnh được, yếu thua”.

Nếu luật pháp thật sự nghiêm minh. hệ thống chính trị, hệ thống công quyền thật sự xem việc bảo vệ danh dự, nhân phẩm, sức khỏe, tính mạng, tài sản của công dân là mục tiêu tối thượng như các quốc gia văn minh khác, chắc chắn ông Huân không dám xử sự hàm hồ. Ông Đạt không cần cậy đến anh em trong nhóm “Bạn hữu đường xa”. Đời không cần những cá nhân như “Hiệp sĩ” Nguyễn Sin.

“Hiệp sĩ” Nguyễn Sin có hẳn một chanel trên You Tube và nếu có thời gian xem những video clip ấy, người ta có thể biết thêm rằng ngoài việc thay mặt hệ thống chính trị, hệ thống công quyền “chủ trì công đạo”, lấy lại… công bằng cho những người “thân yếu, thế cô” như ông Đạt, “Hiệp sĩ” Nguyễn Sin còn xông vào tư gia người khác, truy vấn, tìm tung tích những kẻ dám chỉ trích, thách thức mình trên mạng xã hội (4).

Cho tới bây giờ, song song với việc còng lưng đóng góp nuôi hệ thống chính trị, hệ thống công quyền từ trung ương đến địa phương, đa số người Việt vẫn chỉ thở vắn, than dài khi bạo lực ngự trị, du đãng lộng hành, chi phối toàn bộ sinh hoạt xã hội. Danh dự, nhân phẩm, sức khỏe, tính mạng, tài sản của từng cá nhân càng ngày càng phải đối diện với đủ thứ rủi ro, không còn chốn nào, kể cả trường học, bệnh viện, trụ sở công quyền được xem là an toàn vì du đãng chừa ra.

***

Trong ngày 14 tháng 12 còn hai chuyện… nhỏ nữa.

Chuyện thứ hai là báo giới Việt Nam đồng loạt loan tin, Đoàn Kiểm tra liên ngành văn hóa - xã hội TP.HCM và Đội Phòng - chống mại dâm của Công an TP.HCM vừa kiểm tra Cơ sở Gội đầu - Cạo mặt “Thé” ở phường 6, quận 3, bắt quả tang 20 người đàn ông đồng tính đang “mây mưa” (5).

Vừa khẳng định với cộng đồng quốc tế rằng đã đạt được nhiều thành quả đáng kể trong việc bảo vệ, thăng tiến nhân quyền, các cơ quan, viên chức hữu trách vừa chủ động trao cho báo giới những tấm ảnh là bằng chứng chứng minh họ vừa “bắt quả tang” để báo giới phát tán rộng rãi.

Tùy nơi, tùy thời, mua – bán dâm giữa những người đồng giới hay khác giới có thể là vi phạm pháp luật, trái thuần phong, mỹ tục nhưng chẳng lẽ những người đàn ông, đàn bà chỉ vì có liên quan đến mua – bán dâm mà không còn là con người, nên các cơ quan, viên chức hữu trách có quyền cấm họ mặc lại quần áo, chụp hình, phát tán để lăng nhục họ (6)?

Bởi trong mắt hệ thống chính trị, hệ thống công quyền từ trung ương đến địa phương, danh dự, nhân phẩm của công dân vẫn là rác nên không có bất kỳ cá nhân hữu trách nào cảm thấy chuyện công an cấm những người có liên quan đến mua – bán dâm mặc lại quần áo để chụp hình họ ở đủ mọi góc độ rồi giao cho báo giới phát tán, hoặc tổ chức xét xử lưu động, hoặc dùng hệ thống loa phóng thanh bêu riếu những gia đình chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính với chính quyền địa phương (6),… là không thể chấp nhận được.

Thay vì đòi hệ thống chính trị, hệ thống công quyền phải thay đổi nhận thức, thay đổi cách hành xử, nhiều người Việt chấp nhận thực tại, coi rẻ danh dự, phẩm giá, sức khỏe, tính mạng, tài sản của cả chính mình lẫn thân nhân của mình nên mới có chuyện thứ ba: Ông Đinh Bằng My, Hiệu trưởng trường nội trú dành cho những đứa trẻ con em người thiểu số ở huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ, đã bắt hàng chục nam sinh phục vụ nhu cầu tình dục của ông trong một thời gian dài.

Tháng 5 vừa qua, Tỉnh Đoàn và Công an tỉnh Phú Thọ từng tổ chức đợt tuyên truyền “Phòng – chống xâm hại trẻ em” trên toàn tỉnh, kể cả ở trường nội trú cho trẻ là con em người thiểu số ở huyện Thanh Sơn (8). Đợt tuyên truyền ấy được xem như một thành tích và được báo giới quảng bá rộng rãi (9) nhưng không có đứa trẻ nào là nạn nhân của ông My tố cáo và xin được bảo vệ. Tại sao? Tường thuật của báo giới về scandal này chỉ ra, lũ trẻ cam chịu vì không tin vào tuyên truyền, không nghĩ rằng chúng có quyền đòi ngăn chặn – trừng phạt tội ác (10).

Đến lúc nào thì con cháu người Việt đủ cả hiểu biết lẫn tự trọng để đòi hệ thống chính trị, hệ thống công quyền Việt Nam phải bảo vệ danh dự, phẩm giá, sức khỏe, tính mạng, tài sản của chúng, cũng như dõng dạc nói không với bất cứ hành vi nào xâm hại các quyền hợp pháp và lợi ích chính đáng của chúng? Chắc là còn rất lâu vì ông bà, cha mẹ chúng vẫn xem câm nín, cam chịu sánh ngang… vàng!


Trân Văn
Blog VOA
Chú thích:

(1) https://www.facebook.com/groups/193493124331444/permalink/825477264466357/
(2) https://www.youtube.com/watch?v=St_lqwJcrQI&feature=youtu.be&fbclid=IwAR1gMveu-8uUyDY02mAo0JfqvV0v9gBZdrU--j6fctMHRZf1ipgpzUROvxY&app=desktop
(3) https://www.facebook.com/groups/193493124331444/permalink/825717397775677/
(4) https://www.youtube.com/watch?v=-rXY116PpA0
(5) https://dantri.com.vn/phap-luat/nhom-20-nam-gioi-may-mua-dong-tinh-tap-the-trong-quan-goi-dau-2018121320252222.htm
(6) https://dantri.com.vn/phap-luat/pha-dong-mai-dam-dong-tinh-nam-giua-trung-tam-thanh-pho-cang-20181004114401101.htm
(7) https://dantri.com.vn/xa-hoi/beu-ten-hoc-sinh-tren-loa-phong-thanh-xa-vi-phu-huynh-khong-dong-phi-20161107221254864.htm
(8) http://ptdtntthanhson.sgdphutho.edu.vn/tin-tuc-su-kien/hoat-dong-doan-doi/ngoai-khoa-phong-chong-xam-hai-tre-em-nam-2018.html
(9) http://laodongxahoi.net/phu-tho-tang-cuong-bao-ve-tre-em-khoi-bi-xam-hai-1309944.html
(10) http://kenh14.vn/hang-loat-nam-sinh-to-bi-thay-hieu-truong-lam-dung-tinh-duc-so-bi-duoi-hoc-nen-khong-dam-noi-cho-ai-20181215105600383rf20181216152945086.chn

Vụ xâm hại học sinh ở Phú Thọ: ‘Sự tha hóa đã xuống đến đáy’


Ông hiệu trưởng bị cáo buộc xâm hại tình dục hàng chục nam học sinh ở tỉnh Phú Thọ mới đây đã bị bắt giam. Thày giáo chống tiêu cực Đỗ Việt Khoa nói với VOA rằng vụ này cho thấy “sự tha hóa đã xuống đến đáy”, trong khi Facebooker nổi tiếng Bạch Hoàn viết trên trang cá nhân rằng vụ việc là “tận cùng sự khốn nạn” trong nền giáo dục Việt.

Hiệu trưởng Đinh Bằng My ở Phú Thọ bị cáo buộc xâm hại tình dục nhiều học sinh

Tin tức đăng hôm 16/12 trên nhiều báo Việt Nam cho hay, công an huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ đã bắt tạm giam ông Đinh Bằng My, hiệu trưởng một trường phổ thông dân tộc nội trú về tội “dâm ô đối với người dưới 16 tuổi”.

Trước đó, nhiều cơ quan báo chí lớn, trong đó có VTV, Tuổi Trẻ, Dân Trí, đưa tin rằng hàng chục nam sinh tại trường tố cáo với các phóng viên rằng ông My, 57 tuổi, đã xâm hại tình dục các em trong nhiều năm. Một phóng viên của VTV đã theo dõi, tìm hiểu về vụ việc trong nhiều tháng trước khi chính thức đưa tin.

Dẫn lại lời kể chi tiết của các học sinh từ 12 đến 14 tuổi, các bài báo dùng những từ như “tàn nhẫn”, “ghê rợn”, “kinh hoàng”, “rùng mình” để nhận xét về việc nghi phạm Đinh Bằng My bị cáo buộc đã ép các học sinh phải “quan hệ tình dục bằng tay, bằng miệng” với ông.

Các trích đoạn phỏng vấn với các học sinh xin giấu tên được VTV, Tuổi Trẻ và nhiều báo khác công bố cho biết rằng các em buộc phải làm “nô lệ tình dục” cho vị hiệu trưởng vì các em “quá sợ hãi” khi bị ông ta “dọa phạt” hoặc “dọa đánh”.

Nhiều em nói việc “phục vụ tình dục” cho ông My đã làm các em rơi vào tình trạng “tâm lý bị đảo lộn”, “ghê”, “mất ngủ” hay “phải bỏ học”.

Vẫn dẫn lời các học sinh, tường thuật của báo chí còn cho hay rằng thày cô giáo trong trường “biết” về vụ việc nhưng đã “nhắm mắt làm ngơ”.

Theo các báo, hiệu trưởng My từng phát biểu tại một cuộc tuyên truyền phòng chống xâm hại trẻ em hồi tháng 5/2018 ở ngay trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Trung học Cơ sở huyện Thanh Sơn. Các báo đã đăng lại ảnh trên trang web của trường cho thấy ông My đã đứng nói trước các học sinh của ông về phòng chống xâm hại trẻ em.

Những tin tức kể trên đã gây chấn động dư luận trong suốt 5 ngày qua, dẫn đến nhiều thảo luận và những lời chỉ trích Bộ Giáo dục trên các diễn đàn mạng xã hội. Bà Bạch Hoàn, một cây bút gắn bó với báo Tuổi Trẻ, viết hôm 17/12 trên trang Facebook cá nhân rằng “ngành giáo dục lại vung một cái tát vào mặt nhân dân”.

Nữ Facebooker có tổng cộng trên 180.000 người theo dõi dùng những từ ngữ nặng nề bày tỏ quan điểm của bà rằng “một lũ súc sinh hành nghề giáo đã biến môi trường giáo dục thành một trại súc vật”.

Theo góc nhìn của nữ nhà báo, những gì đã diễn ra ở trường nội trú đó với việc các thày cô “im lặng, làm ngơ, đồng loã” với hành vi “ấu dâm, lạm dụng những đứa trẻ non nớt” chính là “sự khốn nạn đến tận cùng”.

Thày giáo Đỗ Việt Khoa, vốn nổi tiếng về chống tiêu cực trong ngành giáo dục, nói với VOA rằng việc hàng chục giáo viên, nhân viên và hàng trăm học sinh tại ngôi trường nội trú ở huyện Thanh Sơn, Phú Thọ không lên tiếng là điều “không có lạ” và “diễn ra ở hầu hết các trường, hầu hết các nơi”.

Thày Khoa kể lại rằng tại trường trung học phổ thông Vân Tảo, nơi thày từng dạy trước năm 2010, cũng từng có vụ một thày giáo xâm hại học sinh. Nhưng khi thày Khoa giúp học sinh đó tố cáo thày giáo kia, thay vì được bảo vệ, được khen ngợi, điều ngược lại đã diễn ra.

Thày Khoa cho biết:

“Khi tôi đưa sự việc ra thì cả trường khủng bố, đe dọa tôi các kiểu. Ở Việt Nam mà tìm được người hành xử quyết liệt, không sợ trù dập, không sợ mất nghề thì ít lắm. Người ta đe dọa giáo viên kinh lắm. Nó cắt lương, trừ điểm thi đua. Rồi nó thuê xã hội đen đánh, như trường hợp của tôi”.

Trong cả nghìn lời bình luận dưới bài viết của Facebooker Bạch Hoàn cũng như trong các cuộc thảo luận khác trên mạng xã hội về vụ việc hiện nay, nhiều người đòi Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ “phải từ chức hoặc bị cách chức”.

Thày giáo Đỗ Việt Khoa nói với VOA rằng Bộ trưởng Nhạ “đáng phải rời khỏi chức vụ” do bị đánh giá tín nhiệm thấp ở quốc hội. Ngoài ra, ông cũng phải chịu trách nhiệm về nhiều “bê bối” của ngành trong thời gian gần đây, bao gồm gian lận thi cử, bằng cấp, hay các vụ đánh đập, xúc phạm, xâm hại học sinh.

Tuy nhiên, theo thày Khoa, các vấn đề của ngành giáo dục có nguyên nhân sâu xa hơn là trách nhiệm riêng của ông Nhạ:

“Nó là kết quả của cả một hệ thống, kéo dài sự tha hóa, sự xuống cấp của cả một nền chính trị, nền văn hóa của Việt Nam, kéo dài hàng chục năm nay. Đến bây giờ nó đang ở giai đoạn hạ thấp đến đáy, thì nó bùng nổ. Bản chất nó có từ lâu rồi, có nhiều lắm rồi”.

Để sửa chữa những vấn đề này, thày Khoa cho rằng sẽ mất rất nhiều năm vì “tuy những cái xấu, cái ác vẫn đang dần dần bị phanh phui, song số những người tốt, những người dũng cảm dám lên tiếng tố cáo vẫn còn ít ỏi”.

Người thày đã phải nghỉ dạy vì “cô đơn trong đấu tranh chống tiêu cực” nói thêm với VOA:

“Cái nói dối, cái nhắm mắt làm ngơ cho cái xấu, cái ác tồn tại là xuất phát từ chính bộ máy lãnh đạo. Khi các anh ở các cấp mà nói dối, không xử lý, bao che sai phạm cho nhau thì cái xấu, cái ác sẽ bùng nổ và không bao giờ chúng ta chấm dứt được tệ nạn ở trong bất cứ môi trường nào chứ không chỉ môi trường giáo dục”.

Cuộc điều tra về hành vi phạm tội của Hiệu trưởng Đinh Bằng My hiện vẫn đang diễn ra. Tùy theo các bằng chứng thu thập được, ông này đối diện với mức án từ 7 đến 10 năm tù, theo một số luật sư.

Theo trang tin Zing News, Bộ trưởng Nhạ hôm 17/12 đã tới thăm một trường nội trú nhưng không phải ở Phú Thọ mà tại Yên Bái. Người đứng đầu ngành giáo dục Việt Nam được trích lời nói rằng vụ việc liên quan tới ông My “cần bị lên án” và “pháp luật phải xử lý nghiêm”.

Ông Nhạ được dẫn lời nói tiếp: “Tuy nhiên, ngành giáo dục, nếu chỉ dừng lại ở đó, là chưa đủ, bởi đi từ gốc, bản thân học sinh phải được giáo dục giới tính tốt, có kỹ năng phòng chống xâm hại. Chính học sinh phải là người tự bảo vệ mình”.


VOA
 

Top ↑ Copyright © 2016. Tiến Bộ - All Rights Reserved
Back To Top ↑